Danh mục

Thời cổ đại không có vệ tinh định vị, vậy họ đã vẽ bản đồ như thế nào?

Chủ nhật, 16/01/2022 07:48

Dù không có khoa học công nghệ hiện đại nhưng ở thời cổ đại vẫn có bản đồ chi tiết và độ chính xác rất cao. Để làm được như vậy phải kể đến sự thông minh, cần cù đáng ngưỡng mộ của người xưa trong điều kiện cực kỳ khó khăn.

Vẽ bản đồ là một công việc vô cùng vất vả, phức tạp, không những cần phải thể hiện được các sông ngòi, kênh rạch, núi non mà còn phải đảm bảo độ chính xác của tấm bản đồ ấy. Bản đồ ngày nay đa phần đã được dựa vào những công cụ khoa học kỹ thuật tiên tiến như các vệ tinh nhân tạo nên có thể dễ dàng thực hiện được công việc này. Thế nên, nhiều người thắc mắc rằng, thời hiện đại thì dễ như vậy, vậy còn người cổ đại xưa kia thì sao? Liệu có đảm bảo được tính chính xác của tấm bản đồ đó không? Nếu người cổ đại dựa vào những tấm bản đồ đó để đi đường xa thì liệu có bị lạc đường hay không? Hơn nữa, diện tích lãnh thổ rộng như vậy, các vị vua thời cổ đại có lẽ cũng không thể bắt các thợ vẽ bản đồ đi ven biên giới để vẽ ra bản đồ được. Vậy rốt cuộc họ đã làm như thế nào?

lịch sử, bản đồ thời xưa, công cụ vẽ bản đồ thời cổ đại, lịch sử Trung Quốc, lịch sử Trung Hoa

"Sơn hải kinh" được coi là bách khoa toàn thư của thời Tiên Tần, trong đó có ghi chép rất nhiều địa điểm ở xa và các sông ngòi, núi đồi. Tuy nhiều người cho rằng "Sơn hải kinh" có mang nhiều yếu tố thần thoại và truyền thuyết nên không đáng tin, nhưng về mặt miêu tả địa lý thì vẫn có độ tin cậy cao. Hiện nay, các nhà khảo cổ Trung Quốc đã phát hiện ra tấm bản đồ xuất hiện sớm nhất ở Trung Quốc được vẽ trong thời Chiến Quốc.

Tấm bản đồ này được khai quật vào năm 1986 ở trong lăng mộ nhà Tần ở ven biển Thiên Mậu, thành phố Thiên Thủy, tỉnh Cam Túc, Trung Quốc. Tổng cộng có 7 tấm bản đồ, nhưng cả 7 tấm chủ yếu là sông ngòi, núi đồi của nước Tần. Trải qua quá trình chỉnh sửa của đời Tống và những triều đại sau này thì tấm bản đồ đã khá giống với bản đồ Trung Quốc hiện nay. Đặc biệt là khu vực sông Trường Giang, Hoàng Hà, hệ thống sông ngòi ở hai khu vực này đã rất giống với thời hiện đại. Điều này cho thấy, trí tuệ của người cổ đại khiến chúng ta phải kinh ngạc.

lịch sử, bản đồ thời xưa, công cụ vẽ bản đồ thời cổ đại, lịch sử Trung Quốc, lịch sử Trung Hoa

Đương nhiên, người cổ đại cũng có công cụ đo lường của riêng họ, ngày nay nhìn những công cụ đó cũng cảm thấy rất độc đáo, sáng tạo. Bản đồ của người cổ đại, có một kiểu gọi là “dư đồ”, có nghĩa là ngồi trên xe vẽ bản đồ, xe ở đây đương nhiên là xe ngựa. Quả thực, người cổ đại đã dùng một chiếc xe để vẽ bản đồ. Thiết bị này được gọi là “xe ký li cổ”, có nghĩa là xe ghi chép số dặm, hơn nữa trên xe còn có một cái trống. Khi xe chạy hết 1 dặm, hai hình người ở hai bên trống sẽ tự động đánh trống, người ghi chép sẽ biết được khoảng cách vừa đi. Thế nên, việc vẽ bản đồ và đo lường khoảng cách chỉ cần kéo một chiếc xe chạy khắp nơi là được. Tuy nhiên, sau khi đo đường xong, việc vẽ bản đồ vẫn còn một khâu quan trọng cuối cùng, đó chính là vẽ tỉ lệ của bản đồ so với thực tế. Bản đồ đương nhiên sẽ phải được thu nhỏ hơn so với thực tế, thế nên việc thu nhỏ tỉ lệ cũng là một vấn đề khó. Nhưng không sao, người cổ đại cũng có một thiết bị chuyên dụng để lập tỉ lệ, đó chính là ô li ghi chép dặm.

lịch sử, bản đồ thời xưa, công cụ vẽ bản đồ thời cổ đại, lịch sử Trung Quốc, lịch sử Trung Hoa

Để giảm bớt sự khác biệt, người cổ đại cũng vẫn dùng "trống ghi nhớ" và trên giấy đã được chia thành những ô ly nhỏ để chia tỉ lệ tương ứng. Từ đó, người cổ đại có thể vẽ ra được tấm bản đồ gần giống với hiện đại ngày nay, mang độ chính xác cao. Điều đáng nhắc đến là do người cổ đại tin vào giả thuyết rằng trời tròn, đất vuông, không ai biết rằng mình đang sống trên một "trái cầu" hình tròn, thế nên đã khiến họ thiếu mất kiến thức về kinh tuyến và vĩ tuyến. Vì thế, trên tấm bản đồ của người cổ đại, những phần sát với phần trung tâm thì vị trí địa lý ở đó càng được thể hiện chính xác, càng gần với phần viền bên ngoài thì độ sai lệch càng lớn. Tuy vậy, chúng ta vẫn phải khâm phục trí tuệ của người cổ đại tuyệt đỉnh đến thế nào, bởi lẽ trong thời đó vẫn chưa có những công cụ khoa học kỹ thuật tiên tiến như ngày nay.

Vũ Phong (Theo Bảo Vệ Công Lý)

Nguồn: https://conglyxahoi.net.vn/van-hoa/giai-tri/th.. Nguồn: https://conglyxahoi.net.vn/van-hoa/giai-tri/thoi-co-dai-khong-co-ve-tinh-dinh-vi-vay-ho-da-ve-ban-do-nhu-the-nao-106603.html
VIDEO ĐANG ĐƯỢC XEM NHIỀU NHẤT

Về miền Trung biểu diễn sau ồn ào tiền từ thiện, NSƯT Hoài Linh bị fan 'rượt mất dép'

TIN MỚI CẬP NHẬT

Người đem lại sự sống cho bệnh nhân ung thư

Bệnh nhân ung thư chưa phải là chấm hết, nếu có niềm tin và cứu chữa, đúng lúc, đúng thời điểm, lựa chọn được những...
Thuốc 2 giờ, 2 phút trước

3 lý do vì sao chồng bạn không muốn về nhà sau giờ làm

Phụ nữ nên nhớ 3 lý do dưới đây chính là nguyên nhân khiến chồng không muốn về nhà sau giờ làm
Đàn ông yêu 3 giờ, 31 phút trước

Tại sao bộ sạc điện thoại bị nóng khi đang sạc và điều này có nguy hiểm không?

Nếu bạn đã từng nhận thấy bộ sạc điện thoại iPhone hoặc Android của mình nóng hoặc rất nóng khi chạm vào sau khi sử...
Xài gì 3 giờ, 31 phút trước

Canh cua nấu muốn ngon nổi gạch thì đừng bỏ qua 2 mẹo này

Thời tiết nắng nóng, chỉ cần ăn một bát canh cua kèm vài quả cà pháo cũng đủ trôi vèo đôi ba bát, giúp mâm...
Địa chỉ ăn ngon 3 giờ, 32 phút trước

Sau tai nạn chấn thương sọ não, NS Phượng Loan tái xuất với diện mạo khó tin

Nghệ sĩ Phượng Loan đã tái xuất sau tai nạn thập tử nhất sinh. Cô cho biết mình đã đi hát bình thường và hồi...
Chuyện làng sao 3 giờ, 53 phút trước

Xe máy phóng tốc độ kinh hoàng đâm bay hai bố con đang đi bộ sang đường

Mặc dù người bố đã cố gắng ôm lại cô con gái để tìm cách thoát thân nhưng do tốc độ của chiếc xe máy...
VIDEO 3 giờ, 53 phút trước

'Cô hồn sống' và màn giật đồ khiến người xem ngơ ngác, gia chủ bất lực

Sau một hồi ngó nghiêng, nam thanh niên quyết định hất tung bàn lễ vật, rồi lấy đi chiếc bàn inox của gia chủ. Toàn...
VIDEO 3 giờ, 53 phút trước

Cách phối trang phục mùa hè đẹp như Công nương Diana

Mặc dù có cuộc đời không bình yên với cuộc hôn nhân gặp nhiều sóng gió nhưng phong cách và hình ảnh của Công nương...
Thời trang sao 3 giờ, 18 phút trước

Song Hye Kyo xuất hiện với chiếc nhẫn lạ trên tay, còn có điểm này chung với 'phi công trẻ' kém 13 tuổi

Nữ diễn viên Song Hye Kyo khiến không ít người tò mò vì sở thích "cặp kè" trai trẻ của mình.
Toàn cảnh 4 giờ, 43 phút trước

Phản ứng của Hieuthuhai khi bị Trường Giang 'gài': 'Đang quen một cô gái tên là Tiểu Vy đúng không?'

Khi Trường Giang nhắc đến Tiểu Vy, Hieuthuhai không khỏi bối rối.
Chuyện làng sao 4 giờ, 43 phút trước

Meghan vẫn 'ôm hận' với Katy Perry vì nữ ca sĩ từng chê váy cưới của cô không bằng công nương Kate

Meghan Markle được cho là có ác cảm với nữ ca sĩ nhạc Pop - Katy Perry vì bình phẩm liên quan tới chiếc váy...
Chuyện làng sao 4 giờ, 5 phút trước

Vừa về nhà chưa bao lâu đã đi làm tiếp, Lê Dương Bảo Lâm khiến bà xã và các con nhớ nhung vô bờ bến

Quỳnh Quỳnh - bà xã Lê Dương Bảo Lâm đang rất nhớ chồng vì anh tất bật đi làm.
Chuyện làng sao 4 giờ, 5 phút trước

Cuộc sống của diễn viên Hiền Mai sau khi sống xa chồng, qua Mỹ định cư để chăm con trai du học

Trên trang cá nhân, 'Nữ hoàng ảnh lịch' Hiền Mai đã cập nhật những hình ảnh ghi lại cuộc sống của mình ở trời Tây....
Chuyện làng sao 4 giờ, 5 phút trước

Sinh nhật cố NS Chí Tài, Quách Ngọc Tuyên đến nhà thờ Tổ của Hoài Linh để thắp hương cho đàn anh

Diễn viên Quách Ngọc Tuyên đã đến nhà thờ Tổ nghiệp của Hoài Linh để thắp hương cho cố danh hài Chí Tài.
Chuyện làng sao 4 giờ, 5 phút trước

Đổi vị món ăn cuối tuần với trứng cuộn rong biển siêu ngon và hấp dẫn

Trứng cuộn rong biển là món ăn đơn giản, dễ làm nhưng không kém phần hấp dẫn. Miếng trứng cuộn thơm ngậy được kết hợp...
Địa chỉ ăn ngon 4 giờ, 29 phút trước

6 chiêu lên đồ giúp tăng điểm sang chảnh mà không tốn kém tiền bạc

Nếu luôn trăn trở về việc làm thế nào để mặc đẹp mà vẫn tiết kiệm được ngân sách thì 6 tuyệt chiêu lên đồ...
Thời trang + 4 giờ, 29 phút trước

Xem “hội nhà người ta” đi đâu cuối tuần: Thành phố “linh hoạt” của Samsung chật kín người

Mở cửa tại Tp. HCM trong 2 ngày cuối tuần vừa qua, giới trẻ Sài thành bất ngờ khi thành phố “biến hóa” (The Flex...
Xài gì 5 giờ, 38 phút trước

Trương Bá Chi sẽ kết hôn ở Paris? Chú rể hóa ra là anh, cư dân mạng: 'Không giấu được nữa à?'

Sau khi bất ngờ sinh con thứ 3, Trương Bá Chi trở thành tâm điểm của truyền thông trong việc truy tìm danh tính người...
Chuyện làng sao 5 giờ, 43 phút trước

Không chỉ là tượng đài nhan sắc, Kim Tae Hee, Jeon Ji Hyun và Song Hye Kyo còn là những 'bà trùm' bất động sản

Ngoài sự nghiệp diễn xuất đỉnh cao, nhan sắc nổi bật thì bộ ba nữ minh tinh hàng đầu của xứ Hàn như Jun Ji...
Chuyện làng sao 5 giờ, 43 phút trước

Lê Âu Ngân Anh đăng ảnh khoe eo thon, chồng sắp cưới liền vào 'nhắc nhở' ngay

Hoa hậu Lê Âu Ngân Anh tự tin khoe những bức ảnh 'có tâm' do chồng sắp cưới chụp cho mình.
Chuyện làng sao 5 giờ, 43 phút trước

Cùng đóng 'Thương ngày nắng về', Đình Tú cũng có lúc 'ghen tị' với Doãn Quốc Đam

Nhờ tham gia bộ phim "Thương ngày nắng về", Doãn Quốc Đam nhận được nhiều sự yêu mến của khán giả nhiều hơn.
Chuyện làng sao 5 giờ, 43 phút trước

Công Phượng xuống dốc ngoại hình, lộ mặt già nua, kém sắc trong ảnh mới nhất

Khác với hình ảnh trên trang cá nhân, Công Phượng khi xuất hiện gây chú ý với gương mặt già dặn hơn tuổi.
Đời sống trẻ 5 giờ, 43 phút trước

6 công thức bình dân làm trắng vùng da dưới cánh tay tại nhà hiệu quả

Những vết thâm đen vùng nách khiến làn da dưới cánh tay không được trắng sáng, mịn màng và làm cho phái đẹp thiếu tự...
Làm đẹp+ 5 giờ, 51 phút trước

5 mỹ nam đang 'làm mưa làm gió' Kdrama 2022: Ahn Hyo Seop, Kang Tae Oh đều góp mặt

Đây là những ngôi sao đang lên có bứt phá nổi bật qua loạt bộ phim thành công trong năm 2022.
Truyền hình 5 giờ, 14 phút trước

Top 3 Miss World Vietnam 2022 'bắt trend' cực dễ thương: Mai Phương nhí nhảnh, Bảo Ngọc lại đằm thắm

Đoạn clip bắt trend cực kì đáng yêu của Top 3 Miss World Vietnam là Mai Phương, Bảo Ngọc, Phương Nhi đang khiến dân tình...
VIDEO 5 giờ, 14 phút trước

Con gái Hà Hồ gọi điện nói nhớ mẹ nghe mà lụi tim nhưng vẫn bị nữ ca sĩ nhắc nhở vì chi tiết này

Con gái Hà Hồ là bé Lisa nay đã biết gọi điện thoại than nhớ nhung mẹ mình khi mẹ đi công tác xa.
Chuyện làng sao 5 giờ, 14 phút trước

Đi trúng điểm mù, cụ ông bị xe tải 'nuốt chửng' vào gầm và cái kết cực khó tin

Cụ ông đang đạp xe trên đường thì bất ngờ bị một chiếc xe tải vào cua đâm trúng. Cú va chạm khiến ông cụ...
VIDEO 5 giờ, 14 phút trước

Xe bán tải mất lái đâm thẳng nhà dân, nhiều người hốt hoảng bỏ chạy thoát thân

Chiếc xe bán tải chạy tốc độ cao trên QL48E đoạn qua huyện Yên Thành (Nghệ An), bất ngờ mất lái húc vào biển quảng...
VIDEO 5 giờ, 14 phút trước

Con gái Mai Phương càng lớn càng tự lập khi biết tự làm lồng đèn đón trung thu, nhìn thành quả ai nấy phải bái phục

Con gái Mai Phương càng lớn càng khéo léo và bộc lộ nhiều tài năng đáng khen.
Chuyện làng sao 5 giờ, 14 phút trước

Trấn Thành tung bộ ảnh tình tứ mừng trung thu bên Hari Won sau tin đồn ly hôn, nữ ca sĩ tiết lộ tình hình sức khỏe hiện tại

Trong loạt ảnh mới, Trấn Thành và Hari Won diện trang phục hanbok tông màu hồng trắng tươi sáng. Đôi vợ chồng gửi lời chúc...
Chuyện làng sao 5 giờ, 14 phút trước

Fan thi nhau 'đào' ảnh Lương Thùy Linh để chúc mừng sinh nhật, nhan sắc của nàng Hậu lúc nhỏ ra sao mà khiến dân tình trầm trồ?

Chỉ 3 ngày sau khi chính thức mãn nhiệm, Lương Thùy Linh đón sinh nhật lần thứ 22 vào hôm nay (15/08). Trên mạng xã...
Hoa Hậu 5 giờ, 14 phút trước

Con gái Pha Lê diện đồ tắm với chiếc bụng tròn siêu hài, nữ ca sĩ phán một câu liên quan đến chồng cũ

Pha Lê cảm thấy hài hước mỗi khi nhìn con gái bởi cô bé y hệt chồng cũ của cô.
Chuyện làng sao 5 giờ, 15 phút trước

Hoa hậu Bùi Thị Hà phát quà mùa Vu Lan

Đến hẹn lại lên, mùa Vu Lan năm nay nữ thuyền trưởng Tập đoàn bảo vệ Long Hoàng lại tổ chức phát quà từ thiện...
Dòng sự kiện 5 giờ, 16 phút trước

Tân Hoa hậu Thế giới Việt Nam - Mai Phương nói gì khi bị đem ra so sánh với Hoa hậu Ngọc Châu?

Đáp trả lại những lời phê bình, chê bai của dân mạng dành cho đàn chị, mới đây Mai Phương cũng đã giãi bày đôi...
Hoa Hậu 6 giờ, 1 phút trước

Hôm nay 15.8 (tức 18/7 âm lịch), ai là con giáp gặp nhiều may mắn, tài lộc

Từ ngày 8.15 (tức 18/7 âm lịch), bạn sẽ giàu có và may mắn, có quý nhân phù trợ, 3 con giáp tiền tài thịnh...
Đời sống số 6 giờ, 2 phút trước