Danh mục

Rộn rã Đồng Kị trong ngày hội Pháo

Thứ ba, 24/02/2015 09:23

Hội Đồng Kỵ (Từ Sơn, Bắc Ninh) mở từ mùng bốn Tết, sớm nhất trong các lễ hội ở các làng quê Bắc bộ. Du khách và các tay săn ảnh đổ về dự hội như mối duyên đến hẹn lại lên.

Hội Đồng Kỵ từ lâu nổi tiếng xa gần với có lễ rước pháo, thi pháo, và còn độc đáo vì tục “tung ông đám” để chọn người chủ lễ rước pháo sang năm… Khác với làng pháo cổ truyền Bình Đà vang bóng ngày xưa thường thi các cây pháo bông, ở Đồng Kỵ lại thi pháo nổ.

Những năm xưa, để pháo của giáp mình thắng cuộc, các giáp ngầm đua nhau làm những quả pháo lớn. Kích thước quả pháo của thôn được giữ bí mật tuyệt đối. Dân gian vẫn kể câu chuyện một giáp dò biết được địa chỉ chế tạo quả pháo thi của giáp khác liền cử “tình báo” bí mật đến đo chiều rộng cổng ngõ mà quả pháo sẽ được khiêng ra. Sau khi lấy được số đo, cả giáp hỉ hả cho rằng chỉ cần làm pháo của thôn mình lớn hơn cổng ngõ đó một chút là đủ để thắng giải. Chẳng ai ngờ đến ngày hội, cái cổng ngõ được đập toang để khiêng pháo ra đình. Quả pháo phải “đập cửa mà ra” đó đã khiến tất cả ngỡ ngàng và giành giải.

Sau khi làm lễ ở đình trước thần linh chứng giám, các quả pháo lớn được khiêng ra bãi đất trống để đốt và chấm giải. Ngoài tiêu chuẩn về kích thước: chiều dài, đường kính, tiêu chuẩn về trang trí: màu sắc, hoa văn, kiệu rước… thì tiêu chí quan trọng nhất là tiếng nổ phải lớn, xác pháo màu hồng điều rực rỡ phải nhỏ vụn, tan đều. Đó là chuyện đã xưa. Nay không còn đốt pháo nổ, không còn thi pháo lớn nhưng tục rước pháo trong lễ hội Đồng Kỵ vẫn được trân trọng giữ gìn trong tâm thức và long trọng tiến hành mỗi dịp hội làng hàng năm.

Những năm trước, pháo rước được bồi và trang trí bằng giấy, sau khi rước thì đem hóa. Từ năm 2011, hai “Hội đồng canh” (những người sinh cùng một năm) ở Đồng Kỵ đã cùng bàn và góp của, góp công cung tiến đôi pháo thờ (lâu dài mà không phải “hóa”). Mỗi “ngài” pháo lớn cỡ người ôm được chế tác từ gỗ tốt, sơn son thiếp vàng, trang trí tứ linh (long, lân, quy, phượng) được mấy chục tráng đinh long trọng đưa vào đình cùng cả đoàn người hân hoan tung hô…

Sau khi rước pháo vào làm lễ ở đình, kính cáo với thành hoàng, tổ tiên, cao trào của hội Đồng Kỵ là cuộc “tung ông đám”. Đồng Kỵ có bốn giáp, mỗi giáp chọn một “ông đám” để “tung”. “Ông đám” được chọn phải quá tuổi 50, có sức khỏe tốt, gia đình phải song toàn, con cái đầy đủ nếp, tẻ, trong năm làm ăn phát đạt và không có tang. “Ông đám” còn phải là người có uy tín và được mọi người cùng bầu chọn.

Khoảng sân đình là nơi huyên náo của các “ông đám” đua tài. “Ông đám” trụ vững trên những cánh tay các thanh niên trai tráng, được rước cao chạy nhiều vòng quanh sân đình. Đám người cổ vũ cùng chạy theo, vừa hô hét, vừa nhảy lên tung hô cho tăng thêm khí thế. Vừa được rước chạy, ông đám vừa diễn tả sự hùng dũng, khỏe mạnh, vui vẻ bằng nét mặt, bằng những động tác múa ước lệ. Có khi cao hứng, các “ông đám” còn “tỷ thí” với nhau bằng những động tác giao đấu tượng trưng trong sự xô đẩy của hai đám thanh niên đang rước các ông. Cuộc “tung ông đám” chỉ kết thúc khi tìm ra được “ông đám” cuối cùng còn sung sức trụ vững trên tay các chàng thanh niên sau khi ba ông còn lại chịu thua bỏ cuộc. “Ông đám” chiến thắng mang về niềm tự hào suốt năm cho cả giáp và mọi người cùng vui vẻ ăn mừng sự kiện đó.

Nhìn cuộc “tung ông đám” Đồng Kỵ qua nhiều lớp phủ của thời gian văn hóa vẫn có thể nhận ra ảnh xạ của phong tục “thi đấu chọn thủ lĩnh” giữa một vùng quê nông nghiệp. Những tiêu chuẩn “sơ tuyển” để chọn “ông đám” đi “tung” đã mang ước vọng của cộng đồng về một mẫu “điển hình tiên tiến”, “cá nhân xuất sắc” – theo cách gọi ngày nay. Trong cuộc “đấu loại trực tiếp” công khai và công bằng, “ông đám” đứng cao hơn mọi người nhưng là đứng trên những cánh tay săn chắc của đám thanh niên. Những cánh tay săn chắc đó cùng kết lại để ông đám trụ vững và chiến thắng. Ngoài những tố chất, điều kiện của bản thân, “ông đám” cuả giáp chỉ có thể chiến thắng và trở thành “ông đám” của làng với sự đồng tâm nhất trí giúp sức của cả cộng đồng. “Ông đám” – thủ lĩnh (dù chỉ mang ý nghĩa tượng trưng) được tuyển chọn trong một mẫu hình dân chủ sơ khai giữa làng quê Việt. Và hội Đồng Kỵ còn bảo lưu được những nét văn hóa đó…

Theo Depplus.vn/MASK

Tin được quan tâm

Năm 2025: Xóa bỏ Sổ đỏ hộ gia đình, người dân phải đi đổi sang mẫu mới nếu không bị phạt 20 triệu đồng, có đúng không?

Nhiều người thắc mắc: Sổ đỏ hộ gia đình có phải đổi lại theo luật mới không?
Kiến thức 3 ngày, 16 giờ trước

Vài tháng tới, Việt Nam sẽ có sân vận động đạt chuẩn quốc tế?

Sân vận động này có tổng mức đầu tư trên 535 tỷ đồng, diện tích hơn 15ha, với sức chứa 22.000 chỗ ngồi.
Kiến thức 3 ngày, 19 giờ trước

Hạn mức rút tiền qua thẻ ATM thay đổi: Một ngày, người dân được rút tối đa bao nhiêu tiền?

Người dùng cần lưu ý thay đổi về thẻ ATM để việc rút tiền được diễn ra suôn sẻ.
Đời sống số 2 ngày, 17 giờ trước

Loài cây trồng bạt ngàn ở Việt Nam có lá chứa vàng thật, cứ cô đặc lá là ra vàng?

Đây là loại cây thân gỗ lớn và điều khiến các nhà khoa học ngạc nhiên là ở gần những nơi có cây này phát...
Kiến thức 2 ngày, 20 giờ trước

Năm 2025, sang tên xe máy không cần chủ cũ chỉ cần loại giấy tờ này

Sang tên xe máy không cần chủ cũ được thực hiện theo 4 bước chi tiết dưới đây.
Kiến thức 2 ngày, 9 giờ trước

Trái đất còn tồn tại được bao nhiêu năm nữa?

Tuổi thọ của Trái Đất là một vấn đề khoa học phức tạp liên quan đến nhiều lĩnh vực bao gồm thiên văn học, địa...
Kiến thức 3 ngày, 2 giờ trước

Tin cùng mục

Du lịch Mỹ – Chạm Tay Vào Giấc Mơ Rực Rỡ Của Thế Giới

Mỹ không chỉ là một quốc gia, Mỹ là cảm xúc – là những thước phim bạn từng xem, những bản nhạc bạn từng nghe,...
Du lịch nước ngoài 17 giờ, 46 phút trước

Ẩm Thực Mỹ – Trải Nghiệm Không Thể Bỏ Lỡ Trong Mỗi Tour Du Lịch

Nếu nước Mỹ là một bản nhạc, thì ẩm thực chính là những nốt thăng trầm đầy quyến rũ khiến người ta không thể dứt....
Du lịch nước ngoài 17 giờ, 49 phút trước

Đây là những địa điểm du lịch 30/4 - 1/5 vừa đẹp, lại tránh đông người

Ngày lễ 30/4 đang tới gần, chắc hẳn nhiều bạn cũng đang suy nghĩ không biết nên du lịch 30/4 1/5 ở đâu miền Bắc,...
Du lịch Việt 2 ngày, 24 giờ trước

Lần đầu tiên Thành phố Việt Nam đẹp thứ 4 thế giới làm điều đặc biệt này cho du khách từ 12 đến 65 tuổi

Tour này có trang bị thiết bị an toàn đạt chuẩn, bảo hiểm du lịch và hệ thống ghi hình để lưu lại những khoảnh...
Du lịch Việt 4 ngày, 17 giờ trước

Bùng nổ du lịch: 100 chuyến bay/ tháng, hàng nghìn người Nga chuẩn bị đổ bộ 1 thành phố ở Việt Nam được mệnh danh 'hòn ngọc biển Đông'

Nha Trang đang rục rịch chuẩn bị cho một mùa du lịch bận rộn khi đón nhận làn sóng khách du lịch Nga đầy tiềm...
Du lịch Việt 5 ngày, 24 giờ trước

Thị xã rộng nhất Việt Nam có diện tích gần bằng Đà Nẵng, Cần Thơ: Sở hữu vịnh biển hoang sơ được ví như 'thiên đường thu nhỏ'

Thị xã này cách thành phố Nha Trang khoảng 30km, sở hữu hệ thống giao thông thuận lợi, nhiều danh lam thắng cảnh thu hút...
Du lịch Việt 10.04.2025

Tin mới cập nhật

Sao Việt 17/4: Cục trưởng Xuân Bắc lên tiếng về việc nghệ sĩ quảng cáo thổi phồng sự thật; Diễn viên Ngọc Huyền khóc nấc ở hậu trường

Tin sao Việt 17/4/2025: Cục trưởng Xuân Bắc cho rằng: 'Đối với những người cố tình vi phạm, hay vi phạm mang tính có hệ...
Chuyện làng sao 27 phút trước

Từ tháng 7/2025, những thay đổi quan trọng về cách nhận lương hưu, mọi người cần phải biết

Luật Bảo hiểm Xã hội (BHXH) năm 2024, có hiệu lực từ ngày 1/7/2025, sẽ mang đến những thay đổi đáng kể trong cách thức...
Kiến thức 1 giờ, 8 phút trước

Tại sao trâu rừng châu Phi, loài vật có tính khí hung dữ, lại để chim mổ vào mình?

Khi nói đến trâu châu Phi, chắc hẳn mọi người đều biết ít nhiều về chúng. Chúng có kích thước khổng lồ và tính khí...
Kiến thức 1 giờ, 16 phút trước

5 loại thực phẩm đặc biệt có nhiều ký sinh trùng, nhiều người hầu như ăn hàng ngày

5 món ăn ngon phổ biến được nhiều người thích ăn nhưng cũng là món ưa thích của ký sinh trùng. Dù bạn có tham...
Chăm sóc sức khỏe 1 giờ, 19 phút trước

Hà Nội sẽ chốt số lượng, tên mới của phường, xã sau sáp nhập khi nào?

Theo dự kiến, ngày 29/4, HĐND TP Hà Nội họp thông qua đề án sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã, phường.
Dòng sự kiện 1 giờ, 22 phút trước

Đừng lãng phí vứt những 'rác' này, hãy tận dụng để trồng cây, vừa thân thiện môi trường vừa tiết kiệm chi phí

Những thứ tưởng chừng như "rác" trong sinh hoạt hàng ngày thực ra lại là "kho báu" cho việc trồng cây nếu biết tận dụng...
Kiến thức 1 giờ, 24 phút trước

Đặt một tờ giấy lên bộ phát Wifi, tốc độ Internet tại nhà sẽ tăng gấp đôi ngay lập tức. Sẽ thật tuyệt nếu tôi biết điều này sớm hơn

WiFi cho phép chúng ta thoát khỏi sự ràng buộc của dây cáp mạng và lướt Internet thoải mái ở mọi nơi trong phòng. Nhưng...
Kiến thức 1 giờ, 24 phút trước

Khi đi vệ sinh xong, nhớ “nán lại 1 giây để quan sát phân”, việc xuất hiện những hình thù, màu sắc này đồng nghĩa với việc bạn cần đi khám ngay

Đúng rồi, việc quan sát phân sau khi đi vệ sinh nghe có vẻ “lạ” hoặc hơi khó chịu với nhiều người, nhưng thực ra...
Chăm sóc sức khỏe 2 giờ, 31 phút trước

Không phải là người thông minh nhất nhưng là người giàu nhất! 4 con giáp này có thể làm nên vận may nhờ vào “tính cách”

Bốn con giáp tuổi Sửu, Mão, Tỵ và Tuất đều trung thực và đáng tin cậy, có thể sử dụng những đặc điểm tính cách...
Đời sống số 2 giờ, 44 phút trước

Từ nay: Đây là quy định và mức phạt mới nhất lỗi đỗ xe trên vỉa hè với ô tô, xe máy

Mức phạt mới nhất năm 2025 đối với lỗi đỗ xe trên vỉa hè dành cho xe máy, ô tô được quy định tại Nghị...
Kiến thức 2 giờ, 46 phút trước