Danh mục

Chữa bệnh bằng... nhiệt

Thứ sáu, 09/05/2014 09:10

Từ lâu, nhân dân ta đã biết sử dụng các biện pháp chườm nóng hoặc chườm lạnh để chữa đau lưng, đau khớp, sưng nề sau chấn thương, hoặc điều trị các viêm tấy. Để chườm nóng hoặc chườm lạnh, người ta sử dụng các chất trung gian truyền nhiệt...

Nhiệt là đại lượng đặc trưng cho cảm giác nóng hoặc lạnh. Từ định nghĩa đó người ta chia ra: nhiệt nóng, nhiệt trung hòa, nhiệt lạnh. Nhiệt nóng là nhiệt độ cao hơn, còn nhiệt lạnh là nhiệt độ thấp hơn vùng cơ thể mà nhiệt tác động. Nhiệt trung hòa là nhiệt độ ngang bằng với nhiệt độ của vùng cơ thể mà nhiệt tác động, và không gây ra cảm giác thay đổi về nhiệt. Trong y học, người ta sử dụng nhiệt nóng và nhiệt lạnh để điều trị.

Tất cả các chất thỏa mãn các điều kiện như không gây độc hoặc dị ứng khi tiếp xúc với da, giữ nhiệt lâu và truyền nhiệt từ từ, dễ sử dụng, đều có thể dùng làm chất trung gian truyền nhiệt.

Trong các khoa Vật lý trị liệu người ta sử dụng paraffin, túi silicagen, khay nhiệt điện, túi chườm nhiệt sử dụng điện. Trong dân gian thường dùng cám rang, muối rang, lá cây sao nóng, túi nước nóng, ngâm trong nước nóng, để làm các chất trung gian truyền nhiệt. Sử dụng nhiệt để điều trị đã mang lại hiệu quả rất tốt, nhưng nếu dùng không đúng có thể gây thêm tác dụng có hại. Vì vậy hiểu biết về tác dụng của nhiệt trong chữa bệnh là kiến thức cần thiết đối với mỗi người.

Nhiệt nóng

Tác dụng của nhiệt nóng là gây giãn mạch, làm tăng lượng máu đến vùng điều trị. Nhờ việc tăng tuần hoàn và dinh dưỡng cho vùng điều trị sẽ kích thích quá trình tái tạo tế bào, hàn gắn tổn thương. Nhiệt nóng còn làm tăng các phản ứng sinh học, tăng quá trình chuyển hóa của mô, làm tăng tái tạo mô, làm tăng tính thấm của mô, tăng trao đổi dịch giữa khoang máu và khoang kẽ tế bào, do đó làm tăng quá trình hấp thu dịch nề, làm giảm nề, giảm đau; Làm tăng khả năng xuyên mạch của bạch cầu, tăng khả năng thực bào của bạch cầu, làm phân tán nhanh các chất trung gian gây viêm, do đó làm giảm viêm cả viêm do nhiễm khuẩn và viêm không do nhiễm khuẩn...

Vì vậy, nhiệt nóng được dùng rộng rãi để điều trị các vùng viêm do nhiễm khuẩn giai đoạn viêm tấy chưa hóa mủ (như viêm cơ), điều trị các trường hợp viêm không do nhiễm khuẩn (như viêm khớp dạng thấp, viêm quanh khớp vai, viêm cột sống dính khớp), điều trị các vùng đau do thoái hóa (như đau cột sống cổ, đau thắt lưng, đau khớp do thoái hóa cột sống, thoái hóa khớp); làm giảm nề, tan khối máu tụ sau chấn thương; làm nhanh liền sẹo vết thương, làm sẹo mềm mại, chống dính và co kéo do sẹo...

Mặc dù nhiệt nóng được chỉ định rất rộng rãi và an toàn, nhưng cũng có những chống chỉ định. Đó là các vùng đang chảy máu hoặc đe dọa chảy máu, các ổ viêm đã hóa mủ, các vùng có khối u cả u lành và u ác tính, các vùng lao đang tiến triển như lao khớp, lao cột sống, các chấn thương mới trong một hai ngày đầu, những người đang sốt.
Cách dùng: Mỗi lần đắp nóng nên duy trì 20-30 phút. Một ngày có thể đắp nóng 1 đến 4 lần. Mỗi lần đắp nóng không quá 1/6 diện tích cơ thể để tránh gây rối loạn thân nhiệt. Khi đắp nóng cần chú ý tránh để nhiệt độ quá cao (>40o) vì có thể gây bỏng.

Nhiệt lạnh

Nhiệt lạnh gây ra các tác dụng ngược lại so với nhiệt nóng, như làm co mạch, giảm tuần hoàn, giảm dinh dưỡng, giảm chuyển hóa, giảm tiêu thụ oxy, giảm tính thấm của mô. Nếu bị lạnh quá lâu có thể gây ra thiếu dinh dưỡng và hoại tử mô do lạnh. Nhiệt lạnh được dùng để làm giảm sưng nề sau các chấn thương mới, làm giảm chảy máu ở những vùng đang chảy máu hoặc có nguy cơ chảy máu, như chườm lạnh vùng thượng vị trong chảy máu dạ dày, giảm tụ máu, giảm nề trong chấn thương mới (một hai ngày đầu), chườm lạnh để hạ nhiệt độ khi sốt cao, bảo quản mô ghép giúp mô ghép chịu đựng được tình trạng thiếu oxy kéo dài mà không bị hủy hoại. Người ta thường dùng túi nước lạnh, túi nước đá, hoặc ngâm chi trong nước lạnh. Cần chú ý thời gian chườm lạnh cần ngắn vài phút, không kéo dài để tránh gây tổn thương mô do thiếu dinh dưỡng.

Theo Sức Khỏe và Đời Sống

Tin được quan tâm

Ngày 4 - 4 là Tết Thanh Minh, phải 60 năm mới có một lần. Ngày nào là ngày tốt nhất để viếng mộ? Tổ tiên chúng ta đã nói rõ điều này cách đây 3.000 năm

Tết Thanh Minh năm 2025 chắc chắn sẽ đi vào lịch sử. Không chỉ vì nó rơi vào lúc 20:49 ngày 4 tháng 4 theo...
Đời sống số 3 ngày, 1 giờ trước

Tiêu chí chọn chủ tịch xã như thế nào khi không còn cấp huyện, sáp nhập xã?

Sau khi sáp nhập thì xã sẽ rộng và nhiều công việc hơn. Vậy khi chọn chủ tịch xã cần đáp ứng những tiêu chí...
Kiến thức 3 ngày, 19 giờ trước

Ba tỉnh: Ninh Bình, Hà Nam và Nam Định, nơi nào có ít huyện nhất?

Đây là tỉnh có ít đơn vị hành chính cấp huyện nhất cả nước, đó là?
Kiến thức 3 ngày, 21 giờ trước

Sau khi bỏ cấp huyện, từ nay Chủ tịch xã có nhiệm vụ, quyền hạn gì?

Tại dự thảo Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi) đang được lấy ý kiến, Bộ Nội vụ đề xuất nhiệm vụ, quyền...
Dòng sự kiện 3 ngày, 15 giờ trước

Chồng H'Hen Niê khoe trọn đám cưới, mẹ chồng gây chú ý vì một câu nói

H'Hen Niê đã có tiệc cưới ấm cúng, bên trong một ngôi nhà sàn ở quê nhà. Gia đình hai bên vô cùng vui mừng...
Chuyện làng sao 2 ngày, 17 giờ trước

Để thúc đẩy hoa giấy nở, bạn chỉ cần thực hiện '4 điểm' là hoa sẽ nở rộ

Nhiều người yêu hoa thích trồng hoa giấy. Cây này có số lượng hoa lớn, thời gian ra hoa dài và nở hoa thường xuyên....
Kiến thức 3 ngày, 1 giờ trước

Tin cùng mục

Đại học Harvard: Tháng sinh ảnh hưởng đến IQ của trẻ, trẻ sinh vào 3 tháng này thông minh hơn

Một nghiên cứu của Đại học Harvard phát hiện rằng tháng sinh của trẻ ảnh hưởng đến chỉ số IQ của trẻ. Trẻ em sinh...
Chăm con 39 phút trước

Loài cá giàu omega-3 nhất thế giới: Tốt cho trí não, bổ cho tim mạch, hiện rất phổ biến ở Việt Nam

Không chỉ được yêu thích nhờ hương vị thơm ngon, loài cá này còn nổi bật với giá trị dinh dưỡng cao.
Chăm sóc sức khỏe 16 giờ, 59 phút trước

Tại sao ung thư gan thường phát hiện muộn? Lưu ý: Nếu xuất hiện 2 mùi, 2 ngứa, 2 đỏ, hãy đi tầm soát ung thư gan sớm

Nhiều loại ung thư không có triệu chứng ban đầu và khi phát hiện thì đã quá muộn, chẳng hạn như ung thư gan.
Chăm sóc sức khỏe 19 giờ, 40 phút trước

Nếu 3 bất thường này xuất hiện ở vai bạn, đó có thể là dấu hiệu của bệnh ung thư, hãy đến bệnh viện để kiểm tra ngay lập tức

Đau vai hay cảm giác khó chịu có thể là hiện tượng thường gặp trong cuộc sống hàng ngày, thường bị nhầm lẫn với tình...
Chăm sóc sức khỏe 23 giờ, 45 phút trước

Đại học Harvard: Trẻ sinh vào thời điểm này thường có IQ vượt trội

Một nghiên cứu của Đại học Harvard phát hiện rằng tháng sinh của trẻ ảnh hưởng đến chỉ số IQ của trẻ.
Chăm con 1 ngày, 1 giờ trước

Đậu đen kết hợp với thứ gia vị này, không ngờ công dụng tăng gấp bội, uống nước thêm ngon giàu dinh dưỡng

Trên con đường hướng đến sức khỏe và sự khỏe mạnh, luôn có một số thành phần nổi bật vì giá trị dinh dưỡng tuyệt...
Chăm sóc sức khỏe 1 ngày, 1 giờ trước

Tin mới cập nhật

Tại sao chúng ta cần phải thanh lọc nhà cửa? Cách thanh lọc ngôi nhà để đuổi vận xui, đón vận may

Trong xã hội hiện đại, ngày càng nhiều người bắt đầu chú ý đến việc thanh lọc và cải thiện môi trường sống trong nhà....
Kiến thức 31 phút trước

Hết thời, một loại củ từng 'đắt như tôm tươi' giờ thành thức ăn cho lợn, Việt Nam bán đầy đường

Từng được ưa chuộng, bán với giá thành cao nhưng đến hiện tại loại củ này hạ giá chỉ còn 4 nghìn đồng/kg, thậm chí...
Kiến thức 37 phút trước

Trẻ em sinh vào 5 ngày âm lịch này giống như “hũ châu báu”, cha mẹ phải hết sức chăm sóc!

Trong suốt dòng thời gian dài đằng đẵng, sự ra đời của mỗi sinh linh mới là niềm hy vọng và niềm vui của gia...
Đời sống số 44 phút trước

Bắt đầu từ 15/5/2025: Người dân phải dùng sang Căn cước, không được dùng Căn cước công dân, đúng không?

Việc cấp đổi từ Căn cước công dân sang Căn cước cần được thực hiện theo đúng quy định pháp luật.
Kiến thức 1 giờ, 7 phút trước

Được thay đổi cơ sở khám chữa bệnh BHYT ban đầu trong 15 ngày đầu của mỗi quý, mọi người cần lưu ý

Việc thay đổi nơi đăng ký khám chữa bệnh ban đầu đã trở nên linh hoạt hơn, đồng thời quyền lợi của người tham gia...
Kiến thức 1 giờ, 18 phút trước

Có câu “Sáng không vay tiền, chiều không thăm người bệnh”. Có ý nghĩa gì đằng sau việc này không?

Mối quan hệ giữa các cá nhân là một phần quan trọng của giao tiếp giữa các cá nhân. Tuy nhiên, có nhiều chi tiết...
Kiến thức 1 giờ, 24 phút trước

Dự kiến sáp nhập tỉnh: Đất nền ở khu vực nào đang được nhà đầu tư 'săn đón' nhất?

Sau thông tin về kế hoạch dự kiến sáp nhập một số tỉnh, các nhà đầu cơ có xu hướng tìm kiếm cơ hội ở...
Kiến thức 1 giờ, 28 phút trước

Tử vi ngày 4/4/2025 của 12 con giáp: Tuổi Dậu gặp nhiều trở ngại, Hợi rất thuận lợi

Cùng xem tử vi dự đoán gì về vận mệnh, tình duyên, cuộc sống,... của 12 con giáp trong ngày 4/4/2025.
Đời sống số 8 giờ, 49 phút trước

Việt Nam tái khởi động 'siêu công trình' tầm cỡ quốc tế, thế giới chỉ 30 nước có

Sau thời gian tạm ngưng, Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận được tái khởi động, tiếp tục nghiên cứu chương trình điện hạt nhân...
Kiến thức 8 giờ, 9 phút trước

Vì sao ngày càng nhiều cha mẹ trở thành 'người già khó chịu'? Nếu người già không tự nhận thức được điều này thì đừng trách con cái xa lánh

Khi tuổi tác ngày càng cao, nhiều bậc cha mẹ bắt đầu thay đổi trong suy nghĩ và hành vi, trở nên khó tính, lo...
Làm sao 9 giờ, 45 phút trước