Danh mục

Bồ kết có dùng để uống được không? Công dụng của bồ kết ít người biết

Thứ tư, 22/11/2023 09:14

Ngoài việc dùng để gội đầu, bồ kết còn có nhiều lợi ích tốt cho sức khỏe mà ít người hiểu rõ.

Bồ kết được biết đến là loại dược liệu có công dụng làm sạch gàu, giúp tóc chắc khỏe và mềm mại... Ngày nay, dù có nhiều loại xả và gội đầu thì nhiều người vẫn giữ thói quen gội đầu bằng bồ kết. Tuy nhiên, bồ kết còn có công dụng khác tốt cho sức khỏe.

Đặc điểm của cây bồ kết

Cây bồ kết còn được gọi là chùm kết, tạo giác, trư nha tạo giác, có tên khoa học là Fructus Gleditschiae – thuộc họ Vang (Caesalpiniaceae). Các bộ phận trên cây được sử dụng làm dược liệu bao gồm quả, hạt, gai bồ kết và có đặc điểm như sau:

Quả bồ kết được gọi là tạo giác (Fructus Gleditschiae): Được thu hái khi chín khô, quả được sử dụng làm thuốc cần loại bỏ hạt và có thể dùng sống hoặc tẩm nước cho mềm sau đó sấy khô, trong một số trường hợp có thể đốt thành than hoặc tán thành bột.

Quả có tính ôn, vị cay mặn, chứa 10% hoạt chất saponin màu vàng, saponin australozit, saponin gleditsia B-G và 5 chất flavonoit gồm homorientin, inteolin, vitestin, saponaretin, và orientin. Các hoạt chất này có công dụng diệt siêu vi trùng, trùng roi âm đạo.

bồ kết, tác dụng của bồ kết, bồ kết làm thuốc

Ngoài việc dùng để gội đầu, bồ kết còn có nhiều tác dụng đối với sức khỏe.

Hạt bồ kết được gọi là tạo giác tử (Semen Gleditschiae): Được lấy ra từ quả bồ kết chín đã được sấy khô hoặc phơi. Hạt bồ kết có tính ôn, vị cay và tác dụng tán kết, thông đại tiện, trị mụn nhọt.

Gai bồ kết được gọi là tạo thích (Semen Gleditschiae): Là bộ phận được thu hái ở thân cây, sau khi thu hoạch được đem phơi, sấy khô hoặc thái mỏng rồi đem phơi, sấy khô. Gai bồ kết có tính ôn, vị cay và chứa hoạt chất có công dụng làm thông sữa, tiêu ung độc, xẹp mưng mủ, sát trùng.

Công dụng của bồ kết

Quả bồ kết vị cay, mặn, tính ôn, có tác dụng thông khiếu (khiếu là các lỗ tự nhiên trên cơ thể), khử đờm, tiêu thũng và có tiểu độc.

Trong y học hiện đại, một số bệnh viện dùng bồ kết để chữa bí đại tiện, trung tiện sau khi mổ, chứng tắc ruột với cả người lớn và trẻ em.

Quả bồ kết còn được dùng trong các trường hợp trúng phong, hôn mê bất tỉnh, cấm khẩu, hen suyễn, mụn nhọt, viêm tuyến vú hay đau nhức răng.

Thậm chí, bên cạnh công dụng chữa bệnh, quả bồ kết còn được dùng để giặt quần áo len, dạ, các loại lụa có màu, giúp áo quần không bị hoen ố và không phai màu.

Ngoài quả bồ kết, hạt bồ kết hay gai bồ kết cũng có rất nhiều công dụng chữa bệnh. Theo đó, hạt bồ kết vị cay, tính ôn, có tác dụng nhuận táo, thông đại tiện bí kết (chứng phân chứa ở đường ruột quá lâu, thời gian bài tiết quá dài, thông thường từ 4 đến 7 ngày trở lên mới đại tiện một lần) và tiêu độc.

Hạt bồ kết có thể chữa đại tiện tháo kết, lỵ mãn tính, đại tiện mót rặn, lao hạch hay ung độc. Liều dùng là từ 4,5 đến 9g một ngày, sắc nước uống hoặc dùng ở dạng hoàn tán.

Gai bồ kết thì có vị cay, tính ôn, có tiểu độc, có tác dụng tiêu thũng, bài nùng, sát trùng, khử phong. Công dụng của gai bồ kết là chữa mụn nhọt và tuyến vú sưng đau.

bồ kết, tác dụng của bồ kết, bồ kết làm thuốc

Các bài thuốc chữa bệnh từ bồ kết

Theo Lương y Hoàng Duy Tân, bồ kết có thể làm các loại thuốc chữa các bệnh như sau:

Trị trẻ nhỏ bị chốc đầu, rụng tóc: bồ kết đốt ra than, tán nhỏ rửa sạch vết chốc, rồi đắp than bồ kết lên.

Trị trẻ nhỏ chốc đầu, lở ngứa do nấm: ngâm bồ kết vào nước nóng rửa sạch chỗ tổn thương, sau đó lấy bột bồ kết đã đốt tồn tính tán bột rắc vào.

Trị sâu răng, nhức răng: quả bồ kết tán nhỏ, đắp vào chân răng, nếu chảy nước dãi thì nhổ đi; hoặc dùng bột bồ kết đốt tồn tính nhét vào chân răng.

bồ kết, tác dụng của bồ kết, bồ kết làm thuốc

Trị nhức răng, sâu răng: lấy quả bồ kết nướng cháy đen, bẻ vụn rồi ngâm với rượu trắng (1 phần bồ kết, 4 phần rượu). Để qua 1 ngày, 1 đêm rồi mang thuốc này ra ngậm, nhổ đi rồi lại ngậm, làm vài ngày là khỏi.

Trị nghẹt mũi, khó thở hoặc viêm xoang: đốt quả bồ kết, xông khói vào mũi, mũi sẽ thông và dễ thở hơn.

Thông mũi, tỉnh não: hãm nước từ trái bồ kết tươi hoặc phơi khô nghiền nhỏ và pha nước uống, hương vị và mùi thơm của bồ kết có tác dụng thông tắc mũi, ngạt mũi, thông khí, sảng khoái tinh thần.

Trị ho: bồ kết 1g, quế chi 1g, đại táo 4g, cam thảo 2g, sinh khương 1g, nước 600ml, sắc còn 200ml chia 3 lần uống trong ngày.

Hỗ trợ giảm đường huyết: trong trái và gai bồ kết có một số chất giúp hạ đường huyết rất hiệu quả, tuy không có tác dụng mạnh và giảm đường huyết nhanh như công dụng của insulin, nhưng nó có thể giúp bệnh nhân giảm một cách từ từ, ổn định mà không gây ra tụt huyết áp quá đột ngột.

Trong chất keo của hạt bồ kết tươi có chứa một số chất protein, đường tự nhiên, glycosid… giúp chất xơ hòa tan và những chất ổn định đường huyết.

Người bị bệnh đái tháo đường có thể dùng tươi hoặc phơi khô trái bồ kết hãm nước rồi uống dần giúp trị bệnh đái tháo đường. Trong khi uống hàng ngày cần lưu ý lượng đường huyết để có liều lượng phù hợp.

Trị phụ nữ sưng vú: gai bồ kết thiêu tồn tính 40g, bạng phấn 4g. Hai vị đều tán nhỏ, trộn đều, mỗi lần uống 4g.

Phòng bệnh cho sản phụ: lấy 1 chậu than củi đốt cháy đỏ rồi rải 1 lượt quả bồ kết cùng 1 ít muối cho sản phụ xông.

Trị kiết lỵ kéo dài không khỏi: dùng 50g hạt bồ kết sao vàng hơi sém, tán thành bột mịn, trộn với hồ nếp, hoàn viên to bằng hạt ngô. Ngày uống 10 - 12 viên, chia làm 2 lần sáng, chiều.

Trị bí đại tiện: lấy 3 - 6g hạt bồ kết sắc đặc rồi uống.

Trị bí đại tiện: lấy 200 hạt bồ kết không mọt, không sâu, tẩm sữa rang vàng, tán nhỏ mịn, hòa với mật, làm thành viên to bằng hạt đậu to, mỗi lần uống 30 viên sau bữa ăn khoảng 30 phút.

Trị bí đại tiện, tắc ruột hoặc bụng trướng sau mổ không trung tiện được, hoặc phù ứ nước: dùng bồ kết đốt tồn tính tán bột, trộn với dầu đậu phộng hoặc dầu mè tẩm vào bông để vào trong hậu môn, làm vài lần sẽ trung tiện được và thông đại tiện.

Trị trẻ nhỏ bị đầy bụng: đốt quả bồ kết trên bếp than, hứng khói vào bàn tay hoặc lá trầu rồi ép vào bụng trẻ.

Hỗ trợ tiêu hóa: trong thành phần của trái bồ kết có chứa nhiều chất protein, vitamin E, glycosid (một loại có tính chất tẩy rửa nhẹ giống như thuốc xổ). Glycosid hơi độc nhưng lại có tác dụng thúc đẩy tiêu hóa, tăng lực co bóp cho trực tràng, dạ dày và ruột non, giúp việc hấp thụ thức ăn, hòa tan các chất xơ được diễn ra dễ dàng.

Vì vậy, bồ kết được dùng để trị một số bệnh về đường tiêu hóa, kiết lỵ, trẻ con bị đầy hơi, chống rối loạn tiêu hóa có hiệu quả khá tốt.

Trị trĩ: lấy 15 quả bồ kết cho vào nửa xô nước đun sôi kỹ rồi đổ ra chậu, đợi đến khi nước bớt nóng, có thể thò tay vào được thì cho người bệnh ngồi vào chậu để ngâm. Đến khi nước nguội thì lấy tay đẩy búi trĩ cho thụt vào và băng lại để giữ.

Đồng thời lấy 5 quả bồ kết tẩm sữa nướng giòn, tán nhỏ mịn, hòa với mật, đường đặc cho vừa dẻo. Viên hỗn hợp trên thành từng hạt như hạt đậu, mỗi ngày uống 20 viên, uống hết chỗ thuốc đó thì thôi.

Trị giun kim: dùng bồ kết đốt tồn tính tán bột, trộn với dầu đậu phộng hoặc dầu mè tẩm vào bông để vào trong hậu môn, làm vào buổi tối, liên tiếp 3 ngày, mỗi ngày một lần.

Trị mụn nhọt sưng tấy, đau nhức: dùng 4 - 8g gai bồ kết sắc uống mỗi ngày.

Trị quai bị: lấy một lượng vừa đủ quả bồ kết, đốt thành than, tán bột mịn, trộn với dấm thanh. Lấy bông thấm thuốc này đắp lên chỗ quai bị, khoảng 20 - 30 phút lại thay thuốc 1 lần.

Trị trứng cá, tàn nhang: lấy 1 chén nhỏ hạt bồ kết, 40g hạnh nhân, hai thứ đem tán mịn. Buổi tối gần đi ngủ thì lấy 1 thìa hỗn hợp trên pha ít nước cho sền sệt rồi bôi lên chỗ có trứng cá, tàn nhang. Sáng dậy rửa sạch.

Trị ghẻ lở lâu năm: lấy khoảng 10 quả bồ kết nhét vào dạ dày heo (đã rửa sạch), buộc kín và nấu chín. Sau đó bỏ bồ kết và ăn hết dạ dày heo. Sau khi uống thuốc này, bệnh nhân sẽ bị đi ngoài lỏng nhưng không có gì đáng ngại.

Trị mụn nhọt bọc không vỡ mủ: gai bồ kết 5 - 10g nấu nước uống. Có thể phối hợp gai bồ kết với kim ngân hoa, cam thảo, mỗi vị 2- 8g, sắc nước uống.

Trên đây là những công dụng của bồ kết đối với sức khoẻ. Như vậy không chỉ tốt cho tóc mà bồ kết còn mang lại rất nhiều công dụng hữu ích khác.

Thùy Dương (Theo Thương Hiệu và Pháp Luật)

Nguồn: https://thuonghieuvaphapluat.vn/bo-ket-co-dung.. Nguồn: https://thuonghieuvaphapluat.vn/bo-ket-co-dung-de-uong-duoc-khong-cong-dung-cua-bo-ket-it-nguoi-biet-vz76200.html

Tin được quan tâm

Bắt đầu từ 15/5/2025: Người dân phải dùng sang Căn cước, không được dùng Căn cước công dân, đúng không?

Việc cấp đổi từ Căn cước công dân sang Căn cước cần được thực hiện theo đúng quy định pháp luật.
Kiến thức 1 ngày, 10 giờ trước

Luật mới năm 2025: Không còn Sổ đỏ hộ gia đình, người dân phải đi đổi sang mẫu mới, nếu không bị phạt 12 triệu?

Theo Luật đất đai 2024, thì từ nay không còn sổ đỏ ghi hộ gia đình, vậy người dân có bắt buộc phải đi đổi...
Kiến thức 2 ngày, 5 giờ trước

Tin vui: Công chức, viên chức được hưởng thêm 3-4 triệu đồng/tháng nhờ luật mới

Nhiều công chức, viên chức tại Hà Nội đang hưởng lợi từ chính sách tăng thu nhập theo Luật Thủ đô 2024, giúp cải thiện...
Kiến thức 1 ngày, 5 giờ trước

5 ngành học mà 'con nhà nghèo' không nên chọn

Trong bối cảnh hiện tại, có những ngành học có nguy cơ thất nghiệp cao, chi phí theo học lớn... nếu gia cảnh không khá...
Kiến thức 2 ngày, 5 giờ trước

Cán bộ, công chức từ 30/6/2025 không thực hiện điều này sẽ bị xem là không đáp ứng yêu cầu công việc

Theo Ủy ban Quốc gia về chuyển đổi số yêu cầu, đến ngày 30/6, toàn bộ lãnh đạo, cán bộ, công chức phải xử lý...
Kiến thức 1 ngày, 7 giờ trước

Những con giáp nào may mắn trong Tết Thanh Minh 4/4, tức thứ sáu, ngày 7 tháng 3 âm lịch

Đêm nay chúng ta bước vào tiết Thanh Minh (20:48) và tháng Canh Thân. Trong thời gian chuyển giao tiết khí, hãy chú ý nghỉ...
Đời sống số 2 ngày trước

Tin cùng mục

Bị bệnh sởi một lần rồi có thể bị mắc lại nữa không?

Nhiều phụ huynh lo lắng khi các ca mắc bệnh sởi ngày càng tăng. Bên cạnh đó, không ít người thắc mắc đã tiêm phòng...
Chăm sóc sức khỏe 2 giờ, 13 phút trước

Tại sao nên hạn chế ăn thịt gà và thịt bò vào tháng 4?

Tháng Tư, thời điểm giao mùa, mang đến những thay đổi về nhiệt độ và độ ẩm, ảnh hưởng không nhỏ đến sức khỏe của...
Chăm sóc sức khỏe 5 giờ, 13 phút trước

Bác sĩ thừa nhận: Ung thư phổi giai đoạn đầu có thể không phải do ho mà là 4 bất thường này, đừng bỏ qua

Những dấu hiệu ban đầu của ung thư phổi nào thực sự đáng chú ý? Nếu không phải ho thì có thể là gì?
Chăm sóc sức khỏe 8 giờ, 8 phút trước

Bất kể là nam nữ, lông ở ba vị trí trên cơ thể đều rất quan trọng, không được tùy ý cạo bỏ

Trong quá trình tiến hóa của con người, tóc sẽ rụng đi những phần không cần thiết, điều này có nghĩa là phần tóc còn...
Khỏe đẹp 10 giờ, 8 phút trước

'Mặt trái' của người IQ cao: Đọc xong, cha mẹ liệu có làm mọi cách khiến con thông minh hơn?

Là cha mẹ, ai cũng muốn con mình có trí thông minh vượt trội để dễ cạnh tranh hơn trong tương lai. Nhưng điều này...
Chăm con 1 ngày trước

Cách nhanh nhất để hủy hoại một đứa trẻ là nuôi dạy nó thành 'thế hệ thứ hai giàu có trong một gia đình bình thường'

Cách nhanh nhất để hủy hoại một đứa trẻ không phải là nghèo đói, mà là cho nó sống như "thế hệ thứ hai giàu...
Chăm con 1 ngày, 5 giờ trước

Tin mới cập nhật

Người lao động có được nghỉ làm hưởng nguyên lương khi em ruột kết hôn?

Nhiều người lao động thắc mắc về quyền lợi nghỉ phép khi có sự kiện trọng đại trong gia đình, đặc biệt là khi em...
Kiến thức 14 phút trước

Ông xã Phương Trinh Jolie bức xúc vì chuyện học của con trai

Ông xã Phương Trinh Jolie - diễn viên Lý Bình bức xúc chia sẻ câu chuyện đi học của con trai thu hút sự quan...
Chuyện làng sao 15 phút trước

Lần đầu Huy Khánh trực tiếp nói về mối quan hệ với vợ cũ

Huy Khánh nói đúng 4 từ làm rõ mối quan hệ với vợ cũ là Mạc Anh Thư sau ly hôn.
Chuyện làng sao 17 phút trước

Lí do gì Phương Oanh gọi chồng là 'Châu Nhuận Phát'?

Chia sẻ của Phương Oanh về Shark Bình nhận được sự đồng tình từ các chị em phụ nữ.
Chuyện làng sao 18 phút trước

Một lớp học gây trầm trồ khi có hơn nửa học sinh đạt IELTS 8.0, SAT 1500 trở lên

Lớp 12 Anh 1 của Trường THPT Chuyên Hà Tĩnh (tỉnh Hà Tĩnh) khiến nhiều người phải trầm trồ khi sĩ số 30 nhưng có...
Kiến thức 21 phút trước

Vương Phi chỉ nói 7 chữ về Trương Bá Chi, phản hồi 4 chữ sau đó của 'tình địch' khiến mạng xã hội dậy sóng!

Từng là ba cái tên khuấy đảo làng giải trí Hoa ngữ, Tạ Đình Phong - Trương Bá Chi - Vương Phi không chỉ thu...
Chuyện làng sao 27 phút trước

Trong năm 2025: Trường hợp nào buộc phải cấp đổi Sổ đỏ theo mẫu mới?

Sổ đỏ là loại giấy tờ quan trọng thể hiện thông tin và quyền sở hữu đất đai, tài sản gắn với đất của người...
Kiến thức 48 phút trước

Cây mít được xem là biểu tượng phong thủy tốt lành, nhưng vì sao các chuyên gia lại khuyên không nên trồng ngay trước nhà?

Cây mít tuy được xem là biểu tượng phong thủy tốt, tượng trưng cho tài lộc và may mắn, nhưng theo quan niệm xưa, việc...
Phong thủy 56 phút trước

Việt Nam có bao nhiêu mỏ vàng?

Tại Việt Nam, có khoảng 500 điểm khai thác vàng nhưng số lượng các mỏ quặng lớn với trữ lượng trên 300 tấn như ở...
Kiến thức 1 giờ, 5 phút trước

Thợ điện cảnh báo: Đặt 3 món đồ này lên nóc tủ lạnh, rất nhiều gia đình phải thay tủ sớm và tốn tiền điện gấp đôi

Nhiều người có thói quen đặt vật dụng lên tủ lạnh mà không biết đang âm thầm khiến thiết bị mau hỏng và tốn điện...
Kiến thức 1 giờ, 12 phút trước