Danh mục

Thiếu nữ Việt duyên dáng với lịch sử áo dài

Thứ hai, 08/10/2012 09:40

Sự biến thiên của lịch sử tạo nên những nét đặc trưng của áo dài ở mỗi thời kỳ. Nhưng tựu chung, áo dài lúc nào cũng đẹp, nữ tính và đại diện cho truyền thống của phụ nữ Việt.

Không ai biết thời điểm ra đời cụ thể của chiếc áo dài nhưng cách đây hàng ngàn năm, trên trống đồng đã có hình ảnh này. Nó tồn tại cùng với mọi sinh hoạt thường ngày của người Việt, từ giã gạo, làm ruộng, chăn nuôi gia súc... 

Cho đến thời Hùng Vương, vào những năm 40 - 43 sau Công nguyên, diễn ra cuộc khởi nghĩa do phụ nữ lãnh đạo duy nhất trong lịch sử dân tộc Việt Nam, lập nên một Nhà nước vương triều độc lập, thống nhất và tự chủ. Lịch sử đã ghi lại rằng, khi ấy, Hai Bà Trưng đã mặc áo dài hai tà giáp vàng, che lọng vàng, cưỡi voi đánh trận.

thiếu nữ việt,áo dài

Để tỏ lòng tôn kính hai bà, phụ nữ Việt tránh mặc áo hai tà mà mặc áo tứ thân. Hồi ấy, họ đã khéo léo sử dụng màu sắc tự nhiên từ củ nâu, lá bàng giã nhỏ hay bùn dẻo dưới ao để làm màu nhuộm cho những trang phục, tạo ra nét “văn hóa mặc” đơn giản, tế nhị và kín đáo.

thiếu nữ việt,áo dài

thiếu nữ việt,áo dài
Áo tứ thân gắn với khăn mỏ quạ, tóc vấn đuôi gà và nón quai thao là hình ảnh tảo tần
của bà, của mẹ ngày xa xưa.

Từ thế kỷ 17 đến đầu thế kỷ 20, xã hội Việt Nam với chế độ phong kiến, phân chia giai cấp, tầng lớp khá rõ ràng. Những người phụ nữ nơi thành thị đã biến tấu áo tứ thân thành áo ngũ thân hay năm tà để thể hiện sự quyền quý, cao sang, phân biệt mình với những người thuộc tầng lớp nghèo hơn.

thiếu nữ việt,áo dài

thiếu nữ việt,áo dài

thiếu nữ việt,áo dài
Những tiểu thư, con nhà quan hay nhà giàu, mặc áo ngũ thân.

thiếu nữ việt,áo dài
Có thể thấy rõ sự phân biệt đẳng cấp trong bức ảnh này, chủ mặc áo ngũ thân, người hầu
mặc áo tứ thân.

Giai đoạn 1910 - 1950 và trước đó, người phụ nữ Việt vẫn còn chịu những khắt khe của xã hội phong kiến nên trang phục không tôn dáng mà được may rộng, phía trong họ còn mặc thêm một áo ngắn nữa. Chất liệu gấm và tơ dành cho những người giàu có. Người nghèo thì may áo dài bằng vải.

thiếu nữ việt,áo dài
Một gia đình nhà quan.

thiếu nữ việt,áo dài

Nền nếp, sự bảo thủ khiến họ phải cân nhắc khi lựa chọn màu sắc. Chỉ những dịp đặc biệt hoặc thân phận là đào hát mới dám dùng màu sặc sỡ cho y phục. Còn lại thường là màu nhẹ nhàng, nhạt như hồng nhạt, lòng tôm, mỡ gà hoặc nâu, trắng, xám, để tránh bị cho là không đứng đắn.

thiếu nữ việt,áo dài
Một người phụ nữ giàu có trong trang phục áo dài 

thiếu nữ việt,áo dài
Gia đình vua Bảo Đại trong trang phục áo dài đầu thế kỷ 20.

Ở miền Bắc, phụ nữ thích may thêm một cái khuy phụ bên phải cổ áo, và cài khuy cổ lệch ra đấy. Cổ áo hở ra để lộ những chuỗi hạt trang sức nhiều vòng.

thiếu nữ việt,áo dài

thiếu nữ việt,áo dài
Thập niên 1930 - 1940, gấu áo dài thường được may trên mắt cá khoảng 20cm, được mặc
với quần trắng hoặc đen.

  thiếu nữ việt,áo dài
Từ thời đó, hình ảnh các thiếu nữ trường Đồng Khánh, Huế trong đồng phục áo dài tím
đã đi vào thi ca, nhạc họa.

thiếu nữ việt,áo dài

thiếu nữ việt,áo dài

Cũng trong giai đoạn này, xã hội Việt Nam dưới sự cai trị của Pháp nên bị ảnh hưởng bởi văn hóa phương Tây, không chỉ trong tư duy, lối sống, văn học... mà còn cả ở thời trang.

Theo khuynh hướng này, năm 1939, nhà tạo mẫu Cát Tường (Lemur) ở phố Hàng Da, Hà Nội, đã cải tiến áo dài với những chi tiết mới mẻ và lạ lẫm như  cổ áo khoét hình trái tim, có khi áo được gắn thêm cổ bẻ và một cái nơ ở trước cổ, vai áo may bồng, tay nối ở vai, khuy áo may dọc trên vai và sườn bên phải... 

thiếu nữ việt,áo dài
Cô Nguyễn Thị Hậu - người đầu tiên mặc quần áo lối mới kiểu Lemur (Phong Hóa)

Áo dài Lemur đã bị những người bảo thủ cho là lố lăng, dị hợm, và lên tiếng công kích dữ dội trên báo chí, mặc dù đuợc những phụ nữ cấp tiến hưởng ứng nhiều.

thiếu nữ việt,áo dài
Cô Hòa Vân trong bộ y phục tân thời mùa Thu của Lemur 1938 (Trịnh Bách)

thiếu nữ việt,áo dài
Nhưng loại áo dài Lemur chỉ tồn tại đến năm 1943.

Xã hội ngày càng phát triển với con mắt cởi mở hơn, thẩm mỹ cũng khác hơn. Thập niên 60 - 70, áo dài bắt đầu tôn lên những nét quyến rũ nhất của người phụ nữ. Eo được may thắt lại, có người còn dùng dây quanh áo phía trong ở vòng hai để eo đuợc nhỏ hơn, tà áo rộng, ngực áo nhọn, gấu áo thẳng ngang, dài gần đến mắt cá chân, làm cho người mặc có dáng “thắt đáy lưng ong”.  

thiếu nữ việt,áo dài
Người phụ nữ Huế trong trang phục áo dài, nón lá duyên dáng năm 1961

Áo dài cũng trở thành một trang phục không thể thiếu khi đi ra ngoài của phụ nữ Việt. Đặc biệt trong Sài Gòn, cuộc sống phồn hoa và ảnh hưởng từ phong cách Mỹ đã khiến phụ nữ nơi đây có phong cách áo dài đa dạng, năng động với đủ màu sắc,  hoa văn, chất liệu. Áo dài có mặt trong mọi hoạt động của phái yếu, từ đi chơi, đi chợ, tiếp khách ở nhà, cho đến cưới xin, đi dự tiệc...

thiếu nữ việt,áo dài
Áo dài với kiếng mát 

thiếu nữ việt,áo dài

thiếu nữ việt,áo dài
Hoa văn đa dạng, nhiều màu sắc

thiếu nữ việt,áo dài
Áo dài và những phụ kiện túi xách "sành điệu".

thiếu nữ việt,áo dài
Áo dài kết hợp với những kiểu tóc model nhất thời bấy giờ

thiếu nữ việt,áo dài
Trong dịp quan trọng nhất đời người, áo dài cũng là một trang phục không thể thiếu.

Cùng trong thập niên 60, áo dài thêm một lần nữa thay đổi: đẹp, quyến rũ hơn. Đó là kiểu áo dài cổ hở do vợ của Ngô Đình Nhu, bà Trần Lệ Xuân, thiết kế (nên thường gọi là áo dài bà Nhu)

thiếu nữ việt,áo dài
Mốt này ban đầu bị nhiều người chống đối, nhưng chỉ một thời gian sau lại nhận được
nhiều lời khen ngợi vì nó tôn lên vẻ đẹp vừa hiện đại vừa truyền thống
của người phụ nữ, lại rất đơn giản, tinh tế.

thiếu nữ việt,áo dài
Sau này cổ áo được cắt sâu xuống hơn nữa, hình vuông, hay hình tròn rộng khéo léo
khoe cái cổ yêu kiều và trang sức đẹp.

thiếu nữ việt,áo dài
Bà Trần Lệ Xuân đã quảng bá áo dài Việt trong hầu hết các cuộc gặp gỡ
với người nước ngoài, tiệc tùng, đi chơi...

Đến gần cuối thập kỷ 60, áo dài mini trở thành thời thượng. Vạt áo may hẹp và ngắn, có khi đến đầu gối, áo may rộng hơn, không chít eo nữa, nhưng vẫn giữ đường lượn theo thân thể. 

thiếu nữ việt,áo dài
Một phụ nữ mặc áo dài mini

thiếu nữ việt,áo dài
Khánh Linh (ngoài cùng bên trái) đang mặc áo dài mini.

Phong trào hippy phương Tây du nhập vào, khiến nhiều phụ nữ muốn "nổi loạn" và thoải mái hơn, nhất là giới trẻ nên đã hình thành một dạng áo dài khác, phần nhiều chỉ dài tới đầu gối, phía trên sát vào thân, dùng nhiều loại hàng ngoại màu sắc rực rỡ.

thiếu nữ việt,áo dài
Áo dài gắn với hình ảnh người phụ nữ Việt không chỉ đam đang, nữ tính mà còn anh dũng
trong những năm tháng hào hùng nhất của dân tộc. 

thiếu nữ việt,áo dài
Cô gái Huế mặc áo dài năm 1972

thiếu nữ việt,áo dài
Và con gái Hà Nội năm 1974

Sau năm 1975 đến thập niên 80, là thời gian khó khăn của đất nước. Nơi nơi đều thực hành tiết kiệm. Thậm chí những chiếc áo dài còn bị cắt lấy hai vạt áo để may áo ngắn. Chính vì thế, giai đoạn này, áo dài cũng được chị em biến đổi khá nhiều: tà áo dài ngắn lại, chỉ dài hơn đầu gối một chút, vạt cũng nhỏ gọn hơn. 

thiếu nữ việt,áo dài
Mẫu áo dài những năm 1980 được trưng bày ở bảo tàng phụ nữ Nam Bộ.

Từ giữa những năm 80 đến thập niên 90, khi đất nước tiến hành công cuộc đổi mới, kinh tế bắt đầu khá lên, áo dài đã trở lại, cầu kỳ hơn, thanh nhã hơn đối với phụ nữ Việt Nam.

Vào năm 1989, cuộc thi Hoa hậu áo dài lần đầu tiên được tổ chức tại Sài Gòn, đánh dấu sự hồi sinh phát triển mạnh mẽ của áo dài với hàng loạt các thiết kế mới. Tà áo đuợc may dài hơn, cổ áo cao hơn, màu sắc vải đẹp, phong phú hơn, áo thêu, áo vẽ trở nên thịnh hành... và lần đầu tiên, quần cùng màu với áo chủ đạo thay vì chỉ có đen và trắng như trước. 

thiếu nữ việt,áo dài
 Áo dài phát triển cùng với sự xuất hiện và nở rộ của một loạt ngôi sao điện ảnh
thời bấy giờ như Diễm Hương, Việt Trinh...


thiếu nữ việt,áo dài
Áo dài lại một lần nữa trở thành đồng phục cho nữ sinh trung học.

Từ năm 2000 đến nay, sự giao lưu về văn hóa, sự phát triển vượt bậc về kinh tế, và cái nhìn hiện đại tạo điều kiện cho các nhà thiết kế thỏa sức sáng tạo, áo dài biến hóa muôn màu muôn kiểu và chính thức trở thành quốc phục của nước Việt Nam. 

Chính vì thế, nó có mặt trong tất cả các cuộc thi sắc đẹp lớn nhỏ cũng như là hình ảnh đại diện cho con người, đặc biệt là phụ nữ Việt Nam trước bạn bè thế giới. 

thiếu nữ việt,áo dài

thiếu nữ việt,áo dài
Là trang phục có trong tất cả các cuộc thi sắc đẹp và dịp lễ hội lớn nhỏ của Việt Nam.

thiếu nữ việt,áo dài
Đại diện cho sự quyến rũ, nữ tính và kín đáo đặc trưng của phụ nữ Việt.

Sự phát triển của xã hội vẫn tiếp tục, và chiếc áo dài không nằm ngoài dòng chảy ấy. Nhưng thực tế đã chứng minh, dù có "vật đổi sao dời" thì cái hồn, cái tinh túy, cái đẹp trong tà áo dài Việt sẽ mãi vẫn được lưu giữ và phát huy, như nhà thơ Văn Tiến Lê đã từng ca ngợi: "Đơn sơ hai mảnh tuyệt vời. Thân sau vạt trước nên lời nước non."

TTVN

Tin được quan tâm

Bắt đầu từ 15/5/2025: Người dân phải dùng sang Căn cước, không được dùng Căn cước công dân, đúng không?

Việc cấp đổi từ Căn cước công dân sang Căn cước cần được thực hiện theo đúng quy định pháp luật.
Kiến thức 2 ngày, 20 giờ trước

Luật mới năm 2025: Không còn Sổ đỏ hộ gia đình, người dân phải đi đổi sang mẫu mới, nếu không bị phạt 12 triệu?

Theo Luật đất đai 2024, thì từ nay không còn sổ đỏ ghi hộ gia đình, vậy người dân có bắt buộc phải đi đổi...
Kiến thức 3 ngày, 14 giờ trước

Tin vui: Công chức, viên chức được hưởng thêm 3-4 triệu đồng/tháng nhờ luật mới

Nhiều công chức, viên chức tại Hà Nội đang hưởng lợi từ chính sách tăng thu nhập theo Luật Thủ đô 2024, giúp cải thiện...
Kiến thức 2 ngày, 14 giờ trước

5 ngành học mà 'con nhà nghèo' không nên chọn

Trong bối cảnh hiện tại, có những ngành học có nguy cơ thất nghiệp cao, chi phí theo học lớn... nếu gia cảnh không khá...
Kiến thức 3 ngày, 14 giờ trước

Cán bộ, công chức từ 30/6/2025 không thực hiện điều này sẽ bị xem là không đáp ứng yêu cầu công việc

Theo Ủy ban Quốc gia về chuyển đổi số yêu cầu, đến ngày 30/6, toàn bộ lãnh đạo, cán bộ, công chức phải xử lý...
Kiến thức 2 ngày, 17 giờ trước

Những con giáp nào may mắn trong Tết Thanh Minh 4/4, tức thứ sáu, ngày 7 tháng 3 âm lịch

Đêm nay chúng ta bước vào tiết Thanh Minh (20:48) và tháng Canh Thân. Trong thời gian chuyển giao tiết khí, hãy chú ý nghỉ...
Đời sống số 2 ngày, 10 giờ trước

Tin cùng mục

Trắc nghiệm tâm lý: Chọn một con nai tâm linh dựa trên trực giác của bạn, để kiểm tra xem bạn thiếu điều gì nhất trong cuộc sống?

Việc chọn một con nai tâm linh theo trực giác của bạn có thể giúp bạn hiểu rõ hơn về những điều mà bạn có...
Đời sống số 8 giờ, 30 phút trước

Những con giáp nào may mắn vào Chủ Nhật, ngày 6 tháng 4, tức ngày 9 tháng 3 âm lịch?

Sự thống nhất giữa con người và thiên nhiên, đúng thời điểm, đúng địa điểm và đúng người là sự thống nhất cao độ. Ngày...
Đời sống số 9 giờ, 15 phút trước

Người lao động có được nghỉ làm hưởng nguyên lương khi em ruột kết hôn?

Nhiều người lao động thắc mắc về quyền lợi nghỉ phép khi có sự kiện trọng đại trong gia đình, đặc biệt là khi em...
Kiến thức 10 giờ, 59 phút trước

Một lớp học gây trầm trồ khi có hơn nửa học sinh đạt IELTS 8.0, SAT 1500 trở lên

Lớp 12 Anh 1 của Trường THPT Chuyên Hà Tĩnh (tỉnh Hà Tĩnh) khiến nhiều người phải trầm trồ khi sĩ số 30 nhưng có...
Kiến thức 10 giờ, 6 phút trước

Trong năm 2025: Trường hợp nào buộc phải cấp đổi Sổ đỏ theo mẫu mới?

Sổ đỏ là loại giấy tờ quan trọng thể hiện thông tin và quyền sở hữu đất đai, tài sản gắn với đất của người...
Kiến thức 11 giờ, 33 phút trước

Việt Nam có bao nhiêu mỏ vàng?

Tại Việt Nam, có khoảng 500 điểm khai thác vàng nhưng số lượng các mỏ quặng lớn với trữ lượng trên 300 tấn như ở...
Kiến thức 11 giờ, 50 phút trước

Tin mới cập nhật

Phải đến khi bước vào độ tuổi ngoài bốn mươi, tôi mới nhận ra rằng 'sang trọng' và 'gợi cảm' có thể đạt được cùng một lúc!

Trên thực tế, không có định nghĩa rõ ràng giữa cao cấp và gợi cảm. Chúng ta cũng có thể làm cho quần áo của...
Thời trang + 3 giờ, 23 phút trước

'Muối đặt ở ba nơi, người phát tài, nhà hưng thịnh': Nhớ đặt ngay muối vào 3 vị trí này, kích hoạt tài lộc, gia đình sung túc, phú quý ba đời

Người xưa có câu: "Muối đặt ở ba nơi, người phát tài, nhà hưng thịnh". Vậy câu nói này thực sự mang ý nghĩa gì?...
Phong thủy 3 giờ, 25 phút trước

Hải Tú nói gì mà dân tình nhốn nháo?

Động thái mới nhất của Hải Tú khiến nhiều người quan tâm.
Chuyện làng sao 4 giờ, 3 phút trước

Bán kẹo Kera, Hằng Du Mục và Quang Linh Vlogs kiếm hàng chục tỷ chỉ trong 3 tháng?

Quang Linh Vlogs và Hằng Du Mục vừa bị khởi tố, bắt tạm giam vì hành vi lừa dối khách hàng và sản xuất thực...
Dòng sự kiện 4 giờ, 6 phút trước

Từ tháng 7/2025: Nhóm đối tượng này sẽ được nhận trợ cấp 500.000 đồng/tháng và được ngân sách Nhà nước đóng BHYT

Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2025) có những điểm mới quan trọng liên quan đến việc thụ...
Kiến thức 5 giờ, 42 phút trước

Cách vượt xe máy sau 10 giờ đêm khi không được bấm còi, vậy làm thế nào mới đúng?

Từ 10 giờ đêm đến 5 giờ sáng, việc sử dụng còi xe máy trong khu dân cư là vi phạm luật giao thông, có...
Kiến thức 5 giờ, 43 phút trước

Nếu đang sử dụng ChatGPT, tuyệt đối tránh không chia sẻ 5 điều này

Các chatbot AI như ChatGPT đang trở thành công cụ phổ biến để mọi người có thể giao tiếp và tìm kiếm thông tin. Nhưng...
Đời sống số 5 giờ, 45 phút trước

Thành phố duy nhất của Việt Nam được đặt theo tên một người phụ nữ phấn đấu trở thành đô thị loại 1 trong năm 2025

Sau 30 năm hình thành và phát triển, thành phố đã đạt được nhiều thành tựu, từ chỉnh trang đô thị, phát triển kinh tế,...
Kiến thức 5 giờ, 46 phút trước

Tử vi ngày 6/4/2025 của 12 con giáp: Tuổi Ngọ mọi việc đều hanh thông như ý, Mùi vận trình không khả quan

Cùng xem tử vi dự đoán gì về vận mệnh, tình duyên, cuộc sống,... của 12 con giáp trong ngày 6/4/2025.
Đời sống số 5 giờ, 10 phút trước

'Phú bà' Vbiz gọi tên Hòa Minzy: Thấy fan đứng chờ nắng nôi, rút ví tặng mỗi người 1 triệu uống nước

Trong lúc trò chuyện cùng người hâm mộ, Hòa Minzy đã bất ngờ mở ví, lấy ra những tờ tiền và lần lượt trao tận...
VIDEO 5 giờ, 23 phút trước