Danh mục

Những hủ tục "sex" tại một số lễ hội cổ truyền

Thứ hai, 30/12/2013 10:22

Những năm đầu của thế kỷ XX, ở miền Bắc Việt Nam có những lễ hội rất độc đáo liên quan tới hoạt động tình dục của con người. Những lễ hội này hoặc là tái hiện trực tiếp, hoặc là gián tiếp thông qua những trò chơi mang nặng tính phồn thực.

Thế nhưng, cuộc sống hiện đại ngày nay đã khiến những lễ hội này chỉ còn vang bóng và biến tướng thành nhiều huyền tích khác nhau. 


Đình La Cả, nơi diễn ra lễ hội Tắt đèn nổi tiếng.

Theo các tài liệu dân tộc học và văn hóa học chép về lễ hội làng La (thuộc phủ Hoài Đức, tỉnh Hà Đông xưa, nay thuộc phường Dương Nội, quận Hà Đông, Hà Nội) thì trong đêm rã đám, trai gái trong làng có thể mặc sức ve vuốt, ôm ấp, thậm chí là có quan hệ “yêu đương”. Những người phụ nữ có thai trong những ngày này sẽ không bị làng phạt vạ như những trường hợp khác.

Cả năm mới có một đêm

Làng La Khê Nam - tục gọi là làng La (nay thuộc phường Dương Nội, quận Hà Đông, Hà Nội) xưa kia có một lễ hội rất thú vị. Hiện nay, các tài liệu văn hóa học chép về lễ hội này còn giữ được khá nhiều và đều kể về câu chuyện kỳ lạ này. Căn cứ vào bản khai thần tích, thần sắc làng La năm 1938, thì vị thành hoàng làng là cụ Đương Cảnh Công. Theo thần tích thì sinh thời, ngài theo học Tản Viên Sơn thánh rồi kết hôn với con gái của động chủ Ma Thị (mẹ nuôi của Sơn Tinh).

Sau khi kết hôn, ngài đưa vợ về làng La sinh sống. Đến đời Vua Hùng Duệ Vương, thú dữ hoành hành làm hại con người, vua cho mời dũng sĩ về dẹp trừ. Ngài bèn ra sức giúp vua đuổi lui bầy thú dữ, bảo vệ dân làng. Sau cùng, ngài diệt được chúa sơn lâm là con “hổ lang mép vàng” hung dữ nhất. Nhờ công lao to lớn đó nên khi ngài mất, vua phong làm Đô đốc Linh ứng Đại vương và người dân tôn làm thành hoàng làng.

Tuy nhiên, nhà nghiên cứu văn hóa Toan Ánh lại chép trong công trình nghiên cứu của mình về lễ hội này như sau: “Vị thành hoàng làng lúc sinh thời vốn là một tên đạo chích, lại dâm bôn, chết nhằm giờ thiêng được dân làng thờ phụng”. Cũng vì thành hoàng làng là đạo chích nên lễ hội chính diễn ra vào buổi đêm và phải tắt đèn. Vì thế, người dân sau này gọi đây là lễ hội Tắt đèn. Lễ hội diễn ra từ ngày mùng 7 tới ngày mùng 10 tháng giêng hằng năm.


Cụ Nguyễn Văn Trinh: Trong đêm rã đám hội làng, người dân tổ chức “đánh bệt”
để nhớ 
 tới sự tích vị thần đánh hổ.

Nguyên vào hôm cuối của buổi lễ (tức là tối ngày mùng 10 tháng giêng) có diễn ra lễ rước thành hoàng làng từ miếu của làng hồi cung (rước về đình làng). Trước kia, lúc rước thần hồi cung thì toàn thể dân làng phải tham dự, từ nam phụ lão ấu, bà già, con gái còn son trẻ hay đã có chồng. Lễ hội kết thúc bằng đám tế đêm và mọi người chen chúc để xem tế dưới ánh đèn. Vì là ông thần ăn trộm nên phải tắt đèn thì ngài mới hành sự được (trong thần phả thì ghi là diễn lại sự tích bắt hổ). Khi buổi lễ được tổ chức trong hoàn cảnh đèn nến đã tắt, dân làng cũng nhân cơ hội mà “ăn trộm lẫn nhau”.

Nhà nghiên cứu Toan Ánh chép như sau: “Khi đèn nến tắt hết, họ muốn làm gì nhau thì làm. Đèn chỉ tắt trong khoảng một giờ. Tha hồ họ sờ soạng nhau, ông già sờ cô gái trẻ, cậu trai 18 lại nắm phải bà già... họ sờ chỗ này, họ sờ chỗ khác, rồi từ chỗ sờ soạng họ còn đi xa hơn nữa. Có tiếng cười rúc rích, có tiếng chí chóe ồn ào, lại có hơi thở mạnh. Dân làng cứ ăn trộm nhau cho tới khi đèn được thắp lên thì buổi tế coi như xong và lễ hội kết thúc”.

Theo lời truyền lại, năm nào làng La không thực hiện tục này thì trong làng, xã sẽ sinh ra lắm điều ngang trái, người vật chết chóc, mùa màng thất thu, buôn bán thua lỗ... Cũng tương truyền rằng, con gái mà lỡ có thai trong dịp hội làng thì sẽ không bị làng phạt vạ và không bị coi là vi phạm thuần phong, đạo đức. Ngược lại, làng sẽ giảm cho một nửa số tiền nộp cheo khi cưới vì cho rằng, có thai vào ngày đấy là được thánh ban lộc và năm đó làng sẽ gặp thuận lợi trong làm ăn sinh sống. Vì thế, ca dao mới có câu rằng “Bơi Đăm, rước Giá, hội Thầy/Vui thì vui vậy chẳng tày rã đám làng La”.

Thế nhưng, cổ tục này ngày càng mai một dần và biến mất hẳn trong đời sống xã hội hiện đại. Hiện nay, vẫn còn một số ý kiến cho rằng lễ hội làng La chỉ là một lễ hội diễn lại sự tích nhân vật lịch sử chứ không liên quan gì đến yếu tố phồn thực. Nó bị phủ lên một câu chuyện mang đậm yếu tố lịch sử và thế hệ con cháu làng giờ không ai còn nhớ tục lệ độc đáo của cha ông nữa.

Bị thay thế bằng huyền tích vị thần đánh hổ

Thực tế, lễ hội Tắt đèn không chỉ là đặc trưng riêng của làng La mà ở khá nhiều nơi cũng có tục này như lễ hội làng Niệm Thượng (huyện Võ Giàng, tỉnh Bắc Ninh – nay là huyện Quế Võ), làng Ngô Xá (huyện Võ Giàng, tỉnh Bắc Ninh - nay là huyện Quế Võ)... Tất cả những lễ hội như vậy đều mang tính giải thiêng, chống lại những luật lệ hà khắc của xã hội phong kiến xưa và cho phép con người trở lại với tự nhiên trong một thời gian ngắn.

Trò chuyện với phóng viên, cụ Nguyễn Văn Trinh -Trưởng ban khánh tiết đình La Cả - cho biết: “Làng La cổ trước kia bao gồm làng Dương Nội và làng Ỷ La, trong đó làng Dương Nội đóng vai trò chủ chốt trong việc tổ chức hội lễ cho cả làng và có quyền cắt cử người trong trông nom đình. Các cụ xưa tổ chức lễ hội làng từ ngày mùng 7-15 tháng giêng và được tổ chức 5 năm một lần. Nếu dân làm ăn thịnh vượng thì dân làng sẽ tổ chức lễ hội 3 năm một lần. Hiện nay, chúng tôi tổ chức lễ hội từ ngày mùng 7-10 tháng giêng”.

Cũng theo cụ Nguyễn Văn Trinh, vào đêm rã đám hội làng, người dân sẽ rước thành hoàng làng từ miếu của làng hồi cung, đồng thời diễn lại thần tích cụ Đương Cảnh Công đánh hổ. Tục này còn gọi là “đánh bệt”. Điều đặc biệt là trong quá trình diễn lại thần tích này, đèn, nến phải tắt hết. Một người sẽ đóng giả hổ, chui từ gầm hậu cung ra vồ người và quá trình đánh hổ diễn ra. Người đóng vai “hổ lang mép vàng” là một tráng niên tự nguyện đảm nhiệm khoác lên mình bộ da hổ được thửa công phu như thật. Hàng chục quan viên, tư văn sắm vai người đi săn. Hổ sẽ chạy mấy vòng quanh để cho đội săn đuổi bắt dưới sự trợ giúp của đội đóng giả chim kêu, vượn hú và trống chiêng rồn rập. Không khí náo nhiệt cho đến khi buổi lễ kết thúc. Ông từ sẽ chuyển ngai của thánh lên ban thờ trong thượng cung và lễ hội kết thúc.


Ngai thờ cụ Đương Cảnh Công trong đình làng.

Hiện nay, dân làng La không còn ai nhớ tới cổ tục tắt đèn ngày xưa nữa. Cụ Nguyễn Văn Trinh cũng nói rằng không biết tới tục lệ kỳ lạ của tổ tiên. Tuy nhiên, cũng có một số cách nhìn nhận khác. Tương truyền rằng, khi diễn ra trò đánh bệt thì tất cả đèn, đuốc đều tắt (tắt từ hai đến ba tiếng). Lúc đó, đình làng còn rậm rạp nhiều cây cối. Lúc này trai gái tự do gặp gỡ nhau, hoặc trong quá trình đuổi đánh bệt (trong đêm tối) thì trai gái cũng va chạm vào nhau, gọi là săn hổ nhưng thực ra đấy là lúc trai gái tự do đi tìm nhau, ai bắt ai, ai đuổi ai cũng mặc.

Đây là đêm “tháo khoán” nam nữ được tự do bình đẳng không cần giữ thứ bậc, lễ giáo. Đêm tắt đèn và trò trai gái tự do đùa nghịch là tục bắt buộc phải có của hội Rã La, các cụ trong làng bảo rằng tục này sẽ làm cho mùa màng sinh sôi, nảy nở, tươi tốt vì sinh lực của con người truyền xuống đất, đất lại truyền lại cho cây cối. Đây cũng có thể coi là một biến thể mới của tục “tắt đèn” khi xưa, tuy nhiên nó không đặc sắc bằng.

Thời nay, những cụ bô lão trong làng đều về với tiên tổ, lớp người mới không còn biết gì về tục lệ đầy phóng khoáng của cha ông nữa. Bởi thế, yếu tố phồn thực trong lễ hội này gần như đã mất hẳn và không thể phục hồi. Ngày nay, nó biến thành một lễ hội về nhân vật lịch sử thuần túy và những điều còn rơi rớt, có chăng chỉ là tục tắt đèn tế lễ lúc buổi đêm.

Theo Lao động

Tin được quan tâm

Những con giáp nào cần thận trọng Thứ Năm, ngày 28 tháng 8, tức ngày mùng 6 tháng 7 âm lịch?

Thứ Năm, ngày 28 tháng 8, ngày mùng 6 tháng 7 âm lịch, tương ứng với năm Tỵ, tháng Giáp Thân và ngày Kỷ Tỵ....
Đời sống số 2 ngày, 19 giờ trước

Sếp Hoàng Nam Tiến dự đoán ngành học sẽ 'bùng nổ' trong 5 năm tới: Cần 21.000 nhân sự/năm, lương chạm mốc 115 triệu/tháng

Với nhu cầu tuyển dụng tăng mạnh, mức lương trung bình cao và tiềm năng phát triển lớn, đây được dự báo là ngành nghề...
Kiến thức 2 ngày, 19 giờ trước

Cây gỗ quý hiếm cao 17m ở Việt Nam: Nặng 10 tấn phát trầm từ rễ đến ngọn, có người trả 40 tỷ vẫn không bán

Cây gỗ vừa quý hiếm vừa đắt giá này khiến nhiều người trầm trồ khi chiêm ngưỡng.
Kiến thức 2 ngày, 13 giờ trước

Phường giữ kỷ lục có mật độ dân số cao nhất Việt Nam: Gấp 10 lần Singapore, giá đất vượt ngưỡng hơn 500 triệu/m2

Với mật độ hơn 88.000 người/km2, phường này hiện giữ kỷ lục mật độ dân số cao nhất Việt Nam.
Kiến thức 1 ngày, 4 giờ trước

Hiệu trưởng trường đại học thuộc Bách khoa Hà Nội nhắn thí sinh trượt muốn thi lại: 'Xin đổi 2 năm 'cuộc đời' của mình'

Mùa tuyển sinh đại học năm 2025 gần kết thúc khi các thí sinh đã xác định cho mình ngôi trường theo học. Tuy nhiên,...
Tin trong ngày 2 ngày, 15 giờ trước

Từ nay, không có Sổ hộ khẩu tại địa phương, có được cấp Sổ đỏ không?

Việc cấp sổ đỏ đối với trường hợp không có sổ hộ khẩu tại địa phương được quy định khá cụ thể và rõ ràng...
Kiến thức 2 ngày, 13 giờ trước

Tin cùng mục

4 loại cá giàu canxi, Omega-3, giá rẻ hơn cá hồi, gặp ngoài chợ phải mua ngay

Không chỉ cung cấp protein chất lượng cao, cá còn là nguồn axit béo omega-3, vitamin và khoáng chất dồi dào, cần thiết cho sức...
Kiến thức 35 phút trước

Theo Quy định mới nhất, lỗi sử dụng điện thoại khi chạy xe đạp bị phạt cao nhất bao nhiêu tiền?

Nghị định 168 quy định rõ về xử phạt người điều khiển xe đạp, xe đạp máy, người điều khiển xe thô sơ khác vi...
Kiến thức 36 phút trước

Toàn cảnh khu vực sắp khởi công tuyến đường từ cầu Tứ Liên với đường 71.000 tỷ, kết nối đại đô thị Vinhomes thẳng tới sân bay lớn nhất miền Bắc

Tuyến đường kết nối cầu Tứ Liên đến cao tốc Hà Nội - Thái Nguyên dự kiến sẽ được khởi công vào cuối năm nay....
Tin trong ngày 36 phút trước

Đại học Bách khoa Hà Nội mở 1.200 chỗ ở miễn phí cho người dân về Thủ đô dịp Quốc khánh 2/9

Nhân dịp kỷ niệm 80 năm Cách mạng tháng Tám thành công và Quốc khánh 2/9, Đại học Bách khoa Hà Nội sẽ cung cấp...
Tin trong ngày 37 phút trước

Đâu sẽ trở thành 'điểm nóng' mới của thị trường bất động sản sau sáp nhập?

Theo Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS), thị trường bất động sản Việt Nam sau giai đoạn sáp nhập địa giới hành...
Tin trong ngày 37 phút trước

Ai sẽ hãm hại những người sinh năm Tuất vào năm 2026? Kẻ phản diện đứng sau cung hoàng đạo Tuất năm 2026 là ai?

Mỗi năm, vận mệnh của con người cũng sẽ có những xu hướng khác nhau. Cuộc sống cũng vậy. Mỗi ngày chúng ta sẽ gặp...
Đời sống số 37 phút trước

Tin mới cập nhật

Giữa vợ chồng, gen của ai quyết định IQ và ngoại hình của con cái? Các chuyên gia đã có câu trả lời nhất quán

Không thể phủ nhận rằng ngoại hình và chỉ số IQ thường là tiêu chí có giá trị nhất để đánh giá một con người....
Chăm con 37 phút trước

Google Dịch thêm tính năng phiên dịch trực tiếp, du lịch nước ngoài giờ không lo 'rào cản' ngôn ngữ

Với tiến bộ mới nhất về trí tuệ nhân tạo (AI), Google Dịch sẽ được cập nhật hai tính năng quan trọng là chế độ...
Đời sống số 1 giờ, 17 phút trước

Tuyến cao tốc gần 13.000 tỷ, nối nhịp 2 tỉnh miền Trung Việt Nam chính thức thông xe

Sáng ngày 28/8, Ban Quản lý Dự án 6 (Bộ Xây dựng) xác nhận cao tốc Vũng Áng - Bùng đã chính thức được đưa...
Tin trong ngày 1 giờ, 17 phút trước

4 trường hợp này không cần đăng ký biển số định danh, ra đường vẫn không lo bị thổi phạt

Có 4 trường hợp không cần phải đăng ký biển số định danh, vẫn có thể tham gia giao thông.
Tin trong ngày 1 giờ, 17 phút trước

Loạt địa điểm 'đổi gió' gần Hà Nội cho kỳ nghỉ Quốc khánh 2/9, du khách nhất định đừng bỏ lỡ

Sau khi hòa mình vào không khí hùng tráng tại quảng trường Ba Đình, nhiều người lại đặt câu hỏi “Quốc khánh 2/9 đi đâu”....
Du lịch Việt 1 giờ, 17 phút trước

Chi tiết các địa điểm bắn pháo hoa tại Hà Nội, TP.HCM mừng đại lễ 80 năm Quốc khánh 2/9

Thủ đô Hà Nội và TP.HCM sẽ tổ chức bắn pháo hoa nhân dịp kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh...
Tin trong ngày 1 giờ, 18 phút trước

5 loại cây người giàu rất thích trồng, càng nở hoa càng phát lộc, người nghèo lại cứ chăm chăm vứt bỏ

Đây là những cây cảnh mà nhà giàu nào cũng phải có ít nhất một chậu.
Phong thủy 1 giờ, 19 phút trước

Ngành học gắn liền với lĩnh vực hàng chục tỷ đô, điểm chuẩn từ 16: Tốt nghiệp được săn đón, lương 200 triệu/tháng

Ngành Nuôi trồng thủy sản ngày càng khẳng định vị thế trong nền nông nghiệp hiện đại, không chỉ góp phần phát triển kinh tế...
Kiến thức 1 giờ, 19 phút trước

Có 178 điểm trông giữ xe miễn phí phục vụ người dân dịp Quốc khánh 2/9, vị trí cụ thể ở đâu?

Mới đây, Sở Xây dựng Hà Nội cập nhật danh sách các điểm trông giữ xe miễn phí phục vụ nhân dân đi xem diễu...
Tin trong ngày 2 giờ, 56 phút trước

Rất nhiều người chưa biết: iPhone có 'mã bí mật' giúp phát hiện ai đang lén theo dõi tin nhắn iMessage

Điều này mang lại lớp bảo mật bổ sung, giúp người dùng an tâm hơn trước nguy cơ bị theo dõi trái phép.
Xài gì 2 giờ, 56 phút trước