Danh mục

Có 3 kiểu gia đình không bao giờ có thể nuôi dạy được những đứa con xuất sắc dù họ có cố gắng đến đâu, nói trúng nhà bạn thì đừng vội buồn

Thứ ba, 22/07/2025 10:59

Ai cũng muốn con mình giỏi giang, hạnh phúc. Nhưng trong hành trình làm cha mẹ, không phải cứ yêu nhiều, lo nhiều là con sẽ nên người. Có những kiểu yêu thương vô tình kìm hãm con, khiến cha mẹ càng cố gắng càng thất vọng.

Là một nhà giáo với hơn 20 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực giáo dục, tôi từng chứng kiến vô số câu chuyện nuôi dạy con của các gia đình. Có những bậc cha mẹ tận tâm hết mực, thế nhưng kết quả lại không như kỳ vọng. Ngược lại, có những phụ huynh tưởng chừng như "buông lỏng", lại nuôi được những đứa trẻ tự tin, bản lĩnh và tỏa sáng.

dạy con, cách dạy con, cách nuôi dạy con thành tài

Vì sao có những bậc cha mẹ càng cố gắng lại càng nuôi con "lệch hướng"? (Ảnh minh họa)

Hôm nay, tôi muốn chia sẻ một chủ đề thực tế nhưng cũng đầy trăn trở: Vì sao có những gia đình, dù vất vả thế nào, cũng khó nuôi dạy được con cái thành tài?

Dưới đây là 3 kiểu gia đình tiêu biểu. Có thể bạn sẽ thấy đâu đó bóng dáng mình trong đó. Nhưng đừng vội phật ý, vì phản tư là để thay đổi, không phải để tự trách mình.

1. Gia đình kiểu kiểm soát quá mức

Biểu hiện thường thấy:

- Con làm thủ công, cha mẹ ngồi kè kè bên cạnh, thấy sai là sửa ngay.

- Con chơi với bạn, người lớn đi theo sát, sợ bị ngã hoặc "nhiễm thói hư".

- Con mặc gì, ăn gì, học gì, tất cả đều do cha mẹ quyết định.

dạy con, cách dạy con, cách nuôi dạy con thành tài

Vấn đề thật sự của những đứa trẻ:

Chúng được bảo bọc quá mức, không có cơ hội tự quyết định, cũng chẳng được phép sai lầm. Dần dần, trẻ trở nên rụt rè, phụ thuộc, thiếu khả năng tự giải quyết vấn đề. Khi bước vào đời, chúng dễ hoang mang, sợ hãi trước thử thách một dạng "bất lực học được" đầy đáng tiếc.

Hướng điều chỉnh:

- Trao quyền được thử và sai cho trẻ: Để con tự chọn quần áo, tự lên kế hoạch học tập, dù có chưa hoàn hảo cũng không sao.

- Làm "giàn giáo", không làm "trực thăng giám sát": Chỉ xuất hiện khi con thật sự cần giúp, thay vì kè kè mọi lúc.

- Chủ động cho con quyền lựa chọn: "Cuối tuần con muốn đi leo núi hay đến thư viện?".

2. Gia đình kiểu "bỏ quên cảm xúc"

Biểu hiện thường thấy:

- Bố mẹ bận rộn, con nhỏ gửi nội trú hoặc nhờ người trông hộ.

- Giao tiếp hàng ngày chỉ xoay quanh: "Làm bài xong chưa?", "Thi được mấy điểm?"...

- Cảm xúc của trẻ bị bỏ qua, phụ huynh chỉ biết nói: "Bố mẹ làm tất cả cũng là vì con".

dạy con, cách dạy con, cách nuôi dạy con thành tài

Vấn đề thật sự của những đứa trẻ:

Bề ngoài, chúng không thiếu thốn điều gì, nhưng bên trong lại trống rỗng. Chúng ít nói, khó mở lòng, hoặc có khi nổi loạn để được "nhìn thấy". Khi cảm xúc không được tiếp nhận và đáp lại, trẻ sẽ học cách khép mình và dần mất kết nối với người thân.

Hướng điều chỉnh:

- Dành ít nhất 15 phút chất lượng mỗi ngày cho con: Tắt điện thoại, lắng nghe con kể chuyện trường lớp, bạn bè.

- Dừng nói "bố mẹ vì con", hãy hỏi "hôm nay con vui nhất điều gì?".

- Tạo ra những nghi lễ gia đình nho nhỏ: Ví dụ như "tối thứ Bảy xem phim cùng nhau", để trẻ cảm nhận sự gắn kết.

3. Gia đình kiểu yêu chiều quá mức

Biểu hiện thường thấy:

- Con đòi gì được nấy, không bao giờ bị từ chối.

- Con làm sai, bố mẹ luôn đứng ra dọn hậu quả.

- Luôn nghe câu cửa miệng: "Nó còn nhỏ, rồi lớn sẽ hiểu".

dạy con, cách dạy con, cách nuôi dạy con thành tài

Vấn đề thật sự của những đứa trẻ:

Lớn lên trong môi trường được nuông chiều thái quá, trẻ có xu hướng ích kỷ, không quen đối mặt với thất bại. Chỉ cần một cú vấp nhẹ, chúng có thể sụp đổ. Tệ hơn, chúng đem theo tâm lý mình là trung tâm vũ trụ vào xã hội và đó là lúc cú sốc lớn ập đến.

Hướng điều chỉnh:

- Đặt ra giới hạn rõ ràng: Mỗi tuần chỉ được mua 1 món đồ chơi, mỗi ngày chỉ được dùng điện thoại 30 phút.

- Để trẻ chịu hậu quả tự nhiên: Làm đổ sữa thì phải tự lau, quên bài tập thì tự xin lỗi thầy cô.

- Giao việc nhà phù hợp độ tuổi: 3 tuổi biết vứt rác, 5 tuổi dọn bát, 8 tuổi tập nấu cơm, trách nhiệm được hình thành từ những việc nhỏ.

Giáo dục là sự kết hợp giữa tình yêu và chừng mực

Dạy con không phải là hy sinh mù quáng hay điều khiển tuyệt đối, mà là một hành trình trưởng thành song hành giữa cha mẹ và con cái. Cha mẹ nên là ngọn hải đăng soi sáng phương hướng, chứ không phải người cầm lái thay.

Hãy nhớ 3 điều cốt lõi:

- Độc lập quan trọng hơn hoàn hảo: Trẻ được phép sai, để trưởng thành từ thất bại.

- Sự hiện diện quý hơn vật chất: Điều con nhớ mãi không phải món đồ chơi đắt tiền, mà là buổi tối cùng ngồi ngắm sao với mẹ.

- Tôn trọng còn giá trị hơn chiều chuộng: Đối thoại như với một người bạn, trẻ sẽ học được cách làm người có chính kiến.

dạy con, cách dạy con, cách nuôi dạy con thành tài

Nếu bạn thấy bóng dáng gia đình mình trong những kiểu trên, xin đừng vội lo lắng hay trách bản thân. Giáo dục là hành trình luôn có thể điều chỉnh. Nhận ra vấn đề đã là một bước tiến lớn.

Từ hôm nay, hãy thử trao cho con nhiều hơn một chút không gian, lắng nghe con nhiều hơn một chút kiên nhẫn và tin tưởng con nhiều hơn một chút can đảm. Bởi vì, một đứa trẻ “xuất sắc” không phải là đứa trẻ đạt 10 điểm mỗi bài kiểm tra mà là đứa trẻ có ánh sáng trong đôi mắt, có tình yêu trong trái tim và có phương hướng trong cuộc đời.

Và con đường đó chúng ta sẽ cùng con đi chậm rãi, nhưng vững vàng.

Hạ Tú (Theo Thương Hiệu và Pháp Luật)

Tin được quan tâm

Con giáp nào cần thận trọng vào Thứ Bảy, ngày 30 tháng 8, tức ngày mùng 8 tháng 7 âm lịch?

Thứ Bảy, ngày 30 tháng 8, tức ngày mồng 8 tháng 7 âm lịch, tương ứng với năm Tỵ, tháng Giáp Thân và ngày Tân...
Đời sống số 2 ngày, 22 giờ trước

2 con dâu nhà tỷ phú Phạm Nhật Vượng đọ sắc chung khung hình, thái độ với nhau thế nào?

Thời gian gần đây, Á hậu Phương Nhi chăm chỉ lộ diện hơn hẳn.
Chuyện làng sao 2 ngày, 12 giờ trước

Sao Việt 29/8: 'Cục trưởng' Xuân Bắc bị nhân viên cũ 'cợt nhả'; Lý do Hoa hậu Mai Phương Thúy lâu không đăng ảnh?

Tin sao Việt 29/8/2025: Chia sẻ hài hước của NSND Xuân Bắc khi gặp lại nhân viên cũ gây chú ý. Hoa hậu Mai Phương...
Chuyện làng sao 2 ngày, 11 giờ trước

Trường hợp duy nhất được cấp thẻ Căn cước mới vô thời hạn, đó là ai?

Theo quy định mới, sang năm 2026 có một đối tượng sẽ được cấp căn cước công dân gắn chip vô thời hạn và chỉ...
Kiến thức 2 ngày, 14 giờ trước

Khoảng cách bật xi nhan trước khi rẽ cụ thể thế nào theo quy định mới? Người tham gia giao thông lưu ý kẻo dính phạt

Theo Luật Trật tự An toàn Giao thông và Nghị định 168, người điều khiển xe máy và ô tô cần lưu ý điểm sau...
Tin trong ngày 2 ngày, 24 giờ trước

9 sao Việt từng đỗ thủ khoa đại học

Những nghệ sĩ này sở hữu thành tích học tập cực xịn xò.
Chuyện làng sao 2 ngày, 11 giờ trước

Tin cùng mục

Quy định mới nhất: Người trên 60 tuổi không có lương hưu sẽ hưởng thêm 1 chính sách đặc biệt từ Nhà nước

Hiện nay, còn nhiều người lao động 60 tuổi chưa đáp ứng điều kiện được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội và chưa đủ...
Kiến thức 2 giờ, 28 phút trước

Những con giáp nào cần thận trọng vào thứ Hai, ngày 1 tháng 9, tức ngày 10 tháng 7 âm lịch?

Thứ Hai, ngày 1 tháng 9, tức ngày 10 tháng 7 âm lịch, rơi vào Năm Tỵ, Tháng Giáp Thân và Ngày Quý Hợi. Trong...
Đời sống số 3 giờ, 38 phút trước

Trắc nghiệm tâm lý: Bạn thích món ăn nào? Kiểm tra xem bạn giàu hay nghèo

Bạn hãy tưởng tượng trước mặt mình có 4 món ăn. Hãy chọn một món ăn bạn thích nhất, rồi xem bạn sẽ giàu hay...
Đời sống số 3 giờ, 58 phút trước

Nửa đầu tháng 7 âm lịch: Có 2 điều tuyệt đối không làm trên bàn thờ gia chủ nên biết

Các chuyên gia cho rằng, bao sái ban thờ giúp việc thờ cúng sạch đẹp, linh ứng hơn, thể hiện lòng thành của gia chủ...
Đời sống số 4 giờ, 34 phút trước

Đây là 5 trường hợp được rẽ phải khi đèn đỏ mà không bị phạt tới 20.000.000 đồng, người dân nên biết kẻo mất quyền lợi

Vượt đèn đỏ khi tham gia giao thông có thể bị phạt tới 20 triệu đồng. Tuy nhiên, có 5 trường hợp dưới đây được...
Tin trong ngày 4 giờ, 59 phút trước

Nữ cán bộ Viettel đầu tiên được phong Anh hùng lực lượng vũ trang: Sinh năm 1985, profile cực đỉnh

Trung tá Lê Thị Hằng, Giám đốc Trung tâm C4, Viện Hàng không Vũ trụ Viettel, đã được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu...
Tin trong ngày 4 giờ, 11 phút trước

Tin mới cập nhật

3 loại nhà sau đây dù có nguy nga tráng lệ đến đâu cũng không có phong thủy tốt, càng ở càng mất lộc, gia đình bất hòa, hôn nhân rạn nứt

Cùng với sự phát triển kinh tế, ngày nay nhiều gia đình ở quê xây biệt thự, thậm chí mua căn hộ cao tầng ở...
Phong thủy 3 giờ, 46 phút trước

14 năm sau ly hôn, cuối cùng cũng rõ lý do tại sao Tạ Đình Phong không còn chịu đựng được Trương Bá Chi nữa! Hóa ra chúng ta đã đổ lỗi sai cho anh ấy

14 năm sau ly hôn, sự thật về cuộc hôn nhân nhiều sóng gió giữa Tạ Đình Phong và Trương Bá Chi mới dần được...
Chuyện làng sao 4 giờ, 43 phút trước

Loại rau 'nhà quê' giá chỉ vài nghìn ở Việt Nam, sang Nhật 'đắt xắt ra miếng', vẫn được săn đón nhiệt tình, tốt cho dạ dày, giải độc gan và đẹp da

Rau muống quá quen thuộc trên mọi mâm cơm Việt, đang có một hành trình đầy bất ngờ tại Nhật Bản. Từ một loại rau...
Khỏe đẹp 4 giờ, 13 phút trước

Vài chục năm tới, đại vận 9 đến: Người khôn nên nhớ đừng mơ giấc mộng 'to lớn', càng nhỏ càng dễ sống, càng ổn định càng lâu bền

Theo phong thủy, chúng ta đang bước vào đại vận 9 (2024 – 2043), một thời kỳ được dự báo sẽ có những biến động...
Kiến thức 4 giờ, 18 phút trước

Họp lớp: 4 kiểu người luôn thích tham gia, 3 kiểu có mời cũng không dự

Có những người vô cùng hứng thú với chuyện họp lớp, hội nào họ cũng có mặt. Trong khi đó lại có những người kiểu...
Tin trong ngày 4 giờ, 29 phút trước

Tôi nhận ra sự khác biệt về chất lượng cuộc sống lớn đến thế nào sau khi chuyển từ căn hộ thường sang căn góc cùng tòa nhà

Chỉ bằng một thay đổi nhỏ là chuyển từ căn hộ thường sang căn góc trong cùng một tòa nhà, anh Lưu Dương và gia...
Kiến thức 5 giờ, 34 phút trước

Một nghề thu nhập lên tới 70 triệu đồng/tháng, không cần học đại học, được chu du khắp nơi trên thế giới

Nếu bạn khao khát chinh phục bầu trời, khám phá vùng đất mới và làm việc trong môi trường năng động với thu nhập ổn...
Kiến thức 5 giờ, 39 phút trước

Bạn muốn con mình ngoan ngoãn và thành đạt? Nếu không làm 4 điều này ngay bây giờ, bạn sẽ hối hận về sau!

Nhiều bậc phụ huynh mong ước khi tuổi già đến, con cái có thể thật lòng hiếu thuận, biết ơn công lao sinh thành, thường...
Chăm con 5 giờ, 42 phút trước

Tại sao người Nhật thích uống bia nhưng lại không có bụng bia? Và đây là lý do!

Là một quốc gia châu Á, Nhật Bản đã quá quen thuộc với chúng ta. Khi nhắc đến Nhật Bản, điều đầu tiên hiện lên...
Kiến thức 5 giờ, 49 phút trước

Có cần rửa mặt sau khi đắp mặt nạ không? Với 3 bước này, làn da căng mọng và tươi trẻ, đặc biệt là bước cuối cùng

Bạn có cần rửa mặt sau khi đắp mặt nạ không? Hướng dẫn đầy đủ về cách sử dụng mặt nạ để giữ cho làn...
Làm đẹp+ 5 giờ, 49 phút trước