Danh mục

Tại sao con người lại chọn lúa mì và gạo làm lương thực chính thay vì các loại hạt có sản lượng lớn trong suốt lịch sử loài người?

Thứ sáu, 20/06/2025 07:42

Một câu hỏi tưởng chừng đơn giản nhưng rất đáng suy ngẫm: Vì sao loài người lại chọn lúa mì, lúa gạo, những loài cỏ nhỏ bé làm lương thực chính, thay vì các loại cây thân gỗ cho hạt lớn và nhiều như các loại hạt dẻ, óc chó, hay hạt điều?

Câu trả lời không chỉ nằm ở sản lượng hay kích thước của hạt, mà là cả một chuỗi những yếu tố sinh học, nông học và lịch sử chọn giống kéo dài hàng nghìn năm.

Các cây lương thực như lúa mì và lúa gạo thuộc họ Hòa thảo, bản chất là những loài cỏ, có khả năng sinh trưởng nhanh, sinh sản sớm, và dễ nhân giống. Mặc dù hạt của chúng nhỏ hơn nhiều so với các loại hạt cây thân gỗ nhưng tổng sản lượng và tốc độ sinh trưởng lại vượt trội.

tại sao, kiến thức, lúa mì và gạo, lương thực

Lúa gạo có khả năng sinh trưởng nhanh, sinh sản sớm, và dễ nhân giống

Chẳng hạn, lúa mì có thể gieo và thu hoạch chỉ trong vòng vài tháng, mỗi năm trồng được 1-2 vụ, thậm chí 3 vụ ở vùng khí hậu nhiệt đới. Điều này trái ngược hẳn với các cây lấy hạt như cây hạt dẻ, cây óc chó, hay cây điều, vốn phải mất từ 5 đến 10 năm mới ra quả, và cần thêm vài năm nữa mới đạt sản lượng ổn định.

tại sao, kiến thức, lúa mì và gạo, lương thực

Hãy lấy một loại hạt tương đối rẻ, hạt dẻ cười làm ví dụ. Một cây hạt dẻ cười trưởng thành có thể cho 20-30kg hạt mỗi năm, và mỗi hecta có thể trồng đến 800 cây, sản lượng rất đáng kể.

Tuy nhiên, vấn đề là thời gian: cây hạt dẻ cười cần ít nhất 5-8 năm mới bắt đầu ra trái, và từ 10-15 năm mới cho sản lượng ổn định. Trong khi đó, nếu trồng lúa mì trên cùng diện tích đất, bạn có thể thu hoạch từ 20-30 vụ trong cùng khoảng thời gian ấy.

tại sao, kiến thức, lúa mì và gạo, lương thực

Ngoài thời gian sinh trưởng dài, các loại cây lấy hạt còn rất dễ tổn thương trước sâu bệnh và biến động môi trường. Một minh chứng rõ ràng là nạn bệnh héo tại Bắc Mỹ, từng quét sạch hoàn toàn rừng dẻ hoang dã, vốn mỗi năm từng cung cấp hàng triệu kg hạt dẻ cho cư dân địa phương.

Ngược lại, các loài cỏ như lúa, ngô, lúa mì có khả năng sinh tồn linh hoạt hơn, vòng đời ngắn, dễ tái sinh, và ít bị ảnh hưởng nặng nề từ dịch bệnh. Khi có sâu bệnh, người nông dân chỉ cần gieo lứa mới, thay vì phải chờ cả thập kỷ để cây trưởng thành trở lại như với cây hạt.

Điều mà ít người biết là: phần lớn các loại hạt tự nhiên đều có độc, hoặc chứa các chất chống dinh dưỡng. Chỉ sau hàng nghìn năm thuần hóa, con người mới loại bỏ bớt độc tính trong hạt điều, hồ trăn, hạnh nhân, ... để có thể ăn một cách an toàn.

tại sao, kiến thức, lúa mì và gạo, lương thực

Trong khi đó, hạt lúa, lúa mì, kê hay ngô về cơ bản không có độc, hoặc chứa rất ít chất có hại, nên dễ dàng trở thành nguồn lương thực ổn định từ rất sớm trong lịch sử.

Lúa mì và gạo còn có ưu điểm nổi bật về mật độ gieo trồng và cơ giới hóa nông nghiệp. Một hecta lúa có thể gieo hàng trăm ngàn cây, sản xuất hàng tấn thóc trong vài tháng. Việc thu hoạch dễ dàng, không cần leo trèo hay chờ nhiều năm, giúp đảm bảo an ninh lương thực tốt hơn rất nhiều.

Về mặt dinh dưỡng, các loại hạt cỏ chứa nhiều tinh bột, nguồn năng lượng chính cho con người, trong khi hạt cứng lại giàu chất béo và đạm tuy dinh dưỡng cao nhưng ít phù hợp làm lương thực chính cho số đông.

Dương Huyền (Theo Thương Hiệu và Pháp Luật)

Tin được quan tâm

Những con giáp nào cần thận trọng Thứ Năm, ngày 28 tháng 8, tức ngày mùng 6 tháng 7 âm lịch?

Thứ Năm, ngày 28 tháng 8, ngày mùng 6 tháng 7 âm lịch, tương ứng với năm Tỵ, tháng Giáp Thân và ngày Kỷ Tỵ....
Đời sống số 2 ngày, 16 giờ trước

Sếp Hoàng Nam Tiến dự đoán ngành học sẽ 'bùng nổ' trong 5 năm tới: Cần 21.000 nhân sự/năm, lương chạm mốc 115 triệu/tháng

Với nhu cầu tuyển dụng tăng mạnh, mức lương trung bình cao và tiềm năng phát triển lớn, đây được dự báo là ngành nghề...
Kiến thức 2 ngày, 16 giờ trước

Cây gỗ quý hiếm cao 17m ở Việt Nam: Nặng 10 tấn phát trầm từ rễ đến ngọn, có người trả 40 tỷ vẫn không bán

Cây gỗ vừa quý hiếm vừa đắt giá này khiến nhiều người trầm trồ khi chiêm ngưỡng.
Kiến thức 1 ngày, 10 giờ trước

Phường giữ kỷ lục có mật độ dân số cao nhất Việt Nam: Gấp 10 lần Singapore, giá đất vượt ngưỡng hơn 500 triệu/m2

Với mật độ hơn 88.000 người/km2, phường này hiện giữ kỷ lục mật độ dân số cao nhất Việt Nam.
Kiến thức 1 ngày, 2 giờ trước

Hiệu trưởng trường đại học thuộc Bách khoa Hà Nội nhắn thí sinh trượt muốn thi lại: 'Xin đổi 2 năm 'cuộc đời' của mình'

Mùa tuyển sinh đại học năm 2025 gần kết thúc khi các thí sinh đã xác định cho mình ngôi trường theo học. Tuy nhiên,...
Tin trong ngày 2 ngày, 13 giờ trước

Từ nay, không có Sổ hộ khẩu tại địa phương, có được cấp Sổ đỏ không?

Việc cấp sổ đỏ đối với trường hợp không có sổ hộ khẩu tại địa phương được quy định khá cụ thể và rõ ràng...
Kiến thức 1 ngày, 10 giờ trước

Tin cùng mục

Nghỉ lễ 2/9: Công an cảnh báo người dân cần thận trọng với khách sạn, resort có dấu hiệu này

Lợi dụng nhu cầu du lịch tăng cao trong dịp nghỉ lễ 2/9, nhiều đối tượng đã dựng website, fanpage giả mạo khách sạn, nhà...
Tin trong ngày 22 phút trước

Điểm chuẩn bất thường của trường đại học top đầu ở Hà Nội

Điểm chuẩn năm 2025 của các trường đại học top đầu tại Hà Nội, tiêu biểu là Đại học Kinh tế Quốc dân, đang cho...
Tin trong ngày 22 phút trước

Hướng dẫn người dân nhận tiền 100 nghìn/người dịp Quốc khánh 2/9

Tại văn bản số 17129 ngày 28/8 của Văn phòng Trung ương, Bộ Chính trị đã đồng ý về chủ trương tặng quà người dân...
Tin trong ngày 51 phút trước

Ngành có điểm chuẩn 29,5, ra trường nhận lương 50 triệu/tháng: Đang là 1 trong những ngành hot nhất hiện nay

Ngành Kinh tế Quốc tế đang trở thành “nam châm” hút thí sinh với điểm chuẩn chạm mốc 29,5 và mức lương sau tốt nghiệp...
Kiến thức 51 phút trước

Loại lá bình dân ở Việt Nam, ra nước ngoài thành đặc sản được bán với giá lên tới 2.000.000 đồng/kg

Tác dụng của loại lá này trong nấu ăn giúp kích thích vị giác, làm tăng hương vị thơm ngon cho các món ăn.
Kiến thức 1 giờ, 20 phút trước

3 bệnh viện uy tín hàng đầu Việt Nam được tín nhiệm để 'hiện thực hóa giấc mơ làm cha mẹ', nhiều cặp đôi hiếm muộn mừng rỡ

Việc lựa chọn đúng bệnh viện để thực hiện thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) không chỉ là một quyết định y khoa mà còn...
Tin trong ngày 1 giờ, 21 phút trước

Tin mới cập nhật

Ngoài phở, 6 món ở Hà Nội được công nhận di sản quốc gia, nhất định bạn phải thử khi đến xem diễu binh dịp Quốc Khánh 2/9

Lễ diễu binh, diễu hành kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9 là dịp người dân khắp nơi đổ về...
Địa chỉ ăn ngon 23 phút trước

9 sao Việt từng đỗ thủ khoa đại học

Những nghệ sĩ này sở hữu thành tích học tập cực xịn xò.
Chuyện làng sao 23 phút trước

Ấn ngay nút này, người khác sẽ không thể tìm thấy tài khoản Zalo của bạn dù biết số điện thoại

Nếu bạn không muốn người lạ tìm thấy tài khoản Zalo của mình thông qua số điện thoại vì để bảo vệ sự riêng tư,...
Xài gì 23 phút trước

Hoa hậu Đỗ Mỹ Linh vướng nghi vấn mang thai lần 2

Một lần nữa Hoa hậu Đỗ Mỹ Linh gây bàn tán với vòng 2 của mình.
Chuyện làng sao 50 phút trước

Vụ Jack kiện bạn gái cũ Thiên An lại có diễn biến mới

Bà Trần Nguyễn Thiên An đã nộp bản tự khai cho tòa án, qua đó xin vắng mặt trong suốt quá trình tố tụng và...
Chuyện làng sao 51 phút trước

2 con dâu nhà tỷ phú Phạm Nhật Vượng đọ sắc chung khung hình, thái độ với nhau thế nào?

Thời gian gần đây, Á hậu Phương Nhi chăm chỉ lộ diện hơn hẳn.
Chuyện làng sao 52 phút trước

Bộ Nội vụ hướng dẫn bầu Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố mới sau sáp nhập xã - phường

Liên quan đến quy trình bầu cử trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố, theo Bộ Nội vụ được quy định tại Luật Thực hiện...
Kiến thức 1 giờ, 24 phút trước

Năm 2025, trường hợp nào nhà xây trên đất nông nghiệp không bị phá dỡ?

Về nguyên tắc sử dụng đất là phải đúng mục đích sử dụng đất theo quy định. Tuy nhiên, sẽ có một số trường hợp...
Tin trong ngày 3 giờ, 51 phút trước

Cảnh sát giao thông nhắc nhở: Khi xuống xe, hãy kịp thời bỏ 4 thứ này đi, nếu không xe có thể bị nổ tung

Nhiệt độ cao và ánh nắng trực tiếp bên trong xe có thể khiến một số vật dụng phát nổ hoặc bắt lửa. Tránh để...
Kiến thức 3 giờ, 55 phút trước

Gửi lời nhắn tới các 'bà mẹ mặc đồ ngủ' ở cổng trường: Các bạn rất tiện lợi, nhưng con các bạn lại bị tổn thương

Mạng xã hội gần đây xuất hiện nhiều tranh luận xung quanh hình ảnh những phụ huynh mặc đồ ngủ đến cổng trường đưa đón...
Tin trong ngày 3 giờ, 56 phút trước