Danh mục

Tại sao bệnh scorbut là cơn ác mộng trong lịch sử hàng hải phương Tây?

Thứ hai, 02/10/2023 11:59

Nền văn minh và sự tiến bộ của con người thường đạt được bằng cách chinh phục thiên nhiên, chinh phục đại dương, khám phá các tuyến đường và tìm kiếm những lục địa mới bí ẩn… Thời xa xưa, con người thường sử dụng chiến công này để tìm hiểu thế giới hoặc mở rộng lãnh thổ.

Trong suốt lịch sử thế giới, những người phương Tây giỏi chinh phục thường táo bạo hơn những người phương Đông bảo thủ, ngay từ giữa đến cuối thế kỷ 15, do tính tò mò và sở thích, họ đã phát động các hoạt động xuyên đại dương rộng khắp.

Thời đại khám phá

Vào cuối thế kỷ 15, khi nền kinh tế tiền tệ hàng hóa bùng nổ, nhu cầu về tiền tệ tăng lên rất nhiều, tiền tệ không chỉ là phương tiện trao đổi hàng hóa mà còn là biểu tượng của sự giàu có và quyền lực. Ở Tây Âu trong thời Trung cổ, tiền vàng và tiền bạc là những loại tiền kim loại quý được lưu hành rộng rãi nhất, tuy nhiên, ở châu Âu nói chung không có nhiều sản lượng vàng và hầu hết các mỏ bạc đều thuộc sở hữu của Đức. Các thương gia Tây Âu thường xuyên mua lụa và gia vị đắt tiền từ phương Đông, điều này cũng khiến một lượng lớn kim loại quý chảy ra ngoài. Trong lịch sử, người Bồ Đào Nha đi tìm vàng ở bờ biển châu Phi, Ấn Độ và toàn bộ vùng Viễn Đông. Vàng chính là câu thần chú đã thúc đẩy người Tây Ban Nha vượt Đại Tây Dương đến châu Mỹ. Việc đầu tiên họ làm khi đặt chân đến những vùng đất xa lạ là để tìm vàng.

“La bàn”, một trong bốn phát minh vĩ đại của Trung Quốc, được người Ả Rập đưa vào châu Âu ngay từ thế kỷ 14. Năm 1477, nhà địa lý người Florentine Toscanelli đã vẽ bằng tay bản đồ thế giới đầu tiên. Đến cuối thế kỷ 15, người châu Âu đã chế tạo những con tàu khổng lồ thích hợp cho những chuyến đi dài. Với sự tiến bộ của khoa học và công nghệ và sự phong phú của kiến ​​thức địa lý, việc điều hướng trên biển đã trở thành một khả năng.

Bệnh scorbut, đi biển, hàng hải

Hoạt động hàng hải không chỉ giúp nhân loại hiểu biết sâu hơn về đại dương mà còn tạo nên bước đột phá lớn về mặt địa lý. Với việc mở ra những tuyến đường mới, các châu lục bắt đầu hiểu biết và giao tiếp với nhau, văn hóa, thương mại phương Đông và phương Tây cũng bắt đầu giao lưu và phát triển với nhau. Bắt đầu từ cuối thế kỷ 15, Thời đại Khám phá đã đến!

Sự nguy hiểm của việc đi lại trên biển

Chèo thuyền vượt biển nghe có vẻ hào hứng và hào hùng nhưng thực tế nó ẩn chứa nhiều rủi ro và khó khăn. Tục ngữ có câu, việc đi biển phụ thuộc vào người cầm lái. Sự thành công của mỗi chuyến đi đòi hỏi sự hợp tác chặt chẽ của tất cả các thuyền viên, ngoài việc phải đối mặt với những vùng biển xa lạ, thời tiết khắc nghiệt, thiếu lương thực, người đi biển còn phải vượt qua bệnh tật. Kỹ thuật y tế lúc đó chưa phát triển, người bình thường có khỏi bệnh suôn sẻ hay không đều phải dựa vào may mắn, một khi những thủy thủ phải sống lâu ngày trên biển mắc bệnh, sẽ thiếu thuốc men và thuốc chữa trị, bị nguy hiểm đến tính mạng.

Cơn ác mộng của bệnh scorbut

Sau thế kỷ 15, một số nước châu Âu bắt đầu tổ chức thủy thủ thực hiện những chuyến đi dài ngày, để thích nghi với cuộc sống lâu dài trên biển, các thủy thủ chuẩn bị đầy đủ thịt hộp, phô mai khô, xúc xích khô, cá khô, rượu, những hũ nước ngọt lớn và những thực phẩm khác thích hợp cho những chuyến đi xa... Chỉ cần đóng gói, một số loại thuốc cần thiết, cùng một ít quần áo và đồ bảo hộ rồi lên đường.

Lúc đầu, các thủy thủ ăn thịt nghĩ rằng mọi chuyện đều ổn. Không ngờ sau một chuyến đi dài, hầu hết mọi người trên tàu đều chán ăn và mệt mỏi về thể chất. Sau một thời gian, họ bắt đầu cảm thấy cáu kỉnh, thậm chí chán nản, lúc đầu thuyền trưởng cho rằng mọi người đều có cảm xúc không tốt do ở trên thân tàu với không gian hạn chế quá lâu.

Bệnh scorbut, đi biển, hàng hải

Nhưng sau này người ta phát hiện ra mọi chuyện không đơn giản như vậy: một số thủy thủ có vết chảy máu đỏ trên da nhưng bác sĩ của tàu không quan tâm và cho rằng đó chỉ là vết trầy xước lao động thông thường. Sau đó, những thủy thủ này bắt đầu bị chảy máu nướu răng và lung lay răng. Một số thủy thủ thậm chí còn bị sốt cao và đau nhức cơ xương khớp khắp cơ thể, họ gọi căn bệnh khủng khiếp này là "bệnh scorbut". Bệnh scorbut khiến người ta sợ hãi một thời gian, sau khi mắc bệnh không chỉ khiến người ta chán nản, chán ăn mà còn thường xuyên gây sốt cao, đau nhức cơ thể, trường hợp nặng có thể khiến các thủy thủ phải nằm liệt giường suốt thời gian dài. Từ lâu bệnh scorbut đã trở thành căn bệnh phổ biến của những người đi biển trên khắp thế giới.

Bệnh scorbut, đi biển, hàng hải

Bệnh scorbut khủng khiếp đến mức nó sẽ khiến tất cả những vết sẹo cũ trên cơ thể bạn nứt ra, kể cả sẹo mụn, nghĩa đen là “rụng rời”: những vết thương cũ (như vùng gãy xương đang lành) sẽ mở ra trở lại, nang lông sẽ chảy máu, nướu sẽ chảy máu. và bị viêm, thậm chí chuyển sang màu đen, vì vậy bạn nên ăn nhiều trái cây hơn...

Y học hiện đại cho rằng bệnh scorbut hay còn gọi là "thiếu vitamin C" là một bệnh chảy máu do thiếu vitamin C. Con người không thể tự sản xuất vitamin C mà phải lấy vitamin C từ rau, trái cây tươi.

Sau đó, qua sự quan sát tự tin và các thí nghiệm so sánh, các bác sĩ trên tàu phương Tây cuối cùng đã phát hiện ra rằng việc tiêu thụ thường xuyên các loại trái cây như cam, chanh, quýt có thể giúp các thủy thủ thoát khỏi sự hành hạ của bệnh scorbut. Những quả cam có vỏ dày hơn và bảo quản dễ dàng hơn sau này trở thành lựa chọn hàng đầu của các thủy thủ phương Tây để bổ sung vitamin và ngăn ngừa bệnh scorbut.

Bệnh scorbut, đi biển, hàng hải

Trong lịch sử, dù trải qua bao gian khổ trên biển, các thủy thủ phương Đông và phương Tây vẫn dũng cảm, lạc quan, được dẫn dắt bởi tinh thần mạo hiểm, họ đã vượt qua muôn vàn khó khăn như bệnh scorbut, bão tố, sóng lớn, cướp biển, thiếu lương thực, quần áo,... và phục vụ cho nhân loại đã tạo ra một kỷ nguyên lịch sử mới và thúc đẩy sự phát triển của văn hóa, kinh tế và năng suất của thế giới. Chúng ta vô cùng ngưỡng mộ họ. Tinh thần dũng cảm và trí tuệ tuyệt vời của họ được thể hiện trong lịch sử hàng hải luôn đáng để học hỏi.

Bunny (Theo Thương Hiệu và Pháp Luật)

Tin được quan tâm

Những con giáp nào cần thận trọng vào thứ năm ngày 3 tháng 4, tức ngày mùng 6 tháng 3 âm lịch?

Trong văn hóa truyền thống, việc chọn ngày lành để tổ chức các hoạt động quan trọng đã trở thành một phong tục ăn sâu...
Đời sống số 2 ngày, 24 giờ trước

Chồng H'Hen Niê khoe trọn đám cưới, mẹ chồng gây chú ý vì một câu nói

H'Hen Niê đã có tiệc cưới ấm cúng, bên trong một ngôi nhà sàn ở quê nhà. Gia đình hai bên vô cùng vui mừng...
Chuyện làng sao 2 ngày, 3 giờ trước

5 ngành học mà 'con nhà nghèo' không nên chọn

Trong bối cảnh hiện tại, có những ngành học có nguy cơ thất nghiệp cao, chi phí theo học lớn... nếu gia cảnh không khá...
Kiến thức 1 ngày, 6 giờ trước

Luật mới năm 2025: Không còn Sổ đỏ hộ gia đình, người dân phải đi đổi sang mẫu mới, nếu không bị phạt 12 triệu?

Theo Luật đất đai 2024, thì từ nay không còn sổ đỏ ghi hộ gia đình, vậy người dân có bắt buộc phải đi đổi...
Kiến thức 1 ngày, 6 giờ trước

Trắc nghiệm tâm lý: Chọn một tách trà dựa trên trực giác để kiểm tra xem bạn có khôn ngoan hay thông minh không?

Hãy chọn một tách trà mà bạn cảm thấy có sự thu hút đặc biệt (không cần suy nghĩ quá nhiều, chỉ để cảm nhận...
Đời sống số 2 ngày trước

Những con giáp nào may mắn trong Tết Thanh Minh 4/4, tức thứ sáu, ngày 7 tháng 3 âm lịch

Đêm nay chúng ta bước vào tiết Thanh Minh (20:48) và tháng Canh Thân. Trong thời gian chuyển giao tiết khí, hãy chú ý nghỉ...
Đời sống số 1 ngày, 2 giờ trước

Tin cùng mục

Vận may sẽ bùng nổ vào dịp Tết Thanh minh, và sự giàu có cũng như sự nghiệp của những con giáp này đều tăng vọt

Thời điểm tồi tệ đã qua! Con giáp này sẽ có thể thay đổi vận may vào đầu tháng 4, công sức bỏ ra sẽ...
Đời sống số 8 giờ, 49 phút trước

Sau khi vi phạm giao thông bao lâu thì nhận được thông báo phạt nguội?

Gần đây một số người rất hoang mang khi nhận được cuộc gọi và tin nhắn từ số lạ tự xưng là cảnh sát giao...
Kiến thức 8 giờ, 1 phút trước

Tại sao mỳ ăn liền không có tôm vẫn được gọi là mỳ tôm?

Mỳ tôm là cụm từ để chỉ mỳ ăn liền nói chung, không phân biệt thương hiệu hay hương vị. Nhưng tại sao trong gói...
Kiến thức 8 giờ, 1 phút trước

Loạt trường đại học top đầu công bố điểm sàn đánh giá năng lực, tư duy năm 2025

Tính đến thời điểm hiện tại, đã có nhiều trường đại học công bố điểm sàn phương thức xét điểm thi đánh giá năng lực...
Tin trong ngày 8 giờ, 2 phút trước

Lộ diện cầu vượt cửa biển dài nhất miền Trung sắp về đích với tổng đầu tư lên đến 2.400 tỷ đồng

Công trình cầu Thuận An đang bước vào giai đoạn hoàn thiện cuối cùng sau gần ba năm thi công. Với tổng mức đầu tư...
Kiến thức 8 giờ, 24 phút trước

Tỉnh nào ở Việt Nam hiện nay chỉ có 3 huyện?

Tỉnh thành này nằm ở vùng đồng bằng sông Hồng, phía bắc tiếp giáp Hà Nội. Từ tỉnh thành này đi đến Hà Nội chỉ...
Kiến thức 9 giờ, 34 phút trước

Tin mới cập nhật

Trắc nghiệm tâm lý: Bạn nhìn thấy gì ngay từ cái nhìn đầu tiên? Nó kiểm tra xem bạn may mắn đến mức nào trong cuộc sống này?

Mọi thứ bạn nhìn thấy đầu tiên khi nhìn vào một hình ảnh hoặc một cảnh vật có thể phản ánh cách bạn nhìn nhận...
Đời sống số 11 phút trước

Đám cưới Bình Dương: Cô dâu lấy chồng hơn 21 tuổi, được tặng hoa cưới đúc từ 11 cây vàng

Bó hoa cưới của cặp đôi được đúc từ 11 cây vàng là tượng trưng cho 11 năm gắn bó của cô dâu – chú...
Đời sống trẻ 49 phút trước

Dùng cơm thừa để làm bánh ăn vừa giòn giòn vừa ngon hơn nhiều so với cơm rang hoặc cháo

Trong thời đại của vô vàn món ăn ngon như hiện nay, bạn có thấy chán những món cơm và cháo cũ kỹ không? Hôm...
Địa chỉ ăn ngon 53 phút trước

Tỉnh ven biển sẽ được đầu tư hơn 3.400 tỷ đồng, kết nối 3 trọng điểm du lịch miền Trung

Một tỉnh thuộc duyên hải Nam Trung Bộ được đầu tư 3.400 tỷ đồng xây đường ven biển dài 14,6 km. Khi dự án hoàn...
Kiến thức 54 phút trước

Từ nay, 3 trường hợp này đi xe máy không đội mũ bảo hiểm chỉ bị CSGT nhắc nhở, không xử phạt?

Không đội mũ bảo hiểm khi ngồi trên xe máy sẽ bị CSGT xử phạt theo quy định, nhưng 3 trường hợp này thì được...
Kiến thức 54 phút trước

Tôi đã không cọ bồn cầu kể từ khi làm một lọ 'viên tẩy toilet' theo hướng dẫn, kết quả bồn cầu luôn sạch bong và rất thơm tho

Không khó để giải quyết vấn đề này, bạn chỉ cần tìm baking soda và các vật dụng khác trộn đều thành “bom vệ sinh”,...
Kiến thức 56 phút trước

Chủ tài khoản chẳng may qua đời, tiền trong ngân hàng sẽ được chuyển cho ai?

Có một số trường hợp khách hàng đột ngột qua đời nhưng người thân không biết số dư tài khoản thanh toán của người đã...
Kiến thức 57 phút trước

Vàng lập đỉnh, khách đem thỏi vàng 1 tỷ đồng đi bán nhưng không tiệm nào dám mua hóa ra vì lý do này

Vị khách đã đi rất nhiều cửa hàng để bán thỏi vàng mình sở hữu nhưng nhiều tiệm từ chối vì cùng một lý do....
Tin trong ngày 57 phút trước

Tỉnh nào nhỏ nhất Việt Nam vừa đón nhận tin vui, hàng nghìn người sẽ có việc làm?

Tỉnh Bắc Ninh, địa phương nhỏ nhất Việt Nam, vừa đón nhận một tin vui lớn từ nhà đầu tư Trung Quốc Victory Giant Technology,...
Kiến thức 2 giờ, 32 phút trước

Sếp cũ nghỉ hưu, chỉ mình tôi lặng lẽ tới thăm nhà, 6 tháng sau bất ngờ được thăng chức, tăng lương

Nhiều người tin rằng chỉ cần chăm chỉ và có năng lực là được thăng tiến. Tuy nhiên, câu chuyện của một nhân viên văn...
Sự nghiệp 2 giờ, 32 phút trước