Danh mục

Củi hứa hôn, luật tục độc đáo của người Rơ Ngao

Thứ năm, 19/07/2012 08:47

Những cô gái khi đến tuổi cập kê, muốn cưới được một người chồng khỏe mạnh, tài giỏi và đẹp trai, bắt buộc phải chuẩn bị đủ 100 bó củi để tỏ tình.

Muốn có củi, những cô gái chân yếu tay mềm phải băng đèo lội suối, vào tận trong rừng sâu thăm thẳm để chặt củi gùi về nhà chất thành đống. Sau nhiều năm liền, khi số lượng củi đã đủ để ra mắt nhà chồng, cô gái sẽ đem sính lễ này sang biếu bố mẹ chồng trước một ngày bắt chàng về dinh.

Nhọc nhằn đi tìm củi hứa hôn

Đó là một luật vô độc đáo của cộng đồng người Rơ Ngao (dân tộc Ba Na, làng Tu Peng, xã Pô Cô, huyện Đắk Tô, Kon Tum). Dòng sông hiền hòa, thơ mộng của xã Pô Cô một ngày nắng giữa tháng 7 đã đưa chân chúng tôi về làng Tu Peng, ngôi làng chất cao ngút những đống củi dẻ thẳng tắp, đều và rất đẹp của những cô gái đang đến tuổi cập kê. Nhìn những đống củi được chất gọn gàng, đẹp mắt như vậy, ai cũng dễ dàng hình dung được những bàn tay khéo léo và sự tháo vát của người đẽo và chất củi.


Khi biết yêu, những cô gái làng Tu Peng phải băng đèo, lội suối
gùi cả trăm bó củi như thế này trên vai.

Mục đích xếp củi trước nhà của người dân Rơ Ngao chính là để khoe sự giỏi giang, chịu thương chịu khó của con gái họ. Tình yêu của các cô gái khi chớm nở chính là lúc mà họ mang trên lưng mình một chiếc gùi bằng tre, nứa để bắt đầu cho hành trình đi kiếm củi để xây dựng hạnh phúc gia đình. Khi tình yêu đối với người con trai mà mình yêu thương đã quá thắm thiết và sâu nặng, thì đó cũng chính là lúc mà cô gái phải phải thể hiện quyết tâm của mình để có được người chồng ưng ý. Thời gian này, cô gái phải cật lực và không quản vất vả khó khăn, đi vào rừng sâu hun hút để chặt những cây củi to đẹp mang về chất trước nhà mình để thể hiện tình yêu với chàng trai.

Theo luật tục của người Rơ Ngao, củi hứa hôn của người con gái bắt buộc phải là củi lấy từ cây dẻ khỏe mạnh. Vì củi của cây dẻ săn chắc nên rất đượm, nhất là than của nó luôn giữ ấm, đặc biệt củi dẻ thẳng và suôn nên rất thích hợp với việc nấu nướng và sưởi ấm. Nếu người con gái nào lấy củi từ cây dẻ bị cụt ngọn, thì đó sẽ là điềm xấu cho hôn nhân sau này. Chính vì vậy, khi đi kiếm củi hứa hôn, dù vất vả mấy, các cô gái cũng không bao giờ chặt những cây dẻ xấu xí hay bị cụt ngọn. Ngoài ra, củi hứa hôn phải tuân thủ đúng quy định như: mỗi thanh củi phải có chiều dài từ 70-80cm, thanh củi phải thẳng, chắc, tất cả vỏ ngoài phải được lột sạch sẽ, đầu của mỗi thanh củi phải được chặt bằng hoặc nhọn tất cả.

Chính vì những quy định khắt khe này, nên mỗi người con gái mới lớn đều phải chịu rất nhiều hiểm nguy, vất vả trong thời gian mấy năm liền để vào rừng kiếm đủ củi mới lấy được chồng. Đây cũng là thời gian thử thách khó khăn nhất cho tình yêu của người con gái dành cho người con trai mình yêu. Khi đã đủ 100 bó củi, các cô gái tự hào đem ra chất trước nhà để khoe về đức hạnh của mình trước khi đi bắt chồng.


Già A Hanh tự hào về người con dâu vì cô đã kiếm được đống củi
vừa đẹp vừa nhiều cho bố mẹ chồng đun trong nhiều năm
mà vẫn chưa hết.

Độc chiêu mang củi đi tỏ tình

Già làng A Hanh (72 tuổi) cho biết: Nếu đống củi của người con gái nào được chất cao, đều và vuông vắn thì chứng tỏ đó là một cô gái khỏe mạnh, giỏi giang và tháo vát. Nếu hai đầu của cây củi được đẽo đều, sắc sảo và đẹp mắt thì đó là tín hiệu cho biết người con gái ấy có đôi bàn tay vô cùng khéo léo. Được cả hai điều đó, thì cô gái ấy sẽ được mọi người đánh giá là người có hình thức đẹp và có một tấm lòng hiếu thảo với cha mẹ.

Nhìn đống củi người ta sẽ biết được chủ nhân của nó sẽ là một cô đảm đang, cần cù, cẩn thận và chịu khó hay không, hay chỉ là một cô gái vụng về, hời hợt. Từ đó, làm cơ sở để đánh giá về phẩm hạnh của cô gái. Người dân ở làng Tu Peng cho rằng, cô gái nào đã đến tuổi cập kê mà có quá ít củi, thì chứng tỏ cô gái ấy không phải là người siêng năng. Điều đó cũng nói lên rằng, cô ta không quan tâm đến chuyện vun vén cho cho hạnh phúc của một gia đình. Những cô gái như vậy khi có chồng sẽ rất làm biếng, mọi việc sẽ phó thác hết cho người chồng.

Đến khi về làm vợ, cô gái ấy sẽ thiếu đi sự chịu khó, đảm đang và sự hy sinh cần thiết của một người mẹ. Những người con gái như vậy trong làng Tu Peng cũng có nhưng rất ít. Cũng có trường hợp, một số cô gái khi dạm hỏi để cưới chàng trai, được chàng và cha mẹ chàng đồng ý. Thế nhưng, đến khi cô gái đem củi qua tặng cha mẹ chồng làm của hồi môn mà ít quá, thì gia đình chàng trai sẵn sàng trả lễ.


Chị Y Na nhờ kiếm được nhiều củi nên luôn được chồng và bố mẹ chồng
yêu thương, tự hào.

Già A Hanh dẫn chúng tôi ra nhà chứa củi mà cô con dâu Y Na đã kiếm dòng rã 4 năm cho bố mẹ chồng, rồi tự hào nói: “Đây là củi con dâu mình biếu đấy, mình nấu hơn 5 năm nay mà vẫn còn rất nhiều. Con dâu mình khéo cái tay lắm, vợ chồng mình thương con dâu lắm”.

Chị Y Na cho biết, trước đây để kiếm củi cho bố mẹ chồng, chị phải mất 4 năm vào rừng kiếm củi. Hàng ngày, chị phải trèo qua mấy ngọn đồi, lội suối, mới đến được nơi có những cây dẻ đẹp chặt về làm củi hứa hôn. Để có được một đống củi lớn biếu bố mẹ chồng nấu hơn 5 năm nay, chị đã đi cả nghìn cây số gùi hàng trăm bó củi trên lưng mà không biết mệt nhọc. Bởi chị tin, có như vậy chị mới được bố mẹ chồng thương nhiều.

Luật tục được sửa đổi thoáng hơn

Già làng A Hanh cũng cho biết thêm, trước đây khi rừng còn nhiều cây cối, người con gái phải một mình vào rừng kiếm củi dẻ. Nếu người con trai nào mà đi kiếm củi giúp người con gái, bị làng phát hiện thì sẽ bị phạt vạ. Còn bây giờ, khi rừng đã bị tàn phá nhiều, để kiếm được củi cho nhà chồng, người con gái phải vào tận rừng sâu mới kiếm được củi, thời gian sẽ rất lâu. Thế nên, làng đã quyết định ra một luật mới, đó là người con gái có thể mượn bất cứ ai trong làng đi kiếm củi giúp mình. Củi cũng không nhất thiết phải là của cây dẻ như trước đây mà chỉ cần cây củi tròn đẹp và thẳng là được.

Người Đưa Tin

Tin được quan tâm

Bắt đầu từ 15/5/2025: Người dân phải dùng sang Căn cước, không được dùng Căn cước công dân, đúng không?

Việc cấp đổi từ Căn cước công dân sang Căn cước cần được thực hiện theo đúng quy định pháp luật.
Kiến thức 2 ngày, 1 giờ trước

Luật mới năm 2025: Không còn Sổ đỏ hộ gia đình, người dân phải đi đổi sang mẫu mới, nếu không bị phạt 12 triệu?

Theo Luật đất đai 2024, thì từ nay không còn sổ đỏ ghi hộ gia đình, vậy người dân có bắt buộc phải đi đổi...
Kiến thức 3 ngày, 19 giờ trước

Tin vui: Công chức, viên chức được hưởng thêm 3-4 triệu đồng/tháng nhờ luật mới

Nhiều công chức, viên chức tại Hà Nội đang hưởng lợi từ chính sách tăng thu nhập theo Luật Thủ đô 2024, giúp cải thiện...
Kiến thức 2 ngày, 20 giờ trước

5 ngành học mà 'con nhà nghèo' không nên chọn

Trong bối cảnh hiện tại, có những ngành học có nguy cơ thất nghiệp cao, chi phí theo học lớn... nếu gia cảnh không khá...
Kiến thức 3 ngày, 19 giờ trước

Cán bộ, công chức từ 30/6/2025 không thực hiện điều này sẽ bị xem là không đáp ứng yêu cầu công việc

Theo Ủy ban Quốc gia về chuyển đổi số yêu cầu, đến ngày 30/6, toàn bộ lãnh đạo, cán bộ, công chức phải xử lý...
Kiến thức 2 ngày, 22 giờ trước

Những con giáp nào may mắn trong Tết Thanh Minh 4/4, tức thứ sáu, ngày 7 tháng 3 âm lịch

Đêm nay chúng ta bước vào tiết Thanh Minh (20:48) và tháng Canh Thân. Trong thời gian chuyển giao tiết khí, hãy chú ý nghỉ...
Đời sống số 3 ngày, 15 giờ trước

Tin cùng mục

Trăn đu mình nuốt chửng vẹt lớn ngay mái nhà

Trăn đu mình nuốt chửng vẹt lớn ngay trên mái nhà khiến nhiều người ghê sợ. Trăn đu mình nuốt chửng vẹt lớn là trường...
KỲ QUẶC 15.12.2015

Phát hiện sán dây trong não sau khi thấy đau đầu kéo dài

Phát hiện sán dây trong não sau khi thấy đau đầu kéo dài là trường hợp xảy ra với một cô gái người Mỹ.
KỲ QUẶC 18.09.2015

Tìm thấy tàu chở hàng chứa một kho bạc lớn

Công ty Thám hiểm đại dương Odyssey vừa phát hiện một con tàu chở hàng bị chìm trong Chiến tranh Thế giới II, bên trong...
KỲ QUẶC 27.09.2011

Máy ATM nhả vàng đầu tiên tại Trung Quốc

Ngày 25.9, lần đầu tiên máy ATM nhả vàng đã xuất hiện ở các câu lạc bộ cao cấp, các ngân hàng tại thành phố...
KỲ QUẶC 27.09.2011

Trận đấu bò tót cuối cùng ở xứ Catalonia

Trận đấu bò tót cuối cùng trong lịch sử xứ Catalonia diễn ra ngày 25.9 tại vũ đài "Monumental" ở Barcelona, Tây Ban Nha với...
KỲ QUẶC 27.09.2011

Tin mới cập nhật

Tỉnh rộng thứ 4 Việt Nam dự kiến sắp xếp, sáp nhập từ 180 xuống còn 45 đơn vị cấp xã

UBND tỉnh Đắk Lắk vừa ban hành Công văn số 3025/UBND-NVKS, ngày 31/3/2025 về việc định hướng, hướng dẫn xây dựng, đề xuất phương án...
Dòng sự kiện 20 phút trước

Theo Luật Đất đai mới, từ nay những loại đất này sẽ không được chuyển sang đất thổ cư

Chuyển đổi mục đích sử dụng đất là nhu cầu của nhiều người dân, tuy nhiên hiện nay vẫn có những loại đất không thể...
Tin trong ngày 26 phút trước

Để trồng được cây hạnh phúc vào mùa xuân, hãy nhớ 4 'mẹo' sau để cây tươi tốt

Cây hạnh phúc có thân thẳng đứng, cành lá đung đưa và xanh quanh năm. Cây này trông đẹp và thanh lịch khi đặt trong...
Kiến thức 29 phút trước

Có hai điều cấm kỵ nên biết khi trong nhà có người già mới qua đời. Đây không phải là mê tín, nhưng đừng coi nhẹ nó

Khi một người lớn tuổi trong gia đình qua đời, nên làm gì với ngôi nhà nơi họ sinh sống? Một số người cho rằng...
Kiến thức 52 phút trước

Sắp hình thành một khu vực như quảng trường Thời Đại với quy mô gần 60.000m2 tại TP đông dân nhất Việt Nam

Khu vực này sẽ trở thành không gian quảng trường mới cho các hoạt động công cộng tại trung tâm thành phố.
Kiến thức 1 giờ, 11 phút trước

Trong tuần tới, ba con giáp gặp nhiều may mắn, sự nghiệp sẽ từng bước thăng tiến và triển vọng tươi sáng

Tuần tới sẽ là tuần may mắn trong 7 ngày. Ba con giáp sẽ nắm bắt thời cơ, kiếm tiền, yêu đương cùng một lúc,...
Đời sống số 2 giờ, 33 phút trước

Phải đến khi bước vào độ tuổi ngoài bốn mươi, tôi mới nhận ra rằng 'sang trọng' và 'gợi cảm' có thể đạt được cùng một lúc!

Trên thực tế, không có định nghĩa rõ ràng giữa cao cấp và gợi cảm. Chúng ta cũng có thể làm cho quần áo của...
Thời trang + 9 giờ, 31 phút trước

'Muối đặt ở ba nơi, người phát tài, nhà hưng thịnh': Nhớ đặt ngay muối vào 3 vị trí này, kích hoạt tài lộc, gia đình sung túc, phú quý ba đời

Người xưa có câu: "Muối đặt ở ba nơi, người phát tài, nhà hưng thịnh". Vậy câu nói này thực sự mang ý nghĩa gì?...
Phong thủy 9 giờ, 34 phút trước

Hải Tú nói gì mà dân tình nhốn nháo?

Động thái mới nhất của Hải Tú khiến nhiều người quan tâm.
Chuyện làng sao 9 giờ, 11 phút trước

Bán kẹo Kera, Hằng Du Mục và Quang Linh Vlogs kiếm hàng chục tỷ chỉ trong 3 tháng?

Quang Linh Vlogs và Hằng Du Mục vừa bị khởi tố, bắt tạm giam vì hành vi lừa dối khách hàng và sản xuất thực...
Dòng sự kiện 9 giờ, 14 phút trước