Danh mục

Cây gai - thuốc an thai

Thứ ba, 01/10/2013 10:17

Đông y cho rằng cây gai có vị ngọt đắng, tính mát, đi vào hai kinh tâm, thận; thường dùng để trị các bệnh đường tiểu như: Bí tiểu, tiểu đục, tiểu ra máu...

Cây gai còn có tên gọi là trữ ma, tầm ma, tầm gai, cây gai bánh. Với tên khoa học Boehmeria nivea (L) Gaud, (Urtica nivea L), họ Gai  (Urticaceae), là loài bản địa của Đông Á. Đây là cây mà dân gian vẫn dùng lá làm bánh gai ăn và sợi để dệt làm lưới đánh cá. Tại Việt Nam, người Kinh lấy lá cây này chủ yếu dùng để làm bánh gai, bánh ít.

Cây thường mọc hoang. Có thể trồng bằng gốc hay giâm cành vào mùa xuân. Loại cây sống lâu năm, có thể cao tới 1,5 - 2m. Lá lớn, mọc so le, hình tim, dài 7 - 15cm, rộng 4 - 8cm, mép có răng cưa, đáy lá hình tim hay hơi tròn, mặt dưới trắng vì có nhiều lông trắng, mặt trên có màu lục sẫm, ráp, có 3 gân từ cuống phát ra.

Lá và rễ cây này đều dùng làm thuốc. Lá bánh gai thu hái vào mùa hè, phơi khô, tán bột để làm bánh. Thân cây có sợi dừng để dệt bao bố.

Đông y cho rằng cây gai có vị ngọt đắng, tính mát, đi vào hai kinh tâm, thận; thường dùng để trị các bệnh đường tiểu như: Bí tiểu, tiểu đục, tiểu ra máu, còn dùng để cầm máu và trị động thai.

Rễ được gọi là trữ ma căn, hái vào bất cứ mùa nào, nhưng tốt nhất là vào thu đông. Hái về rửa sạch đất phơi hay sấy khô. Rễ có vị đắng, tính hơi hàn, quy kinh tâm, thận.

Tác dụng thanh nhiệt giải độc, tán ứ, thông lâm, an thai. Dùng trong các trường hợp đơn độc, sang lở, đái buốt, đái rắt, phụ nữ có thai đau bụng, ra huyết, xích bạch đới, viêm cổ tử cung. Liều dùng 10 - 20g.

Để có thể ứng dụng, dưới đây là một số cách dùng cây gai chữa bệnh.

* An thai: Rễ cây gai mới hái hoặc phơi khô 30g sắc với 600ml nước, cô làm 200ml, chia làm 3 lần uống trong ngày. Chỉ 1 - 2 ngày là có kết quả, không nên kéo dài.

* Dưỡng huyết an thai: Trữ ma căn tươi 50g, hồng táo 10 quả, gạo nếp 100g; sắc trữ ma căn lấy nước nấu với gạo và hồng táo thành cháo, chế thêm gia vị, chia ra ăn vài lần trong ngày.

* Trị động thai: Rễ gai mới lấy hoặc đã phơi khô 30g, sắc với 600ml nước, còn 200ml, chia 2 lần uống trong ngày. Uống 1 - 2 ngày sẽ đỡ.

* Trị phụ nữ có thai ra huyết dọa sảy, có thai bị đau bụng: Rễ gai tươi 4 phần, tía tô 1 phần, lá ngải cứu 1 phần (mỗi phần 12g), sắc với nước uống trong ngày.

* Trị có thai bị đau bụng, động thai: Rễ gai 2 phần, cành tía tô 2 phần (mỗi phần 4g), băm nhỏ, phơi khô sắc với 400ml nước, cỡ còn 100ml uống hết 1 lần trong ngày. Nếu có rỉ máu thì cho thêm 10g lá huyết dụ.

* Trị sa tử cung: Rễ gai khô 30g sắc với 600ml nước, uống nhiều lần trong ngày. Uống liền 3 - 4 ngày.

* Cầm máu vết thương: Lá gai tươi rửa sạch, giã nát đắp vào vết thương, băng lại.

* Làm cầm máu: Trong dân gian, khi muốn cầm máu vết thương, người ta rửa sạch lá, giã nát, đắp vào, thấy có tác dụng cầm máu tốt.

Trong y lý của Đông y, máu màu đỏ thuộc hỏa, lá gai khi giã nát có màu đen thuộc hành thủy. Trong ngũ hành, thủy khắc hỏa cho nên lá gai có thể cầm được máu.

Song theo dược lý hiện đại, lá gai có chlorogenic acid, flavonoid rhoifolin, apogenin. Chlorogenic acid thủy phân cho acid cefeitannic và quinic; do đó lá bánh gai có tính cầm máu.

* Làm lợi tiểu: Rễ và lá trung bình 10 - 30g sắc với nước uống.

* Trị tiểu buốt, tiểu rắt, sạn thận: Theo sách Nam dược thần hiệu (Tuệ Tĩnh) kết hợp rễ gai, hoa mã đề và hành; sắc nước uống.

* Trị đại, tiểu tiện ra máu: Lấy 15 - 20g lá gai sắc nước uống trong ngày.

* Trị phong thấp đau nhức các khớp: Rễ cây tầm gai (trữ ma căn), 50g, ngâm với 1 lít rượu trong 1 tuần. Sau đó, mỗi ngày uống 2 lần, mỗi lần 10ml.

* Trị tay chân tê mỏi: Rễ cây gai 15 - 20g, sắc uống trong ngày.

Chú ý: Không phải bệnh thực nhiệt không dùng. Nếu khi làm bánh gai mà không có lá gai như vậy là bị thiếu chlorogenic chứa trong lá gai nên bánh chỉ để vài ngày là mốc.

 

Theo Nông Nghiệp

Tin được quan tâm

Ngày 4 - 4 là Tết Thanh Minh, phải 60 năm mới có một lần. Ngày nào là ngày tốt nhất để viếng mộ? Tổ tiên chúng ta đã nói rõ điều này cách đây 3.000 năm

Tết Thanh Minh năm 2025 chắc chắn sẽ đi vào lịch sử. Không chỉ vì nó rơi vào lúc 20:49 ngày 4 tháng 4 theo...
Đời sống số 3 ngày, 16 giờ trước

Tiêu chí chọn chủ tịch xã như thế nào khi không còn cấp huyện, sáp nhập xã?

Sau khi sáp nhập thì xã sẽ rộng và nhiều công việc hơn. Vậy khi chọn chủ tịch xã cần đáp ứng những tiêu chí...
Kiến thức 2 ngày, 11 giờ trước

Ba tỉnh: Ninh Bình, Hà Nam và Nam Định, nơi nào có ít huyện nhất?

Đây là tỉnh có ít đơn vị hành chính cấp huyện nhất cả nước, đó là?
Kiến thức 3 ngày, 13 giờ trước

Sau khi bỏ cấp huyện, từ nay Chủ tịch xã có nhiệm vụ, quyền hạn gì?

Tại dự thảo Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi) đang được lấy ý kiến, Bộ Nội vụ đề xuất nhiệm vụ, quyền...
Dòng sự kiện 2 ngày, 7 giờ trước

Chồng H'Hen Niê khoe trọn đám cưới, mẹ chồng gây chú ý vì một câu nói

H'Hen Niê đã có tiệc cưới ấm cúng, bên trong một ngôi nhà sàn ở quê nhà. Gia đình hai bên vô cùng vui mừng...
Chuyện làng sao 1 ngày, 9 giờ trước

Để thúc đẩy hoa giấy nở, bạn chỉ cần thực hiện '4 điểm' là hoa sẽ nở rộ

Nhiều người yêu hoa thích trồng hoa giấy. Cây này có số lượng hoa lớn, thời gian ra hoa dài và nở hoa thường xuyên....
Kiến thức 3 ngày, 17 giờ trước

Tin cùng mục

Loài cá giàu omega-3 nhất thế giới: Tốt cho trí não, bổ cho tim mạch, hiện rất phổ biến ở Việt Nam

Không chỉ được yêu thích nhờ hương vị thơm ngon, loài cá này còn nổi bật với giá trị dinh dưỡng cao.
Chăm sóc sức khỏe 8 giờ, 55 phút trước

Tại sao ung thư gan thường phát hiện muộn? Lưu ý: Nếu xuất hiện 2 mùi, 2 ngứa, 2 đỏ, hãy đi tầm soát ung thư gan sớm

Nhiều loại ung thư không có triệu chứng ban đầu và khi phát hiện thì đã quá muộn, chẳng hạn như ung thư gan.
Chăm sóc sức khỏe 11 giờ, 36 phút trước

Nếu 3 bất thường này xuất hiện ở vai bạn, đó có thể là dấu hiệu của bệnh ung thư, hãy đến bệnh viện để kiểm tra ngay lập tức

Đau vai hay cảm giác khó chịu có thể là hiện tượng thường gặp trong cuộc sống hàng ngày, thường bị nhầm lẫn với tình...
Chăm sóc sức khỏe 15 giờ, 41 phút trước

Đại học Harvard: Trẻ sinh vào thời điểm này thường có IQ vượt trội

Một nghiên cứu của Đại học Harvard phát hiện rằng tháng sinh của trẻ ảnh hưởng đến chỉ số IQ của trẻ.
Chăm con 17 giờ, 39 phút trước

Đậu đen kết hợp với thứ gia vị này, không ngờ công dụng tăng gấp bội, uống nước thêm ngon giàu dinh dưỡng

Trên con đường hướng đến sức khỏe và sự khỏe mạnh, luôn có một số thành phần nổi bật vì giá trị dinh dưỡng tuyệt...
Chăm sóc sức khỏe 17 giờ, 7 phút trước

Thời gian đi bộ vào buổi tối bao lâu thì giúp giảm mỡ bụng hiệu quả

Đi bộ vào buổi tối là một hoạt động thể dục đơn giản nhưng hiệu quả giúp giảm mỡ bụng. Tuy nhiên, thời gian và...
Khỏe đẹp 1 ngày, 6 giờ trước

Tin mới cập nhật

Việt Nam tái khởi động 'siêu công trình' tầm cỡ quốc tế, thế giới chỉ 30 nước có

Sau thời gian tạm ngưng, Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận được tái khởi động, tiếp tục nghiên cứu chương trình điện hạt nhân...
Kiến thức 4 phút trước

Vì sao ngày càng nhiều cha mẹ trở thành 'người già khó chịu'? Nếu người già không tự nhận thức được điều này thì đừng trách con cái xa lánh

Khi tuổi tác ngày càng cao, nhiều bậc cha mẹ bắt đầu thay đổi trong suy nghĩ và hành vi, trở nên khó tính, lo...
Làm sao 41 phút trước

Đóng BHXH một lần cho 5 năm còn thiếu để nhận lương hưu có được không?

Nếu đã đóng BHXH 10 năm mà muốn đóng một lần cho đủ 5 năm còn thiếu để nhận lương hưu, thì có được không...
Kiến thức 1 giờ, 14 phút trước

Trồng hoa giấy trong nhà bị coi là điều đại kỵ vì sao?

Dù mang ý nghĩa phong thủy tốt lành nhưng nhiều người 'kiêng' trồng hoa giấy trong nhà.
Phong thủy 1 giờ, 27 phút trước

Đây là đối tượng được ưu tiên mua, thuê nhà ở xã hội mà không phải bốc thăm với tỉ lệ nhất định

Theo quy định tại khoản 2 Điều 38 Nghị định 100/2024/NĐ-CP, người khuyết tật thuộc đối tượng được ưu tiên mua, thuê nhà ở xã...
Dòng sự kiện 1 giờ, 28 phút trước

Từ 15/4: Mức lương Giám đốc không được phép cao hơn 10 lần so với mức lương trung bình của người lao động

Chính phủ đã ban hành nghị định số 44 quy định về quản lý lao động, tiền lương, thù lao, tiền thưởng trong doanh nghiệp...
Doanh nghiệp 2 giờ, 38 phút trước

Vì sao phụ nữ thường sống thọ hơn sau khi chồng qua đời? Những người đã trải nghiệm sẽ cho bạn biết 4 lý do sau

Trong hôn nhân tuổi xế chiều, một thực tế đáng chú ý là phụ nữ thường sống thọ hơn khi chồng qua đời trước. Vậy...
Tâm sự 2 giờ, 5 phút trước

Thêm chi tiết cho thấy Bảo Thy bầu bí lần 2?

Bảo Thy liên tục để lộ loạt dấu hiệu đang mang thai lần hai.
Chuyện làng sao 2 giờ, 13 phút trước

Nhận nhiều tiêu cực từ chiếc đầm mặc cũng như không, Ngọc Trinh nói gì?

Ngọc Trinh thẳng thắn đáp trả mọi bình luận chê bai chiếc đầm hở bạo của mình.
Chuyện làng sao 2 giờ, 16 phút trước

Theo quy định mới nhất, không đội mũ bảo hiểm khi đi xe đạp có bị phạt không?

Nhiều người cho rằng tham gia giao thông bằng xe đạp sẽ không phải đội mũ bảo hiểm, vậy có đúng không?
Kiến thức 3 giờ, 39 phút trước