Danh mục

Câu 'Ăn nói nhát gừng' mang ý nghĩa gì? Tại sao lại là 'nhát gừng' mà không phải 'nhát riềng', 'nhát tỏi'?

Chủ nhật, 24/09/2023 08:49

'Ăn nói nhát gừng'... có nghĩa là nói từng lời, rời rạc và thể hiện thái độ thiếu hợp tác trong cuộc hội thoại.

"Nhát gừng" theo nghĩa đen hoặc nghĩa bóng - đều không phải là cụm từ xa lạ trong những cuộc hội thoại thường ngày. Nếu nói đến nghĩa đen, nó ám chỉ một lát cắt của củ gừng - loại gia vị có vị cay nồng nhưng cũng có vị thơm thường được sử dụng để chế biến vô số những món ăn quen thuộc trong mâm cơm của người Việt như vịt kho gừng, canh gà nấu gừng, mứt gừng….

Riêng về nghĩa bóng, từ điển tiếng Việt của Trung tâm Từ điển học (Vietlex) do Hoàng Phê chủ biên giảng thì "nhát gừng" là "(cách nói) từng lời ngắn và rời rạc, tỏ ý lúng túng hoặc không muốn nói chuyện". Việt-Nam tự-điển của Lê Văn Đức giảng là “rời-rạc, không suôn-sẻ, trơn-tru”. Từ điển tiếng Việt của Nguyễn Kim Thản, Hồ Hải Thụy, Nguyễn Đức Dương (Nxb Văn hóa Sài Gòn, 2005) giảng là "(nói năng) tiếng nọ cách quãng tiếng kia (do không muốn trò chuyện)”.

ăn nói nhát gừng, cách giao tiếp, giao tiếp

"Nhát gừng" là nghĩa bóng chỉ một lát cắt của củ gừng.

Dù quen thuộc là vậy, nhưng có bao giờ người đọc thắc mắc: Tại sao lại nói “(nói) nhát gừng” mà không phải là “nhát riềng”, “nhát tỏi”? hay bất kỳ loại gia vị "cay" nào khác?

Theo một bài phân tích Hán ngữ, Việt ngữ chuyên ngành, nhát gừng (ăn nói nhát gừng) bao hàm hai nét nghĩa chính: (nói) miễn cưỡng; (nói) rời rạc, cách quảng không đều. Đây là một từ tổ cố định mà những yếu tố chung với từ tổ tự do nhát gừng, chỉ là giả tạo và do suy luận cảm tính mà ra. Như vậy, nhát gừng có đến 2 tầng nghĩa.

Nhát gừng là một trường hợp dùng từ bình thường, xuất phát từ danh ngữ tự do nhát gừng gốc (nhát [lát] + gừng [một thứ gia vị]), dùng theo ẩn dụ rồi từ vựng hóa chứ không phải từ một hình thức gốc nào khác mà chỉ mang tính duy danh.

ăn nói nhát gừng, cách giao tiếp, giao tiếp

"Ăn nói nhát gừng" chỉ về việc lời nói rời rạc, không suôn sẻ, trơn tru.

Trên thực tế, gừng là loại gia vị quen thuộc được sử dụng hằng ngày, đặc biệt là vào ngày Tết người ta chỉ dùng gừng làm mứt theo hai dạng: Để xắt lát hoặc xắt nhuyễn (thành sợi), phải cắt nhỏ củ gừng thành từng lát mỏng, trong đó hành động dùng dao cắt từng lát gừng được gọi là "nhát dao", kết hợp lại được gọi là nhát gừng.

Trong khi đó, các gia vị khác như riềng, tỏi, ớt... dù có vị cay nhưng lại ít khi xuất hiện trong các món ăn được dùng khi uống trà, trò chuyện... như là mứt gừng. Có lẽ vì lý do này mà "nhát gừng" lại được sử dụng để ám chỉ cách nói chuyện đứt quãng.

Theo một cách lý giải khác, các nhà phân tích ngôn ngữ học cho rằng cụm từ nhát gừng, xuất hiện trong tiếng Việt theo hiện tượng sự cố ngôn ngữ (accidents linguistiques). Những sự cố này làm cho hình thức ngữ âm hoặc nội dung ngữ nghĩa của từ, ngữ đi “trật đường ray” nên lệch với cái gốc ban sơ của nó.

Thùy Dương (Theo Thương Hiệu và Pháp Luật)

Nguồn: https://thuonghieuvaphapluat.vn/cau-an-noi-nha.. Nguồn: https://thuonghieuvaphapluat.vn/cau-an-noi-nhat-gung-mang-y-nghia-gi-tai-sao-lai-la-nhat-gung-ma-khong-phai-nhat-rieng-nhat-toi-vz73726.html

Tin được quan tâm

Bắt đầu từ 15/5/2025: Người dân phải dùng sang Căn cước, không được dùng Căn cước công dân, đúng không?

Việc cấp đổi từ Căn cước công dân sang Căn cước cần được thực hiện theo đúng quy định pháp luật.
Kiến thức 2 ngày, 11 giờ trước

Tin vui: Công chức, viên chức được hưởng thêm 3-4 triệu đồng/tháng nhờ luật mới

Nhiều công chức, viên chức tại Hà Nội đang hưởng lợi từ chính sách tăng thu nhập theo Luật Thủ đô 2024, giúp cải thiện...
Kiến thức 2 ngày, 5 giờ trước

Cán bộ, công chức từ 30/6/2025 không thực hiện điều này sẽ bị xem là không đáp ứng yêu cầu công việc

Theo Ủy ban Quốc gia về chuyển đổi số yêu cầu, đến ngày 30/6, toàn bộ lãnh đạo, cán bộ, công chức phải xử lý...
Kiến thức 2 ngày, 8 giờ trước

Trước 1/8/2025: 5 trường hợp dù là số điện thoại chính chủ vẫn bị khóa SIM, thu hồi số điện thoại?

Theo quy định, những trường hợp này sẽ bị khóa SIM, thu hồi số điện thoại, người dân nên biết kẻo thiệt thòi.
Kiến thức 2 ngày, 8 giờ trước

Tin vui mới: Không cần đóng đủ 20 năm bảo hiểm xã hội, người lao động cũng có thể nhận lương hưu

Mới đây, Bảo hiểm xã hội TP HCM thông tin về những điểm mới tại Luật Bảo hiểm xã hội 2024, trong đó có quy...
Kiến thức 2 ngày, 4 giờ trước

Kể từ bây giờ, người dân mượn xe máy ra đường phải mang theo giấy tờ này nếu không sẽ bị CSGT phạt tới 8 triệu

Xe máy là phương tiện giao thông chủ yếu và phổ biến nên hiện tượng mượn xe máy của nhau rất hay gặp. Tuy nhiên...
Kiến thức 1 ngày, 8 giờ trước

Tin cùng mục

Trường THPT top đầu tại Hà Nội bỏ tuyển thẳng lớp 10, học sinh phải thi theo đề riêng của trường

Trường THCS&THPT Nguyễn Tất Thành (trường Đại học Sư phạm Hà Nội) vừa công bố thông tin tuyển sinh lớp 6 và lớp 10, năm...
Tin trong ngày 12 phút trước

Những trường hợp không được vượt xe dù không có biển cấm, tài xế cần lưu ý để tránh bị phạt nặng

Dù không có biển báo cấm vượt, tài xế cũng không được phép vượt xe khi ở những tình huống này.
Kiến thức 22 phút trước

Bắt đầu từ tháng 5/2025: Thẻ ATM truyền thống sẽ bị vô hiệu hóa, thay bằng thẻ ảo hoàn toàn?

Rất nhiều người quan tâm, có phải sang tháng 5/2025, thẻ ATM truyền thống sẽ bị khóa, thay bằng thẻ ảo, điều này có đúng...
Đời sống số 35 phút trước

Có một loại cây mọc dại ở lề đường nay là đặc sản OCOP, cắt bán thu gần 400 triệu/năm

Khi trồng loại cây này, 1 năm người dân có thể cắt bán 7 lần, nếu trừ các chi phí thì ước thu lời từ...
Kiến thức 35 phút trước

Hà Nội chi 330 tỷ đồng nâng cấp tuyến đường tỉnh lộ 2,5 km

Ngày 2/4, UBND thành phố Hà Nội ban hành quyết định phê duyệt dự án Cải tạo, nâng cấp tuyến đường tỉnh lộ 419 đoạn...
Dòng sự kiện 52 phút trước

Việt Nam miễn thị thực nhập cảnh cho công dân 12 quốc gia, thời hạn tạm trú lên đến 45 ngày

Đây là bước đi quan trọng để thu hút khách quốc tế, đặc biệt trong bối cảnh ngành du lịch đang phục hồi mạnh mẽ....
Kiến thức 1 giờ, 23 phút trước

Tin mới cập nhật

Kể từ nay, 3 trường hợp được hoàn tiền đóng BHYT, ai không biết dễ mất quyền lợi

Theo Bảo hiểm xã hội Việt Nam, có 3 nhóm đối tượng được hoàn trả tiền đóng bảo hiểm y tế (BHYT), và việc nắm...
Dòng sự kiện 2 giờ, 52 phút trước

Thì ra vào mùa xuân, những người thấp bé cũng có thể mặc “áo sơ mi” đẹp đến thế!

Khi mùa xuân đến và hoa nở, đến lượt những cô gái nhỏ nhắn trở nên xinh đẹp. Dù trên đường phố đông đúc hay...
Thời trang + 2 giờ, 2 phút trước

Trúc Anh lần đầu xuất hiện sau nghi vấn thẩm mĩ, dung mạo ra sao?

Trúc Anh đã tươi tắn hơn rất nhiều so với thời gian trước.
Chuyện làng sao 2 giờ, 19 phút trước

Từ 1/5, du khách Việt Nam muốn nhập cảnh Thái Lan bắt buộc phải thực hiện điều này

Để được nhập cảnh Thái Lan, du khách Việt Nam phải khai báo theo mẫu bằng hình thức trực tuyến trong vòng ba ngày trước...
Du lịch nước ngoài 2 giờ, 22 phút trước

NSƯT Chí Trung phát ngôn 'làm nghệ sĩ sẽ không có nổi lương 15 triệu'

NSƯT Chí Trung lần đầu trải nghiệm đạp xích lô, hài hước tuyên bố sẽ khởi nghiệp vì thấy thu nhập ổn.
Chuyện làng sao 2 giờ, 25 phút trước

Diễm My 9x sau sinh: Nhan sắc ngày càng lên hương, body nuột nà đến khó tin

Nhan sắc cùng body nuột nà sau sinh của Diễm My 9x khiến nhiều chị em phải đồng loạt 'xin vía'.
Chuyện làng sao 2 giờ, 27 phút trước

Sinh nhật tuổi 19 cực tử tế của Lọ Lem: Tự tay chuẩn bị quà, đến chơi cùng các em nhỏ có hoàn cảnh khó khăn

Hành động cực tinh tế của Lọ Lem trong ngày sinh nhật khiến nhiều người không khỏi khen ngợi.
Chuyện làng sao 2 giờ, 28 phút trước

Những con giáp nào may mắn vào thứ Hai, ngày 7 tháng 4, tức ngày mùng 10 tháng 3 âm lịch?

Tử vi con giáp truyền thống là cách giải thích mang tính biểu tượng dựa trên văn hóa truyền thống. Ngày 7 tháng 4 là...
Đời sống số 2 giờ, 29 phút trước

Đến 31/12/2025: Mức tăng lương hưu 15% có tiếp tục được áp dụng không?

Mức tăng lương hưu 15% trong năm 2025 sẽ tiếp tục áp dụng cho cán bộ công chức viên chức đã nghỉ hưu trước và...
Kiến thức 3 giờ, 30 phút trước

Từ 02/5/2025, công an xã sẽ tạm giữ giấy phép lái xe bản giấy của người dân trong trường hợp nào?

Ngày 18/3/2025, Chính phủ ban hành Nghị định 68/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 118/2021/NĐ-CP quy định chi tiết một...
Dòng sự kiện 3 giờ, 45 phút trước