Danh mục

Tháp Champa cổ bí ẩn được xây dựng ở vị trí cao nhất Việt Nam từng bị lãng quên suốt 5 thế kỷ

Thứ sáu, 28/03/2025 14:17

Công trình này được xây dựng trên một khối đá khổng lồ có hình dáng giống như một quả chuông úp, cao khoảng 49m và khó lòng tiếp cận được.

Tọa lạc trên đỉnh núi Bà ở độ cao 727m, thuộc thôn Chánh Danh, xã Cát Tài, huyện Phù Cát, tỉnh Bình Định, tháp Hòn Chuông là một trong những công trình kiến trúc Champa bí ẩn còn sót lại. Cách thành phố Quy Nhơn khoảng 50km về phía bắc và chỉ cách kinh đô Vijaya 20km về hướng đông bắc, ngọn tháp này từng nằm trong trung tâm văn hóa của vương quốc Champa. Tuy nhiên, suốt hơn năm thế kỷ, công trình dường như bị lãng quên và chỉ được biết đến một cách tình cờ vào năm 1993.

Tháp Champa, Tháp Hòn Chuông

Công trình này được xây dựng trên một khối đá khổng lồ có hình dáng giống như một quả chuông úp, cao khoảng 49m. Ảnh: Bảo tàng Bình Định

Vào cuối thế kỷ XIX, nhà nghiên cứu người Pháp Henri Parmentier đã tiến hành khảo sát hệ thống di tích Champa trên khắp Việt Nam. Tuy nhiên, tháp Hòn Chuông hoàn toàn không có tên trong danh sách các tháp và di tích được ghi nhận. Ngay cả những nghiên cứu hiện đại về văn hóa Champa cũng không đề cập đến công trình này. Mãi đến năm 1993, trong một cuộc khảo sát khu căn cứ Núi Bà, các nhà nghiên cứu mới phát hiện dấu tích của một kiến trúc trên tảng đá lớn, cùng nhiều mảnh gạch, ngói Champa rải rác dưới chân tháp. Kể từ đó, tháp Hòn Chuông chính thức được bổ sung vào hệ thống tháp Champa tại Bình Định, nâng tổng số lên 8 cụm với 14 tháp.

Công trình này được xây dựng trên một khối đá khổng lồ có hình dáng giống như một quả chuông úp, cao khoảng 49m. Đặc biệt, từ chân khối đá không có bất kỳ lối đi nào dẫn lên tháp, khiến việc tiếp cận trở nên vô cùng khó khăn. Kiến trúc tháp có hình vuông, chân tháp dài 4m, cửa tháp quay về hướng đông, trong khi ba mặt còn lại được xây kín, không có cửa giả như các tháp Champa khác. Kết cấu tháp thu nhỏ dần lên trên, không có gờ hay hoa văn trang trí. Đế tháp lót bằng một lớp đá cuội, trong khi khung cửa là bộ phận duy nhất có sự xuất hiện của chất liệu đá.

Tháp Champa, Tháp Hòn Chuông

Tháp Hòn Chuông có kết cấu thuôn dần lên trên và hoàn toàn không có hoa văn. Ảnh: Bảo tàng Bình Định

Hiện nay, phần ngọn tháp đã bị đổ sập, chỉ còn phần thân cao khoảng 5m với bên trong bị lấp đầy bởi gạch vỡ. Những viên gạch xây tháp có kích thước 32cm x 16cm x 6cm, tương đồng với các công trình Champa khác. Xung quanh chân tháp vẫn còn nhiều mảnh ngói rơi vãi, bao gồm ngói âm dương dài 30cm, rộng 20cm, ngói vảy với hai kích thước 10cm và 20cm, cùng các hiện vật đất nung trang trí hình sừng bò.

Hành trình chinh phục tháp Hòn Chuông không hề dễ dàng. Từ thôn Chánh Danh, xã Cát Tài, người đi phải mất từ 3-4 giờ băng rừng, lội suối mới đến được chân tháp. Tuy nhiên, leo lên khối đá cao gần 50m lại càng khó khăn hơn, đòi hỏi người leo phải bám vào vách đá hoặc sử dụng dây thừng. Chính nhờ vị trí đặc biệt này mà từ tháp Hòn Chuông có thể quan sát bao quát cả vùng Vijaya xưa. Từ đây, có thể nhìn thấy đầm Nước Ngọt (Đề Gi), đầm Thị Nại (Quy Nhơn), kéo dài đến dãy Trường Sơn. Phía tây và hai phía bắc - nam là đồng bằng sông La Tinh và sông Côn, những khu vực từng giữ vai trò trọng yếu trong lịch sử Champa.

Nhiều ý kiến cho rằng tháp Hòn Chuông có thể từng là một tháp canh hoặc mang chức năng tôn giáo đặc biệt. Tuy nhiên, đến nay, chưa có tư liệu lịch sử hay truyền thuyết nào giải thích chính xác về sự tồn tại của công trình này. Theo nhận định của các chuyên gia, kiến trúc của tháp mang phong cách độc đáo, khác biệt hoàn toàn so với những công trình nghệ thuật Champa từng được biết đến.

Tháp Champa, Tháp Hòn Chuông

Hành trình chinh phục tháp Hòn Chuông không hề dễ dàng. Ảnh: Bảo tàng Bình Định

Không giống các tháp Champa truyền thống với hệ thống cột ốp, vòm cửa và họa tiết trang trí, tháp Hòn Chuông có kết cấu thuôn dần lên trên và hoàn toàn không có hoa văn. Công trình được xây dựng trên đỉnh núi cao, phía trước không có ngọn núi nào che chắn, tạo nên một tầm nhìn rộng lớn, bao quát cả vùng địa lý quan trọng của vương quốc Champa xưa.

Theo Bảo tàng Bình Định, tháp Hòn Chuông là một trong 22 điểm di tích thuộc khu căn cứ Núi Bà, được xếp hạng di tích cấp quốc gia vào ngày 25/1/1994. Đây cũng là tháp Champa còn tồn tại có vị trí cao nhất Việt Nam. Những năm gần đây, Bảo tàng Bình Định tiếp tục khảo sát công trình này và đưa ra nhận định về niên đại của tháp. Dựa trên loại gạch được sử dụng, nhiều khả năng công trình đã được xây dựng vào thế kỷ XII.

Với vị trí đặc biệt cùng những bí ẩn chưa có lời giải, tháp Hòn Chuông tiếp tục thu hút sự quan tâm của giới nghiên cứu và những người yêu thích khám phá. Không chỉ là một minh chứng cho nghệ thuật kiến trúc Champa, công trình này còn là biểu tượng của sự kỳ vĩ và bí ẩn giữa đại ngàn Bình Định.

Nam Tường (Theo Thương Hiệu và Pháp Luật)

Tin được quan tâm

Phường giữ kỷ lục có mật độ dân số cao nhất Việt Nam: Gấp 10 lần Singapore, giá đất vượt ngưỡng hơn 500 triệu/m2

Với mật độ hơn 88.000 người/km2, phường này hiện giữ kỷ lục mật độ dân số cao nhất Việt Nam.
Kiến thức 2 ngày, 2 giờ trước

Những con giáp nào cần thận trọng Thứ Sáu, ngày 29 tháng 8, tức ngày mùng 7 tháng 7 âm lịch?

Thứ sáu, ngày 29 tháng 8, tức ngày mồng 7 tháng 7 âm lịch, tương ứng với năm Tỵ, tháng Giáp Thân và ngày Canh...
Đời sống số 2 ngày, 17 giờ trước

Từ nay, người điều khiển xe máy sẽ bị CSGT xử phạt tới hơn 10.000.000 đồng nếu không đáp ứng điều kiện này

Từ đầu năm 2025, nhiều lỗi vi phạm giao thông được tăng mức xử phạt. Người dân cần nắm để tránh vi phạm sẽ phải...
Kiến thức 1 ngày, 12 giờ trước

Người nghỉ hưu trước năm 1995 sẽ hưởng đặc quyền lớn khi chính thức tăng lương hưu lần 3, cụ thể là?

Một nhóm đối tượng hưu trí sẽ được điều chỉnh tăng lương hưu lần thứ ba theo Luật BHXH 2024.
Tin trong ngày 2 ngày, 12 giờ trước

Tịch thu xe máy với những lỗi vi phạm giao thông sau, hàng triệu người điều khiển phương tiện lưu ý

Có những lỗi vi phạm giao thông tưởng nhỏ nhưng sẽ bị tịch thu xe máy, khi tham gia giao thông người điều khiển phương...
Kiến thức 1 ngày, 11 giờ trước

Sao Việt 28/8: Siêu mẫu Minh Tú bị đứt dây chằng gối; Diệp Lâm Anh đón sinh nhật bên bạn trai kém 11 tuổi

Tin sao Việt 28/8/2025: Sau Ninh Dương Lan Ngọc, đến lượt Minh Tú phải rời Sao nhập ngũ do gặp chấn thương. Ca sĩ Diệp...
Chuyện làng sao 2 ngày, 18 giờ trước

Tin cùng mục

5 loài vật có cách giao phối 'khủng khiếp nhất': Chúng ta phải cảm thấy may mắn khi được sinh ra là con người!

Có loài chỉ ân ái duy nhất một lần trong đời rồi chết, có loài làm 'chuyện ấy' đến điên cuồng rồi tử nạn,... thế...
Kiến thức 3 phút trước

Đại học Y Hà Nội thông báo xét tuyển bổ sung lần đầu sau nhiều năm

Trường Đại học Y Hà Nội đã ra thông báo tuyển bổ sung 80 sinh viên ngành Công tác xã hội. Đây là lần đầu...
Tin trong ngày 2 phút trước

Loạt chính sách mới liên quan đến giáo dục, công nghiệp, môi trường, an ninh mạng… sẽ chính thức có hiệu lực trong tháng 9/2025

Nhiều chính sách mới trong lĩnh vực giáo dục, công nghiệp, môi trường, an ninh mạng, quốc phòng, khởi nghiệp sáng tạo, công nghiệp hỗ...
Tin trong ngày 2 phút trước

Ngành học dễ xin việc, ra trường được các doanh nghiệp thi nhau săn đón, mức lương hấp dẫn nhưng luôn khát nhân lực những năm tới

Trong bối cảnh xu hướng khởi nghiệp lan tỏa và các giao dịch thương mại quốc tế ngày càng gia tăng, thị trường lao động...
Kiến thức 25 phút trước

Theo quy định mới, giáo viên có thể được nhận khoản tiền thưởng gấp 12,5 lần mức lương cơ sở, tương đương gần 30.000.000 đồng nếu đáp ứng điều này

Nếu đạt danh hiệu này, giáo viên sẽ được thưởng 12,5 lần mức lương cơ sở, tương đương gần 30 triệu đồng.
Tin trong ngày 55 phút trước

Việt Nam sở hữu loại gỗ được mệnh danh là 'báu vật rừng xanh', có thời điểm giá lên tới 500 triệu đồng/m³

Loại cây này không chỉ mang lại giá trị kinh tế lớn nhờ lõi gỗ, mà còn có khả năng hấp thụ carbon, góp phần...
Kiến thức 1 giờ, 6 phút trước

Tin mới cập nhật

Một loại cây cảnh dễ trồng hơn 100 lần trầu bà, xanh tươi như ngọc, tỏa sáng lấp lánh

Loại cây cảnh này trồng ở ban công rất đẹp, hơn thế rất dễ trồng và chăm sóc.
Kiến thức 1 giờ, 6 phút trước

Sinh viên Việt Nam tốt nghiệp trường Đại học nào có thu nhập thuộc nhóm cao nhất?

Trong giai đoạn phát triển từ 2021 - 2030, trường đặt mục tiêu trở thành một trong 5 đại học hàng đầu tại Việt Nam,...
Kiến thức 1 giờ, 7 phút trước

Theo quy định mới nhất: Cấp phép xây dựng nhà cấp 4 sẽ có nhiều thay đổi, người dân cần nắm rõ

Việc cấp Giấy phép xây dựng cho nhà cấp 4 sẽ có nhiều thay đổi, người dân cần biết để tránh gặp rắc rối.
Tin trong ngày 1 giờ, 7 phút trước

Lấy chồng 10 năm tôi mới hiểu có 4 khoản quỹ vô cùng quan trọng, cần sớm tích lũy

Trải qua một thập kỷ làm vợ, tôi hiểu ra để cuộc sống gia đình bình yên và ổn định đôi khi không chỉ cần...
Tâm sự 1 giờ, 7 phút trước

Từ nay đến 31/12/2025: 8 trường hợp Sổ đỏ này buộc phải đổi sang mẫu mới có mã QR

Theo quy định, trong năm 2025 sẽ có những trường hợp sau đây bắt buộc phải đổi sang mẫu sổ mới có mã QR.
Kiến thức 1 giờ, 25 phút trước

Tăng Duy Tân 'nguỵ trang' kè kè bên Bích Phương, dân tình chờ đến ngày có danh phận

Những hình ảnh của Tăng Duy Tân và Bích Phương thường xuyên khiến công chúng thích thú.
Chuyện làng sao 2 giờ, 41 phút trước

Loại cây dại có giá lên tới 28.000 một lạng, là 'nhân sâm' của làng quê Việt mà ít ai biết đến

Cỏ tháp bút là loài cây dại mọc hoang ở làng quê Việt Nam, tưởng vô giá trị nhưng lại là dược liệu quý mang...
Chăm sóc sức khỏe 2 giờ, 56 phút trước

4 lối thiết kế nội thất thông minh của người Nhật: Vừa tối giản, tinh tế, đi trước thời đại

Những thiết kế trong ngôi nhà của người Nhật luôn được đánh giá cao vì kết hợp hài hòa giữa sự tối giản, tối ưu...
Nội thất - Ngoại thất 2 giờ, 56 phút trước

Tin vui: TP.HCM hỗ trợ 240.000 đồng/tháng cho trẻ mầm non con công nhân ở khu công nghiệp

Chiều 28/8, HĐND TP.HCM đã thông qua nghị quyết về chính sách phát triển giáo dục mầm non ở địa bàn có khu công nghiệp,...
Tin trong ngày 2 giờ, 56 phút trước

Cúng cô hồn tháng 7 đừng dùng những loại quả này để thắp hương, nhiều người đang làm sai mà không biết

Loại quả này là trái cây quen thuộc trong nghi thức cúng lễ của người Việt Nam. Nhưng nó lại thường bị kiêng không đặt...
Làm sao 2 giờ, 56 phút trước