Danh mục

Giấc mơ "lạ" của Vua Minh Mạng

Thứ ba, 03/01/2012 10:52

Cho đến nay, dân gian vẫn lưu truyền giai thoại "lạ" giữa Vua Minh Mạng với nhân vật nổi tiếng đương thời - đại thần Nguyễn Công Trứ.

Sử sách chép, trong thời gian trị vì vương triều từ năm 1820 đến 1841, Hoàng đế Minh Mạng không chỉ là vị vua anh minh nhất của nhà Nguyễn, mà còn để lại rất nhiều giai thoại trong dân gian.

Từ giấc mơ lạ...

Sách Kể chuyện các Vua Nguyễn viết: Khoa Kỹ Mão năm 1819, Minh Mạng lúc ấy còn là Đông Cung Thái tử, tên Nguyễn Phúc Đảm, là con trai thứ tư của Vua Gia Long và Thuận Thiên Cao Hoàng hậu Trần Thị Đang. Thái tử ra hồ Tĩnh Tâm chơi, tinh thần mệt mỏi, bèn nằm trên võng thiu thiu ngủ... Bỗng một người học trò, tự xưng là học giả Lam Sơn đến hầu. Thái tử thấy người học trò, đầu đội mũ cỏ, tay cầm cây gậy nhọn xiên qua mặt trời và tự nhiên mặt trời đùn đùn lên một đám mây đen sì, rồi tối sầm lại. Người học trò giơ gậy lên vẫy thì đám mây đen tan ngay, trời sáng bừng lên.


Vua Minh Mạng. Ảnh tư liệu

Thái tử Đảm về cung, đem chuyện nằm mộng hỏi thị thần. Quan Thái bộc đã đoán: "Người học giả đầu đội nón cỏ là học trò, tên y có chữ Giả, thêm thảo dầu (mũ cỏ), là chữ Trứ. Chữ Trứ có nét phẩy sát qua chữ nhật, tức là cái gậy xiên qua mặt trời. Từ Lam Sơn lại, người ấy tất quê ở Nghệ An, Hà Tỉnh. Đám mây đen đùn lên ở mặt trời là điềm sau này biên thùy có loạn. Người ấy cầm gậy vẫy, mà đám mây đen tan, là điềm người ấy sau này sẽ dẹp tan giặc. Vậy, xin Điện hạ nghiệm xem khoa này có ai tên là Trứ ở vùng Nghệ An, Hà Tĩnh thi đỗ không?".

... Đến tìm được hiền tài quốc gia


Nghe lời triều thần, đến khi quan trường chấm xong, đệ danh sách vào Bộ Duyệt, thấy tên Nguyễn Công Trứ đỗ thủ khoa, Thái tử Đảm mừng là ứng vào điềm mộng, quốc gia đã tuyển được nhân tài chân chính. Thế là khoa ấy các quan chấm trường đều được thuởng một cấp.

 

Lại nói Nguyễn Công Trứ, tuy là quan văn, nhưng do chính sách hà khắc của nhà Nguyễn khiến nhiều cuộc khởi nghĩa nông dân liên tiếp xảy ra, ông buộc phải cầm quân, làm tướng. Theo sử sách, vào tháng 2 năm Bính Tuất (1826), Phan Bá Vành nổi dậy tại vùng châu thổ sông Hồng (thuộc các tỉnh Hải Dương, Thái Bình, Hải Phòng và Nam Ðịnh ngày nay). Bá Vành lập mưu, đưa quân triều đình rơi vào ổ phục kích khiến mất sạch khí giới thuyền bè, quan quân các trấn thuộc Bắc thành phải co rụt lại. Tiếp đến, thừa thắng xông lên, quân của Bá Vành chiếm thế thượng phong tại cửa sông Văn Úc (Hải Phòng ngày nay), chém viên Thần sách thập cơ Hùng Cự, bắt viên Ðốc phủ Tiên Hưng nhưng không thèm giết, mà làm nhục cạo trọc tóc, thả cho về...


Nguyễn Công Trứ. Ảnh tư liệu

Lúc đó, triều đình treo giải thưởng lớn cho ai bắt được những kẻ đầu đảng: Bá Vành, tên Hạnh, tên Bàng thì được thưởng mỗi tên là 300 lượng. Qua gần một năm, quan quân tại Bắc thành không dẹp được. Mùa xuân năm Ðinh Hợi (1827), Vua Minh Mệnh bèn sai Binh tào Thị lang Nguyễn Công Trứ làm tham mưu, mang đạo quân Long phi Hổ dược từ kinh đô ra Bắc. Ðoàn quân gây sức ép, khiến Phan Bá Vành phải cho quân rút về Trà Lũ xây luỹ để cố thủ. Quân triều đình vây luỹ, rồi Nguyễn Công Trứ dựa vào tính kiêu ngạo của Phan Bá Vành, lập mưu đánh tan đại quân phản loạn trong một ngày.

Sách Đại Nam thực lục ghi: "Vào ngày 26 tháng 2, Vành dạo hồ khao quân, Trứ sai ca kỹ vài người mở tiệc
ca hát. Rồi mật ước, quan quân trữ sẵn hơn 500 sọt đựng cát, khi có hoả hiệu, quan quân mang cát lấp đường thuỷ rồi vây luỹ. Vành cho mở rạch thông nước, nhưng nước cạn thuyền không hoạt động được. Quan quân giáp công, bắt được tên Ðán, tên Liễn, tên Thê, tên Thự, hơn 10 người, chém đầu mấy trăm, số nhảy xuống nước chết hàng ngàn. Vành bị đạn bắn trúng đùi, bị bắt; tên Hạnh, tên Hương theo bến cảng trốn ra biển. Vành cùng với Liễn bị giam giải đến Bắc Thành, Vành cắn lưỡi mà chết, Ðán, Liễn bị xử lăng trì….”.
 
Nguyễn Công Trứ tổ chức đánh đâu thắng đó: năm 1833, dẹp khởi nghĩa Nông Văn Vân; năm 1835, dẹp giặc Khách. Đến đời vua Tự Đức thứ 11 (1858), khi thực dân Pháp tấn công Đà Nẵng, ông đã 80 tuổi nhưng vẫn xin vua cho đi đánh giặc... Tuy thế, bên cạnh những chiến công hiển hách, sử sách còn mãi khắc ghi công lao to lớn của Doanh điền sứ Nguyễn Công Trứ trong việc khai phá bãi biển lập nên 2 huyện Tiền Hải (Thái Bình) và Kim Sơn (Ninh Bình), cùng với cách bố trí hệ thống thủy lợi rất khoa học, cách bố trí dân cư rất hợp lý. Dân ở hai huyện trên đều đã lập đền thờ Nguyễn Công Trứ để hàng năm hương khói tri ân người đã khai sinh ra mảnh đất “núi vàng, biển bạc” ở đồng bằng Bắc bộ.

Vua Minh Mạng: Nguyễn Công Trứ giỏi những vẫn là “thằng cuồng”

Điều đặc biệt ở Nguyễn Công Trứ, dù xét ông ở tư cách nào, người ta cũng bắt gặp một điểm chung nhất - thái độ ngông ngạo với cuộc đời. Sách Quốc sử di biên viết: “Trứ vốn tính hào phóng, thường đắp phương trượng tam sơn sau công đường, trên núi làm chùa, đào hồ thả sen, bắc cầu trên hồ, nuôi 25 đồng nữ sớm tối cúng Phật....

... Trước kia, Trứ đóng đồn ở Vân Trung, bắt được 3 trai, 7 gái người Thổ nuôi làm gia thuộc, cho hát xướng, ngày đêm cùng tân khách và bè bạn đánh tổ tôm, hút thuốc, nghe truyện Kim Vân Kiều, tự xưng là Lão Trang. Thường ngày, họp nhau uống rượu, làm thơ ca quốc âm, có ý coi rẻ lợi danh. Việc này lọt đến tai Vua, Minh Mạng cười nói rằng: Thói cũ thằng cuồng vẫn hào phóng như thế đấy!”.

Ngoài ra, xung quanh cuộc đời và sự nghiệp của Nguyễn Công Trứ, các nhà nghiên cứu hiện nay đều cho rằng: Ngay từ thuở còn hàn vi, Nguyễn Công Trứ đã nuôi lý tưởng giúp đời, lập công danh, sự nghiệp: “Đã mang tiếng ở trong trời đất/ Phải có danh gì với núi sông”. Vậy nhưng, cuộc đời ông là những thăng trầm trong sự nghiệp. Ông được thăng thưởng quan tước nhiều lần vì những thành tích, chiến công trong quân sự và kinh tế, tới chức thượng thư, tổng đốc; nhưng cũng nhiều lần bị giáng phạt, nhiều lần giáng liền ba bốn cấp…

Đất Việt

Tin được quan tâm

Ngày 4 - 4 là Tết Thanh Minh, phải 60 năm mới có một lần. Ngày nào là ngày tốt nhất để viếng mộ? Tổ tiên chúng ta đã nói rõ điều này cách đây 3.000 năm

Tết Thanh Minh năm 2025 chắc chắn sẽ đi vào lịch sử. Không chỉ vì nó rơi vào lúc 20:49 ngày 4 tháng 4 theo...
Đời sống số 2 ngày, 10 giờ trước

Tiêu chí chọn chủ tịch xã như thế nào khi không còn cấp huyện, sáp nhập xã?

Sau khi sáp nhập thì xã sẽ rộng và nhiều công việc hơn. Vậy khi chọn chủ tịch xã cần đáp ứng những tiêu chí...
Kiến thức 2 ngày, 5 giờ trước

Ba tỉnh: Ninh Bình, Hà Nam và Nam Định, nơi nào có ít huyện nhất?

Đây là tỉnh có ít đơn vị hành chính cấp huyện nhất cả nước, đó là?
Kiến thức 2 ngày, 7 giờ trước

Sau khi bỏ cấp huyện, từ nay Chủ tịch xã có nhiệm vụ, quyền hạn gì?

Tại dự thảo Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi) đang được lấy ý kiến, Bộ Nội vụ đề xuất nhiệm vụ, quyền...
Dòng sự kiện 2 ngày, 1 giờ trước

Chồng H'Hen Niê khoe trọn đám cưới, mẹ chồng gây chú ý vì một câu nói

H'Hen Niê đã có tiệc cưới ấm cúng, bên trong một ngôi nhà sàn ở quê nhà. Gia đình hai bên vô cùng vui mừng...
Chuyện làng sao 1 ngày, 2 giờ trước

Để thúc đẩy hoa giấy nở, bạn chỉ cần thực hiện '4 điểm' là hoa sẽ nở rộ

Nhiều người yêu hoa thích trồng hoa giấy. Cây này có số lượng hoa lớn, thời gian ra hoa dài và nở hoa thường xuyên....
Kiến thức 2 ngày, 11 giờ trước

Tin cùng mục

Luật mới năm 2025: Không còn Sổ đỏ hộ gia đình, người dân phải đi đổi sang mẫu mới, nếu không bị phạt 12 triệu?

Theo Luật đất đai 2024, thì từ nay không còn sổ đỏ ghi hộ gia đình, vậy người dân có bắt buộc phải đi đổi...
Kiến thức 5 giờ, 11 phút trước

Một cổ phiếu nhóm VN30 tỏa sáng được khuyến nghị mua, dư địa tăng giá lên tới 40%

Sau khi cổ phiếu vốn hóa lớn VN30 tỏa sáng trong phiên chiều đầu tháng 4, giúp VN-Index có phiên tăng điểm cao nhất kể...
Dòng sự kiện 5 giờ, 11 phút trước

Sau 3 tháng thực hiện, hơn 728.000 trường hợp đã bị xử phạt theo Nghị định 168

Đến nay, sau 3 tháng thực hiện Nghị định 168/2024/NĐ-CP, tình hình trật tự an toàn giao thông có nhiều chuyển biến rõ rệt.
Kiến thức 5 giờ, 11 phút trước

5 ngành học mà 'con nhà nghèo' không nên chọn

Trong bối cảnh hiện tại, có những ngành học có nguy cơ thất nghiệp cao, chi phí theo học lớn... nếu gia cảnh không khá...
Kiến thức 5 giờ, 11 phút trước

Sau sáp nhập: Cán bộ công chức cấp xã nào không bắt buộc có bằng đại học?

Khi bỏ cấp huyện, thì cán bộ xã phải thực hiện thêm nhiều công việc và yêu cầu về trình độ cũng cao hơn.
Kiến thức 5 giờ, 12 phút trước

'Thanh minh không đi hai mộ, một mộ không đốt hai lần giấy tiền' có nghĩa là gì? Ngày 4/4 là Tết Thanh minh rồi, tốt nhất là nên biết

Câu nói: "Thanh minh không đi hai mộ, một mộ không đốt hai lần giấy tiền" phản ánh quan niệm truyền thống trong việc tảo...
Kiến thức 5 giờ, 12 phút trước

Tin mới cập nhật

Hoàng đế bắt cung nữ ngủ ở tư thế này chỉ vì lợi ích ích kỷ của mình!

Có câu nói, bước vào cung điện giống như bước vào biển sâu. Có quá nhiều quy tắc và quy định, và việc trở thành...
Đời sống số 3 phút trước

Sau khi viếng mộ, tốt nhất nên 'kiêng kị' năm điều sau, đặc biệt là điều thứ năm

Tết Thanh minh là một lễ hội rất quan trọng. Dù ở đâu, người dân cũng sẽ trở về quê hương để thờ cúng tổ...
Kiến thức 3 phút trước

Những ứng cử viên sáng giá tại nơi làm việc, sẽ được thăng chức lên vị trí quản lý vào cuối năm nay chính là 3 con giáp này!

Trong đường đua sự nghiệp, luôn có những nhân tố âm thầm bứt phá, vươn lên vị trí dẫn đầu. Họ có thể là những...
Kiến thức 8 phút trước

Chưa đầy 3 tháng nữa, hàng nghìn người không có lương hưu sẽ được nhận một chế độ đặc biệt

Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2025) có những điểm mới quan trọng liên quan đến người lao động...
Kiến thức 9 phút trước

Du khách lựa chọn điểm đến nào nhiều nhất trong dịp nghỉ lễ Giỗ Tổ Hùng Vương?

Trong bối cảnh kinh tế phục hồi và nhu cầu du lịch tăng cao, nhân dịp nghỉ lễ Giỗ Tổ Hùng Vương, nhiều du khách...
Du lịch Việt 9 phút trước

Nếu trong nhà có hiện tượng này xảy ra, xin chúc mừng, điều đó có nghĩa là hạnh phúc và may mắn lớn đang đến!

Trong thế giới đầy rẫy những điều ẩn số và biến đổi này, chúng ta thường tìm kiếm một số dấu hiệu để dự đoán...
Kiến thức 1 giờ, 5 phút trước

Những con giáp nào may mắn trong Tết Thanh Minh 4/4, tức thứ sáu, ngày 7 tháng 3 âm lịch

Đêm nay chúng ta bước vào tiết Thanh Minh (20:48) và tháng Canh Thân. Trong thời gian chuyển giao tiết khí, hãy chú ý nghỉ...
Đời sống số 1 giờ, 6 phút trước

Cách để vợ chồng cùng đứng tên Sổ đỏ, đây là hướng dẫn chi tiết

Để đảm bảo quyền lợi về tài sản đất, nhà ở nhiều cặp vợ chồng muốn làm thủ tục để cùng đứng tên sổ đỏ....
Kiến thức 1 giờ, 6 phút trước

Người xưa có câu: 'Phía Đông không treo tranh sơn thủy, phía Tây không treo gương', nếu vẫn cố tình treo ở đó thì sao?

Câu nói: "Đông không treo tranh sơn thủy, Tây không treo gương" thể hiện quan niệm truyền thống của người xưa về cách bài trí...
Phong thủy 1 giờ, 6 phút trước

Hồ nước nhân tạo rộng gấp 50 lần hồ Tây sẽ được xây dựng khu du lịch sinh thái cao cấp

Nơi đây hứa hẹn trở thành điểm đến du lịch sinh thái hấp dẫn, đồng thời góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế -...
Kiến thức 1 giờ, 6 phút trước