Danh mục

Dinh dưỡng phòng bệnh tim mạch

Thứ bảy, 02/11/2013 06:37

Có nhiều yếu tố nguy cơ đối với bệnh tim mạch trong đó có nguyên nhân do chế độ ăn và lối sống. Vì vậy, yếu tố dinh dưỡng là vô cùng quan trọng trong việc phòng và điều trị bệnh.

Các yếu tố nguy cơ chính bao gồm hút thuốc lá, thừa cân và béo phì, tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, đái tháo đường và lối sống ít vận động. Những người có nhiều yếu tố nguy cơ thì khả năng xuất hiện các biến cố tim mạch sẽ cao hơn nhiều. Tuy nhiên, những yếu tố nguy cơ này có thể thay đổi và kiểm soát được, như ngừng hút thuốc lá, kiểm soát huyết áp, điều chỉnh rối loạn mỡ máu, kiểm soát cân nặng, tăng cường vận động… điều chỉnh chế độ ăn vẫn luôn là nền tảng trong việc phòng và điều trị bệnh.

Theo các nghiên cứu cho thấy việc thay đổi số lượng cũng như thành phần các chất dinh dưỡng (chất đa lượng, chất vi lượng) có trong khẩu phần ăn đều có ảnh hưởng đến tăng hay giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch bao gồm các yếu tố sau:

chất béo,tim bạch,chế độ ăn,lối sống,dinh dưỡng,điều trị bệnh
Đây là mẫu, bạn có thể sửa lại ảnh, màu nền, kích cỡ của bảng tùy theo nhu cầu.

Tổng năng lượng

Béo phì là một yếu tố nguy cơ đối với bệnh tim mạch, đồng thời sự phân bố mỡ trong cơ thể cũng là một yếu tố nguy cơ quan trọng, người béo bụng có nguy cơ cao nhất. Để đánh giá mức độ béo phì, người ta dựa vào chỉ số BMI (được gọi là chỉ số khối, tính bằng trọng lượng cơ thể chia cho bình phương chiều cao (kg/m2).

Những người béo phì ảnh hưởng đáng kể tới suy tim, nguy cơ suy tim tăng gấp đôi ở những bệnh nhân béo phì (BMI lớn hơn hoặc bằng 30kg/m2) so với người không béo phì. Vì vậy giảm cân rất cần thiết đối với người béo phì và duy trì cân nặng ở mức BMI từ 18,5 - 24,9 kg/m2.

chất béo,tim bạch,chế độ ăn,lối sống,dinh dưỡng,điều trị bệnh
Tập luyện kiểm soát cân nặng giúp phòng tránh nguy cơ mắc bệnh tim mạch.

Có thể tính đơn giản như: lấy chiều cao (cm) trừ đi 100, rồi đem số còn lại chia 10 nhân 9. Ví dụ, một người cao 160 cm thì mức cân nên có là: (160 - 100)/ 10 x 9 = 54 kg.

Nếu ăn quá mức cần thiết sẽ dẫn đến béo phì, các bệnh về chuyển hoá, đái tháo đường, tăng huyết áp… Người ăn quá mức tiêu hao thì sẽ tăng cân, ngược lại ăn ít hơn mức tiêu hao thì sẽ bị giảm cân. Nếu năng lượng ăn cân bằng với năng lượng tiêu hao của cơ thể thì cân nặng sẽ ổn định.

Lương thực chính của người Việt Nam là gạo, tùy theo vùng miền còn có các loại lương thực khác như ngô (bắp) ở miền núi, cao nguyên; khoai ở đồng bằng; củ ở trung du, miền núi.

Lượng gạo hàng ngày ở người trưởng thành trung bình là 300 - 350g, tương đương khoảng 6 bát (chén) cơm. Nếu ăn ngô, 1 bắp ngô tương đương 1 bát cơm, vậy lượng ngô khoảng 6 bắp. Nếu là khoai khoảng 6 củ lớn mỗi ngày.

Chất béo (lipid)

Số lượng và loại chất béo đều quan trọng. Theo khuyến nghị của Viện Dinh dưỡng, tổng lượng chất béo nên từ 15 - 20% tổng năng lượng trong ngày. Tuy nhiên loại chất béo sử dụng quan trọng hơn tổng lượng chất béo. Chế độ ăn có nhiều a-xít béo no (có nhiều trong mỡ, bơ, thức ăn nhanh, thức ăn công nghiệp được chế biến ở nhiệt độ cao) làm tăng nguy cơ mắc bệnh mạch vành.

Trong khi đó axít béo không no làm giảm nguy cơ này, chất béo chứa axít béo loại này được tìm thấy ở dầu mè, dầu hạt hướng dương, dầu đậu nành, dầu hạt bắp, cá, hải sản… Khi thay thế axít béo no bằng axít béo không no có tác dụng làm giảm nguy cơ tim mạch. Các chuyên gia khuyên mỗi tuần nên có 3 - 5 lần ăn cá, hải sản, thay thế cá cho thịt. Đối với những người không thích ăn cá và hải sản có thể sử dụng dầu cá thiên nhiên mỗi ngày 2 - 3g.

chất béo,tim bạch,chế độ ăn,lối sống,dinh dưỡng,điều trị bệnh

Chất đường (glucid)

Glucid gồm các loại chất bột, đường và chất xơ, là thành phần dinh dưỡng cơ bản, chiếm khối lượng lớn nhất và cung cấp năng lượng nhiều nhất trong khẩu phần ăn. Thay thế axít béo no bằng lượng năng lượng từ axít béo không no hoặc glucid đều có tác dụng tốt để giảm nguy cơ mắc bệnh xơ vữa động mạch. Nguồn glucid trong thực phẩm: Gạo tẻ, khoai củ tươi, mì sợi, bánh mì, khoai củ khô; bột khoai khô; bánh phở; sắn tươi; bún; miến …

Chất đạm (protid)

Đạm thực vật có những ảnh hưởng có lợi cho sức khỏe so với đạm động vật, đặc biệt liên quan với tình trạng cholesterol máu. Các loại đậu. Những loại thực phẩm thuộc họ đậu như đậu xanh, đậu đỏ, đậu phộng… Rau có màu xanh đậm (như cải bó xôi, bông cải xanh) rất giàu đạm.

Những nước dùng đạm đậu nành cao có tỉ lệ tử vong do tim mạch thấp hơn so với những nước ăn nhiều đạm động vật. Các chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo: để giảm các nguy cơ của bệnh tim mạch nên ăn các loại chế phẩm từ đậu nành như: Đậu phụ, giá đậu, nước đậu,…

Chất xơ (fiber)

Một số thành phần xơ có khả năng giữ nước cao và được gọi là xơ tan. Xơ tan có trong các loại thực phẩm như một số trái cây, nước trái cây (mận, quả mọng), bông cải, cà rốt, khoai tây, khoai lang, hành. Xơ tan có khả năng làm giảm nguy cơ bệnh tim mạch. Ngoài ra, chất xơ còn gây cảm giác no giúp tránh ăn quá nhiều năng lượng gây tăng cân.

chất béo,tim bạch,chế độ ăn,lối sống,dinh dưỡng,điều trị bệnh

Các vi chất dinh dưỡng

Các vi chất dinh dưỡng như các vitamin và khoáng chất rất cần cho quá trình chuyển hóa trong cơ thể. Khi thiếu vitamin B12, B6, axít folic làm tăng nguy cơ mắc bệnh mạch máu. Nhưng trong chế độ dinh dưỡng hiện nay, hầu hết còn chưa cung cấp đủ các vi chất, vì thế cần được bổ sung các thực phẩm giàu vitamin (từ rau và trái cây).

Ngoài ra các chất chống ôxy hóa cũng ảnh hưởng đến quá trình xơ vữa động mạch. Chế độ ăn có nhiều chất chống ôxy hóa (vitamin E, vitamin A, vitamin C, selen) có thể giảm tới 20 - 40% nguy cơ bệnh mạch vành.

Bên cạnh đó các muối khoáng vô cùng quan trọng trong chế độ dinh dưỡng, nhất là trong tim mạch. Natri (từ muối ăn) và các chất điện giải khác đều ảnh hưởng đến huyết áp. Khoảng 50% người tăng huyết áp có nhạy cảm với muối. Giảm lượng natri giúp phòng ngừa chứng tăng huyết áp và cũng được xem như một phương pháp điều trị bệnh tăng huyết áp. Khuyến cáo gần đây khuyên nên hạn chế lượng muối ăn vào dưới 6g/ngày bằng cách chọn những thức ăn ít muối và hạn chế ăn thức ăn đóng hộp, không ăn kèm muối khi ăn, ví dụ như khi ăn trái cây…

Ngược lại, kali, magiê, canxi liên quan nghịch với huyết áp. Chế độ ăn đủ các vi chất này giúp làm giảm huyết áp. Để tăng cường các chất điện giải này bằng cách tăng cường ăn lượng rau, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, và các sản phẩm làm từ sữa ít béo.

Theo Sức khỏe & Đời sống

Tin được quan tâm

Những con giáp nào cần thận trọng vào thứ năm ngày 3 tháng 4, tức ngày mùng 6 tháng 3 âm lịch?

Trong văn hóa truyền thống, việc chọn ngày lành để tổ chức các hoạt động quan trọng đã trở thành một phong tục ăn sâu...
Đời sống số 3 ngày, 13 giờ trước

Chồng H'Hen Niê khoe trọn đám cưới, mẹ chồng gây chú ý vì một câu nói

H'Hen Niê đã có tiệc cưới ấm cúng, bên trong một ngôi nhà sàn ở quê nhà. Gia đình hai bên vô cùng vui mừng...
Chuyện làng sao 3 ngày, 17 giờ trước

5 ngành học mà 'con nhà nghèo' không nên chọn

Trong bối cảnh hiện tại, có những ngành học có nguy cơ thất nghiệp cao, chi phí theo học lớn... nếu gia cảnh không khá...
Kiến thức 2 ngày, 20 giờ trước

Luật mới năm 2025: Không còn Sổ đỏ hộ gia đình, người dân phải đi đổi sang mẫu mới, nếu không bị phạt 12 triệu?

Theo Luật đất đai 2024, thì từ nay không còn sổ đỏ ghi hộ gia đình, vậy người dân có bắt buộc phải đi đổi...
Kiến thức 2 ngày, 20 giờ trước

Trắc nghiệm tâm lý: Chọn một tách trà dựa trên trực giác để kiểm tra xem bạn có khôn ngoan hay thông minh không?

Hãy chọn một tách trà mà bạn cảm thấy có sự thu hút đặc biệt (không cần suy nghĩ quá nhiều, chỉ để cảm nhận...
Đời sống số 3 ngày, 14 giờ trước

Những con giáp nào may mắn trong Tết Thanh Minh 4/4, tức thứ sáu, ngày 7 tháng 3 âm lịch

Đêm nay chúng ta bước vào tiết Thanh Minh (20:48) và tháng Canh Thân. Trong thời gian chuyển giao tiết khí, hãy chú ý nghỉ...
Đời sống số 2 ngày, 15 giờ trước

Tin cùng mục

Bất kể là nam nữ, lông ở ba vị trí trên cơ thể đều rất quan trọng, không được tùy ý cạo bỏ

Trong quá trình tiến hóa của con người, tóc sẽ rụng đi những phần không cần thiết, điều này có nghĩa là phần tóc còn...
Khỏe đẹp 1 giờ, 9 phút trước

'Mặt trái' của người IQ cao: Đọc xong, cha mẹ liệu có làm mọi cách khiến con thông minh hơn?

Là cha mẹ, ai cũng muốn con mình có trí thông minh vượt trội để dễ cạnh tranh hơn trong tương lai. Nhưng điều này...
Chăm con 15 giờ, 7 phút trước

Cách nhanh nhất để hủy hoại một đứa trẻ là nuôi dạy nó thành 'thế hệ thứ hai giàu có trong một gia đình bình thường'

Cách nhanh nhất để hủy hoại một đứa trẻ không phải là nghèo đói, mà là cho nó sống như "thế hệ thứ hai giàu...
Chăm con 20 giờ, 43 phút trước

Đại học Harvard: Tháng sinh ảnh hưởng đến IQ của trẻ, trẻ sinh vào 3 tháng này thông minh hơn

Một nghiên cứu của Đại học Harvard phát hiện rằng tháng sinh của trẻ ảnh hưởng đến chỉ số IQ của trẻ. Trẻ em sinh...
Chăm con 1 ngày, 1 giờ trước

Loài cá giàu omega-3 nhất thế giới: Tốt cho trí não, bổ cho tim mạch, hiện rất phổ biến ở Việt Nam

Không chỉ được yêu thích nhờ hương vị thơm ngon, loài cá này còn nổi bật với giá trị dinh dưỡng cao.
Chăm sóc sức khỏe 2 ngày, 16 giờ trước

Tại sao ung thư gan thường phát hiện muộn? Lưu ý: Nếu xuất hiện 2 mùi, 2 ngứa, 2 đỏ, hãy đi tầm soát ung thư gan sớm

Nhiều loại ung thư không có triệu chứng ban đầu và khi phát hiện thì đã quá muộn, chẳng hạn như ung thư gan.
Chăm sóc sức khỏe 2 ngày, 19 giờ trước

Tin mới cập nhật

3 con giáp nữ này thật 'đáng thương'! Lo lắng cho người khác suốt cuộc đời nhưng lại gặp khó khăn khi tận hưởng cuộc sống

Trên sân khấu cuộc sống, một số phụ nữ dường như sinh ra đã có sẵn ý thức về sứ mệnh. Họ luôn âm thầm...
Đời sống số 15 phút trước

Có 3 cánh cửa trên thế giới 'không thể mở được', ngay cả khi biết chứa kho báu vô tận đằng sau? Tại sao?

Người ta nói rằng ba cánh cửa này tượng trưng cho những thử thách và khó khăn khác nhau. Những cánh cửa này không nhằm...
Kiến thức 21 phút trước

Hàng xóm không chịu ký giáp ranh để làm sổ đỏ phải làm sao?

Có nhiều nguyên nhân khác nhau dẫn tới việc hàng xóm không ký giáp ranh như mâu thuẫn cá nhân, tranh chấp đất đai. Vậy...
Kiến thức 37 phút trước

Người EQ cao không bao giờ mang những thứ này khi đến thăm nhà người khác

Trong giao tiếp giữa các cá nhân, mức độ trí tuệ cảm xúc thường quyết định mức độ hòa hợp trong mối quan hệ của...
Kiến thức 50 phút trước

11 tỉnh/thành dự kiến giữ nguyên hiện trạng, không thuộc diện sắp xếp: Là những tỉnh thành nào?

Theo như Dự thảo Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, cả nước sẽ có 11 đơn vị hành chính cấp tỉnh giữ...
Dòng sự kiện 52 phút trước

Cách trồng hoa giấy độc đáo, tránh 4 phương pháp sai lầm, giữ hoa nở quanh năm

Hoa giấy có số lượng hoa rất nhiều, thời gian ra hoa dài và nở rất thường xuyên. Loài hoa này luôn được những người...
Kiến thức 58 phút trước

Đừng chỉ dùng nước để nấu ngô. Chỉ cần thêm một bước nữa là ngô sẽ thơm và ngọt, mềm và mọng nước

Mặc dù cách luộc ngô có vẻ rất đơn giản nhưng cũng cần một số mẹo. Bạn không thể chỉ luộc ngô với nước. Bạn...
Kiến thức 1 giờ, 21 phút trước

Sau đăng quang, Hoa hậu Diễm Giang ngày càng tích cực hoạt động thiện nguyện

Kể từ sau khi đăng quang ngôi vị Hoa hậu Doanh nhân Hòa bình Thế giới 2019, Nguyễn Thị Diễm Giang đã không ngừng khẳng...
Chuyện làng sao 8 giờ, 21 phút trước

Năm 2025, có tăng chi phí khi làm Sổ đỏ mới hay không?

Do tiền sử dụng đất tăng dự kiến cũng sẽ khiến chi phí làm sổ lần đầu đội lên đáng kể từ 01/01/2026. Vậy nên...
Kiến thức 9 giờ, 12 phút trước

Con trai hướng nội nên chọn ngành học nào để không lo thất nghiệp?

Đối với những bạn nam hướng nội, việc tìm kiếm một ngành nghề phù hợp để phát huy tối đa tiềm năng mà không bị...
Kiến thức 9 giờ, 13 phút trước