Danh mục

Mâm cỗ cúng giao thừa năm Mậu Tuất 2018 gồm những gì?

Thứ ba, 13/02/2018 11:03

Cúng giao thừa là nghi lễ quan trọng của người Việt Nam trước khi Tết Nguyên Đán chính thức bắt đầu. Vậy mâm cỗ giao thừa năm Mậu Tuất 2018 gồm những gì?

Nguồn gốc lễ giao thừa (lễ trừ tịch)

Theo nhà nghiên cứu văn hóa dân gian Nguyễn Hùng Vĩ (Trường ĐH Khoa học Xã hội & Nhân văn), cúng giao thừa hay còn gọi là cúng trừ tịch có ý nghĩa đem bỏ hết đi những điều xấu của năm cũ để đón những điều tốt đẹp của năm mới sắp đến.

Mậu Tuất 2018, Mâm cỗ cúng giao thừa, Giao thừa

Nhà nghiên cứu Văn hóa dân gian Nguyễn Hùng Vĩ. Ảnh: Nhật Linh

Lễ trừ tịch thường được tiến hành vào giờ chính Tý, tức đúng 12 giờ đêm hôm 30 tháng Chạp.

Người Việt tin rằng, mỗi một năm có các vị thần Hành binh, Hành khiển, Phán quan cai quản hạ giới khác nhau. Cứ hết một năm, vị Hành khiển cũ đã cai quản hạ giới trong năm cũ sẽ bàn giao công việc cho vị Hành khiển mới đi xuống cai quản hạ giới trong năm mới.

Thế nên lễ giao thừa trong dân gian có thể hiểu như là buổi tiệc để “tống cựu nghinh tân” tiễn đưa những vị thần năm cũ và nghinh đón những vị thần mới.

Đây chính là một tập tục đẹp thể hiện sự tri ân báo đức cũng như bày tỏ lòng mong ước được gia hộ cho bình an, hạnh phúc và ấm no.

Sắp dọn bàn thờ

Trong gia đình người Việt thường có một bàn thờ tổ tiên, ông bà. Tuỳ theo từng nhà, cách trang trí và sắp đặt bàn thờ khác nhau. Bàn thờ là nơi tưởng nhớ người đã khuất.

Hai cây đèn tượng trưng cho mặt trời, mặt trăng, hương là tinh tú. Hai bát hương để đối xứng, phía sau 2 cây đèn thường có hai cành hoa cúc giấy, với nhiều bông nhỏ bao quanh bông lớn.

Ở giữa có trục “vũ trụ” là khúc trầm hương dưới dạng khúc khuỷu, vươn lên trong bát hương. Nhiều gia đình đặt xen giữa đèn và hương là hai đĩa để đặt hoa quả lễ gọi là mâm ngũ quả (tuỳ mỗi miền có sự biến thiên các loại quả, nhưng mỗi loại quả đều có ý nghĩa của nó), phía trước bát hương để một bát nước trong, coi như nước thiêng.

Hai cây mía đặt ở hai bên bàn thờ là để các cụ chống gậy về với con cháu, dẫn linh hồn tổ tiên từ trên trời về hạ giới…

Những thứ không thể thiếu trong mâm cỗ

Mâm cỗ cúng đêm giao thừa gồm có: Hương, đăng, trà, nước. Đăng là 2 cây đèn hoặc 2 cây nến để tượng trưng cho mặt Trăng, mặt Trời. Nước phải là nước trong, nước sạch hoặc có thể dùng một chút rượu.

Trong văn hóa truyền thống của người Việt, người ta vẫn dùng gà trống để cúng. Người Việt quan niệm gà trống là biểu tượng của ngũ đức: Văn, võ, dũng, nhân, tín. Bông hoa hồng đỏ trên miệng gà là hình ảnh tượng trưng cho ông mặt trời.

Nhà nghiên cứu Văn hóa dân gian cho hay: "Một số người quan niệm năm con gì thì cúng con đấy. Ví dụ: năm Dậu cúng gà, năm Sửu cúng trâu... Quan điểm này không đúng, bởi theo tục lệ chỉ cần có thịt động vật trên mâm cỗ là được. Nếu những năm rơi vào tuổi Thìn (con rồng) là con vật không có thật thì lấy đâu ra rồng để cúng".

Thêm vào đó, có thể đặt vào mâm lễ những sản vật khác như xôi, bánh chưng, bánh kẹo, mứt, hoa tươi… Ngoài ra lễ vật có ngũ quả, vàng mã, hương, hoa, đèn nến, trầu cau, rượu, trà, bánh chưng (bánh tét - miền Nam), bánh kẹo và mâm cỗ mặn hoặc cỗ chay đầy đặn, thơm ngon, tinh khiết.

Cỗ mặn gồm: Bánh chưng, giò - chả; xôi gấc, thịt gà; xôi đậu xanh; các món ăn mặn khác tùy theo nhu cầu của gia đình.

Cỗ ngọt và chay gồm: hương, hoa, đèn nến, bánh kẹo; mứt Tết; rượu/bia và các loại đồ uống khác.

Sau khi cung kính bày lễ lên bàn thờ gia tiên thì đốt đèn nến, thắp hương thơm và thành kính cầu khấn (đọc văn khấn). Khi cúng giao thừa trong nhà, tất cả các thành viên trong gia đình đứng trang nghiêm trước bàn thờ, khấn tổ tiên để xin được các cụ phù hộ độ trì trong năm mới, cầu an khang thịnh vượng, sức khỏe tốt.

Trước khi khấn Tổ tiên để mời tiền nhân về ăn Tết cùng với con cháu hậu thế, các gia chủ khấn Thổ Công, tức là vị thần cai quản trong nhà (thường bàn thờ tổ tiên ở giữa, bàn thờ Thổ Công ở bên trái) để xin phép cho tổ tiên về ăn Tết.

Sau đó mới cúng ngoài trời, mâm lễ được sắp bày với lòng thành kính tiễn đưa người Nhà Trời đã cai quản mình năm cũ trở lại Thiên đình và đón vị mới xuống sẽ làm nhiệm vụ cai quản Hạ giới năm tới.

Có cần lễ trong nhà?

Nhà nghiên cứu văn hóa dân gian Nguyễn Hùng Vĩ cho biết, theo tục lệ dân gian, cúng giao thừa người ta sẽ tiến hành cúng ngoài trời, cúng trước cửa nhà hoặc trước sân nhà.

Ngoài việc sửa soạn mâm cơm cúng giao thừa ngoài trời nhiều nhà còn sửa soạn mâm cơm cúng trong nhà để mời tổ tiên ông bà về cùng ăn Tết với gia đình.

Lễ vật cúng trong nhà cũng tương tự như làm cỗ cúng ngoài sân. Tuy nhiên các vị xuất gia cho rằng, lễ ngoài sân hay trong nhà không quan trọng, cái chính vẫn là lòng thành của mỗi gia đình vì trong nhà hay ngoài sân cũng chỉ là để chứng kiến lòng thành của chủ nhà. Lễ vật to nhỏ không quan trọng mà cái quan trọng nhất vẫn là sự thành kính.

Mọi người lưu ý cách đặt đồ cúng: Dù làm cỗ cúng mặn hay chay cũng nên để ở dưới cái bàn con bên dưới. Trên bàn thờ chính chỉ để hoa tươi, quả tươi, một ít tiền vàng mã mang tính tượng trưng. Cũng có thể đặt bánh chưng, xôi, chè trên bàn thờ chính.

Mâm ngũ quả dành cúng gia tiên nên chọn các loại hoa quả thông dụng, đẹp mắt và phải là hoa quả vừa đủ chín có thể ăn được. Không nên bày hoa quả quá xanh, hoa quả giả để cúng gia tiên.

Đĩa quả không nên đặt trước chính giữa bát hương vì chắn mất trục khí chính mà nên để ở hai bên để bát hương thoáng. Mâm ngũ quả người miền Bắc và miền Trung thường có chuối, bưởi, hồng, đào, quýt hoặc chuối, ớt, bưởi, quất, lê còn người miền Nam thường gồm mãng cầu, dừa, đu đủ, xoài, sung.

Hoa bày trên bàn thờ cần phải hoa tươi chứ không được dùng hoa giả, hoa nhựa vì theo quan niệm đó là sự giả dối.

Sự kết hợp các loại hoa sẽ làm mất sự thanh thoát, thẩm mỹ. Mọi người cũng không nên cắm “cành vàng lá ngọc” lên bàn thờ vì có chứa nhiều trường khí âm bất lợi.

>> Những loại trái cây cấm kỵ đặt lên ban thờ ngày Tết nếu không muốn kiệt quệ tài lộc

Theo Vietnamnet.vn

Tin được quan tâm

Quy định mới nhất về khoảng cách bật xi nhan trước khi rẽ, người tham gia giao thông lưu ý kẻo dính phạt

Theo Luật Trật tự An toàn Giao thông và Nghị định 168, người điều khiển xe máy và ô tô cần lưu ý điểm sau...
Kiến thức 4 ngày, 7 giờ trước

Kể từ 15/4/2025: Đối tượng này được tăng lương khoảng 18%, có thể nhận lương 80 triệu đồng/tháng

Mức này tối đa bằng hai lần lương cơ bản. Như vậy, lương kế hoạch tối đa cho chức danh Chủ tịch hội đồng là...
Kiến thức 3 ngày, 11 giờ trước

Danh sách cán bộ xã không được nghỉ hưu sớm bao gồm những ai?

Những cán bộ công chức cấp xã không thuộc đối tượng xem xét nghỉ hưu trước tuổi là ai?
Kiến thức 4 ngày, 7 giờ trước

Tại sao đã nộp phí đường bộ vẫn mất tiền đi trên cao tốc? Cục Đường bộ giải thích

Khi nhiều người dân thắc mắc tại sao đã nộp phí đường bộ vẫn mất tiền đi trên cao tốc, ông Đinh Cao Thắng -...
Kiến thức 4 ngày, 3 giờ trước

Tin vui trước 1/1/2026: Người dân đi làm Sổ đỏ có thể tiết kiệm hàng trăm triệu đồng

Thông tin không làm Sổ đỏ trước 2026 sẽ mất rất nhiều tiền là hoàn toàn có cơ sở. Bởi theo khoản 1 Điều 257...
Kiến thức 4 ngày, 20 giờ trước

Vài tháng tới, Việt Nam sẽ có sân vận động đạt chuẩn quốc tế?

Sân vận động này có tổng mức đầu tư trên 535 tỷ đồng, diện tích hơn 15ha, với sức chứa 22.000 chỗ ngồi.
Kiến thức 2 ngày, 5 giờ trước

Tin cùng mục

Những con giáp nào cần thận trọng vào thứ sáu ngày 18/4, tức ngày 21 tháng 3 âm lịch?

Con người là sản phẩm của thiên nhiên và cũng chịu ảnh hưởng của thời điểm, địa điểm mà con người thích hợp. Ngày 18...
Đời sống số 23 phút trước

Kể từ bây giờ: Trường hợp nào đi xe máy lên vỉa hè không bị phạt 6 triệu đồng?

Theo Nghị định 168/2024 của Chính phủ, mức phạt đối với hành vi điều khiển xe máy lên vỉa hè đã tăng nặng so với...
Kiến thức 30 phút trước

Trắc nghiệm tâm lý: Chọn một trong bốn bức ảnh và xem Chúa đã ban cho bạn cuộc sống như thế nào?

Xem bốn bức ảnh bạn muốn chọn ảnh nào – sau đó bài viết sẽ “giải mã” xem số phận (theo Chúa hoặc vũ trụ)...
Đời sống số 38 phút trước

Nếu sáp nhập theo dự kiến, địa phương nào thay thế Bắc Kạn trở thành tỉnh có dân số ít nhất Việt Nam?

Nếu theo danh sách dự kiến sáp nhập Bắc Kạn và Thái Nguyên thì Lai Châu sẽ là tỉnh có quy mô dân số ít...
Kiến thức 1 giờ, 26 phút trước

Việt Nam có 1 'ngành nghề vàng' với mức lương 115 triệu đồng/tháng và 21.000 cơ hội việc làm mỗi năm

Ngành Marketing, đặc biệt là Digital Marketing và Content Marketing, đang nổi lên như những lĩnh vực hấp dẫn với tiềm năng thu nhập cao...
Kiến thức 1 giờ, 26 phút trước

Năm 2025, tỉnh nào của Việt Nam mà phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi sẽ được trợ cấp 3 triệu đồng/tháng?

TP.HCM thông qua Nghị quyết 40/2024/NĐ-HĐND, trong đó quy định mức hỗ trợ một lần bằng tiền là 3.000.000 đồng cho phụ nữ sinh đủ...
Kiến thức 1 giờ, 27 phút trước

Tin mới cập nhật

Từ xưa đến nay, lý do đàn ông bỏ rơi phụ nữ chỉ gói gọn trong một chữ, ít có ngoại lệ

Từ trước đến nay, chuyện đàn ông rời bỏ phụ nữ tưởng chừng có muôn vàn lý do, nhưng suy cho cùng chỉ gói gọn...
Đàn ông yêu 1 giờ, 26 phút trước

'Xá xị cà lem' là gì mà gây sốt mạng xã hội trong những tuần qua?

Trào lưu nhảy trên nền nhạc "xá xị cà lem" đang càn quét mạng xã hội TikTok, thu hút hàng triệu lượt xem và tạo...
Đời sống trẻ 1 giờ, 27 phút trước

Thông tin sáp nhập tỉnh thành mới nhất: Dự kiến TP. Hà Nội giữ nguyên hiện trạng, TP. Hồ Chí Minh sẽ sáp nhập với tỉnh nào?

Ngoài TP. Hà Nội, còn một thành phố nữa dự kiến không thực hiện sáp nhập, tiếp tục giữ nguyên hiện trạng. Trong khi đó,...
Kiến thức 1 giờ, 27 phút trước

Những con giáp nào may mắn vào Thứ sáu ngày 18 tháng 4, tức là ngày 21 tháng 3 âm lịch

Vào cuối mùa xuân, Thần Thổ nắm quyền lực và là hạt nhân của năng lượng. Ngày 18 tháng 4, thứ sáu, ngày 21 tháng...
Đời sống số 2 giờ, 15 phút trước

Đâu là nơi tiếp giáp với nhiều tỉnh thành nhất Việt Nam?

Việt Nam sở hữu nhiều tỉnh thành có vị trí địa lý đặc biệt. Trong đó, câu hỏi về địa phương nào tiếp giáp với...
Kiến thức 2 giờ, 29 phút trước

Người làm hộ chiếu (passport) sẽ không được hưởng quyền lợi này sau ngày 31/12/2025

Từ ngày 1/1/2026, người dân làm hộ chiếu sẽ không còn được hưởng ưu đãi giảm lệ phí khi nộp hồ sơ trực tuyến. Đây...
Kiến thức 2 giờ, 30 phút trước

Bất kể bạn đang dùng điện thoại gì chỉ cần bật đúng tính năng này là máy sẽ mượt hơn và xóa sạch bộ nhớ rác

Điện thoại dùng lâu thường bị chậm do đầy bộ nhớ rác, nhưng ít ai biết chỉ cần bật một nút đơn giản là có...
Xài gì 2 giờ, 30 phút trước

Sau sáp nhập: Cán bộ bị kỷ luật trong nhiệm kỳ 2020-2025 sẽ không được giữ chức vụ cao hơn khi sắp xếp đơn vị hành chính

Bộ Chính trị đã đưa ra các nguyên tắc, trong đó cán bộ đã bị thi hành kỷ luật trong nhiệm kỳ 2020 - 2025...
Kiến thức 3 giờ, 30 phút trước

Người xưa ví: 'Đàn ông vô dục như sắt, đàn bà vô dục như gai', câu nói này có hàm ý gì khiến nhiều người phải suy ngẫm?

Người xưa từng ví đàn ông vô dục như sắt lạnh, đàn bà vô dục như gai nhọn để nói lên bản chất và sức...
Kiến thức 3 giờ, 30 phút trước

Du lịch Mỹ – Chạm Tay Vào Giấc Mơ Rực Rỡ Của Thế Giới

Mỹ không chỉ là một quốc gia, Mỹ là cảm xúc – là những thước phim bạn từng xem, những bản nhạc bạn từng nghe,...
Du lịch nước ngoài 3 giờ, 53 phút trước